Bước đột phá từ chuyển đổi cơ cấu cây trồng, vật nuôi

Có dịp trở lại Bum Nưa, chúng tôi không khỏi ngỡ ngàng trước sự đổi thay mạnh mẽ của vùng quê nơi đây. Trên các thửa ruộng bậc thang hay trên các sườn đồi của xã, phủ kín màu xanh của lúa giống mới, ngô lai và những tán quế tỏa hương thơm ngát. Thế nhưng, ít ai biết rằng chỉ vài năm trước, ở Bum Nưa vẫn tồn tại tập quán canh tác lạc hậu. "Ăn bữa nay lo bữa mai" là tình cảnh chung của nhiều hộ dân khi năng suất cây trồng thấp, hiệu quả kinh tế chẳng đáng là bao.

Làm thế nào để giúp người dân giảm nghèo bền vững luôn là câu hỏi thường trực trong các cuộc họp của cấp ủy, chính quyền xã Bum Nưa. Trải qua nhiều cuộc họp bàn, phân tích thực trạng và nguyên nhân, chính quyền xã Bum Nưa xác định, để đẩy lùi cái nghèo ra khỏi đời sống của người dân trên địa bàn, thì trước hết phải giúp bà con thay đổi nhận thức và trình độ canh tác. Mục tiêu giảm nghèo bền vững đã được chính quyền xã Bum Nưa cụ thể hóa bằng việc đẩy mạnh tuyên truyền, vận động bà con chuyển đổi cơ cấu cây trồng, vật nuôi.

Để làm được điều đó, xã Bum Nưa đã thường xuyên cử cán bộ, công chức xuống cơ sở, thực hiện phương châm "bám bản, sát dân". Thông qua những buổi họp bản, sinh hoạt chi bộ hay trực tiếp đến từng hộ gia đình theo kiểu "cầm tay chỉ việc", cán bộ xã Bum Nưa đã phân tích cho bà con hiểu rõ tầm quan trọng của việc chuyển đổi cơ cấu cây trồng cũng như giá trị của các loại cây trồng mới phù hợp với thổ nhưỡng, khí hậu địa phương.

Trước sự kiên trì tuyên truyền, vận động kết hợp với giải thích của cán bộ xã, từ chỗ rụt rè, nhiều hộ dân đã mạnh dạn đầu tư cải tạo đất, chuyển diện tích canh tác kém hiệu quả sang trồng các loại cây có giá trị kinh tế cao.

Một trong những hộ điển hình trong phong trào chuyển đổi cơ cấu cây trồng ở Bum Nưa là gia đình anh Vàng Văn Thanh, ở bản Phiêng Kham. Trước đây, cũng như bao hộ dân khác trong xã, gia đình anh Thanh quanh năm làm lụng vất vả mà cái nghèo vẫn mãi đeo bám do sản xuất manh mún, tự cung, tự cấp.

Được cán bộ xã động viên, hướng dẫn kỹ thuật và đặc biệt là sự tiếp sức từ nguồn vốn vay ưu đãi của ngân hàng, anh Thanh đã quyết định thực hiện một cuộc "cách mạng" trên chính mảnh đất của mình. Anh mạnh dạn chuyển đổi hơn 2ha đất trồng ngô năng suất thấp sang trồng quế - loại cây  được ví như "vàng xanh" đang có giá trị kinh tế cao trên thị trường. Cùng với đó, gia đình anh Thanh duy trì chăn nuôi trâu, bò, với tổng đàn lên đến 25 con và đào ao thả cá để "lấy ngắn nuôi dài".

Chia sẻ với chúng tôi, anh Thanh phấn khởi: "Trước kia khổ lắm, làm mãi mà chẳng đủ ăn vì cách làm cũ. Nay học hỏi được kỹ thuật, lại có vốn đầu tư bài bản, thu nhập của gia đình tôi đã dần ổn định, với mức hơn 150 triệu đồng mỗi năm. Thời gian tới, tôi dự định mở rộng quy mô chuồng trại, nuôi thêm gia súc để bán ra thị trường".

