Mỗi độ xuân về, khi đất trời Tuyên Quang giao hòa trong sắc thắm của hoa đào, hoa mận, người dân xã Bắc Quang lại nô nức chuẩn bị cho ngày hội lớn nhất trong năm: Lễ hội Lồng Tông.

Năm nay, xuân Bính Ngọ 2026, lễ hội dự kiến tổ chức vào ngày mùng 8 tháng Giêng, hứa hẹn không chỉ là nơi lưu giữ hồn cốt dân tộc Tày mà còn là đòn bẩy tinh thần quan trọng cho nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội tại địa phương.

Từ tín ngưỡng phồn thực đến triết lý sống hòa hợp

Lồng Tông (xuống đồng) không đơn thuần là một nghi thức nông nghiệp. Với cộng đồng người Tày tại 55 thôn bản của xã Bắc Quang, đây là sợi dây tâm linh kết nối con người với thiên nhiên.

Trong bối cảnh biến đổi khí hậu đang tác động mạnh mẽ đến sản xuất nông nghiệp, những nghi thức cúng thần nông, thần núi, thần sông tại lễ hội mang một ý nghĩa thời đại mới. Đó không chỉ là sự cầu khẩn siêu nhiên cho "mưa thuận gió hòa", mà còn là lời nhắc nhở sâu sắc về thái độ trân trọng môi trường, sống nương tựa và bảo vệ thiên nhiên để thiên nhiên bao bọc lại con người.

Nghi lễ xuống đồng - điểm nhấn của lễ hội - chính là khoảnh khắc thiêng liêng "đánh thức" đất đai sau kỳ nghỉ đông. Đường cày đầu tiên vạch trên đất mẹ không chỉ mang ý nghĩa khởi đầu vụ mùa mà còn thể hiện tư duy trân trọng sức lao động. Đó là thông điệp xuyên suốt: Muốn có cuộc sống ấm no, hạnh phúc, con người phải cần cù, chịu khó và biết tổ chức sản xuất khoa học.

Sức mạnh của "món ăn tinh thần" trong xây dựng Nông thôn mới

Xã hội hiện đại với nhịp sống hối hả dễ khiến những giá trị truyền thống bị mai một. Tuy nhiên, tại Bắc Quang, Lồng Tông vẫn được trao truyền bền bỉ qua các thế hệ. Điều này cho thấy văn hóa không đứng bên lề sự phát triển, mà chính là nền tảng của nó.

Phần hội với những trò chơi dân gian như ném còn, kéo co, đánh yến, đẩy gậy... thực chất là những bài học về kỹ năng làm việc nhóm và tinh thần thượng võ. Khi quả còn bay qua vòng tròn tâm điểm, đó là sự thăng hoa của khát vọng chung. Khi tiếng hò reo vang lên trong trò kéo co, đó là biểu tượng của sự đồng lòng, đoàn kết – yếu tố then chốt để xã Bắc Quang huy động sức dân trong công cuộc xây dựng nông thôn mới.

Bên cạnh đó, những làn điệu Then ngọt ngào, sâu lắng – di sản văn hóa phi vật thể – được cất lên giữa núi rừng không chỉ để giải trí. Đó là tiếng lòng, là bản sắc, là niềm tự hào giúp người dân địa phương "ly nông bất ly hương", yêu và gắn bó với mảnh đất quê hương mình.

Khát vọng bứt phá trong mùa xuân Bính Ngọ

Lễ hội Lồng Tông năm 2026 tại Bắc Quang diễn ra trong bối cảnh đặc biệt – những ngày đầu của năm Bính Ngọ. Đây là thời điểm để nhìn lại và đặt ra những mục tiêu mới.

Việc duy trì và tổ chức lễ hội vào ngày mùng 8 tháng Giêng hằng năm cho thấy sự nhất quán trong công tác bảo tồn văn hóa của chính quyền và nhân dân xã Bắc Quang. Lễ hội không chỉ là dịp vui chơi mà còn là môi trường giáo dục truyền thống cho thế hệ trẻ, khơi dậy lòng tự hào dân tộc.

Hơn hết, từ không khí rộn ràng của lễ hội, nguồn năng lượng tích cực sẽ được lan tỏa vào đời sống lao động sản xuất. Những nụ cười trong ngày hội sẽ biến thành động lực trên đồng ruộng, trong nhà máy, công xưởng. Sự gắn kết cộng đồng trong lễ hội sẽ chuyển hóa thành tình làng nghĩa xóm, sự tương trợ nhau làm kinh tế, giảm nghèo bền vững.

Giữa sắc xuân tươi mới của núi rừng, Lồng Tông xã Bắc Quang đã vượt ra khỏi khuôn khổ của một lễ hội làng xã. Nó trở thành "tài nguyên văn hóa" quý giá, là động lực nội sinh mạnh mẽ để đồng bào các dân tộc cùng nhau dệt nên bức tranh no ấm, hạnh phúc và văn minh trên rẻo cao.