Không chỉ có anh Thanh, phong trào chuyển đổi cơ cấu kinh tế đang lan tỏa mạnh mẽ khắp các bản ở Bum Nưa. Năm 2025, toàn xã Bum Nưa đã gieo cấy hơn 440ha lúa, 206ha ngô bằng các loại giống mới năng suất cao, đưa tổng sản lượng lương thực có hạt đạt gần 3.200 tấn.

Đặc biệt, tận dụng "lộc trời" từ khí hậu mát mẻ, nhiều hộ dân ở Bum Nưa đã mạnh dạn đưa cây sâm Lai Châu vào trồng. Đến nay, toàn xã đã có gần 50ha sâm Lai Châu – loại dược liệu quý hiếm có giá trị kinh tế đặc biệt cao, mở ra cơ hội làm giàu thực sự cho người dân vùng biên.

Đẩy mạnh liên kết, hướng tới nông nghiệp bền vững

Không dừng lại ở đó, cùng với việc đẩy mạnh công tác tuyên truyền, vận động, xã Bum Nưa còn chủ động phối hợp với các phòng chuyên môn của các sở, ngành, đoàn thể tỉnh tổ chức hàng loạt lớp tập huấn, chuyển giao tiến bộ khoa học kỹ thuật cho bà con các bản. Nhờ đó, người dân không còn bỡ ngỡ với việc phòng trừ sâu bệnh hay sử dụng phân bón đúng cách. Trình độ canh tác của người dân trong xã cũng ngày một nâng cao.

Trao đổi với phóng viên, ông Lý Văn Hưng - Phó Chủ tịch UBND xã Bum Nưa phấn khởi cho biết: "Nhờ quyết liệt trong việc vận động người dân chuyển đổi cơ cấu cây trồng, vật nuôi, bức tranh nông nghiệp của xã đã có nhiều khởi sắc. Xã Bum Nưa luôn chú trọng lồng ghép hiệu quả các chương trình, dự án hỗ trợ vùng đồng bào dân tộc thiểu số, giúp bà con có cây giống, vật tư nông nghiệp và vốn vay ưu đãi để đầu tư vào sản xuất".

Cùng với những khởi sắc trong lĩnh vực trồng trọt, ngành chăn nuôi ở xã Bum Nưa cũng có những chuyển biến tích cực. Cái hay là người dân xã Bum Nưa đã từ bỏ hẳn thói quen thả rông, chuyển sang bán chăn thả, có chuồng trại sạch sẽ và chú trọng tiêm phòng dịch bệnh.

Một điểm sáng khác là xã Bum Nưa đang khuyến khích mô hình liên kết nhóm hộ, tổ hợp tác. Việc các hộ dân cùng ngồi lại với nhau để chia sẻ kinh nghiệm, hỗ trợ nhau từ khâu giống đến tiêu thụ đã giúp giảm chi phí đầu tư, nâng cao hiệu quả sử dụng đất. Đây chính là tiền đề quan trọng để hình thành vùng sản xuất hàng hóa tập trung, gắn với thị trường tiêu thụ bền vững trên địa bàn xã.

Hiệu quả từ những chính sách đúng đắn và sự nỗ lực của người dân đã hiện hữu bằng những con số cụ thể. Năm 2025, thu nhập bình quân đầu người của xã Bum Nưa đạt hơn 34 triệu đồng. Tỷ lệ hộ nghèo của xã cũng giảm ấn tượng, với mức 8,8%/năm.

Diện mạo nông thôn xã Bum Nưa hôm nay đã có nhiều khởi sắc. Những ngôi nhà khang trang mọc lên, đường làng ngõ xóm sạch đẹp, an ninh trật tự được giữ vững. Những diện tích đất nương manh mún, khô cằn trước kia nay đã trở thành những vườn cây, trang trại cho thu nhập ổn định.

Hành trình thoát nghèo của người dân xã Bum Nưa tuy vẫn còn những khó khăn phía trước, song với sự đồng lòng của chính quyền và sự thay đổi tích cực từ chính người dân, vùng đất biên viễn này chắc chắn sẽ ngày càng phát triển hơn. Thu nhập, đời sống của người dân trên địa bàn xã cũng sẽ được cải thiện, nâng cao.