Sơn La phát triển cà phê tạo nền tăng trưởng bền vững

Năm 2025 ghi dấu một năm điều hành hiệu quả khi kinh tế - xã hội cả nước đạt và vượt toàn bộ 15 chỉ tiêu chủ yếu. Tăng trưởng GDP ước đạt 8,02%, tạo nền tảng vững chắc cho giai đoạn 2026–2030 với mục tiêu tăng trưởng hai con số.

Bám sát tinh thần đó, Sơn La đã chủ động cụ thể hóa bằng nhiều giải pháp đồng bộ, từ tái cơ cấu nông nghiệp đến thu hút đầu tư, chuyển đổi số và giải ngân đầu tư công.

Một trong những trụ cột quan trọng là phát triển cà phê Arabica, sản phẩm chủ lực của tỉnh. Hiện Sơn La có khoảng 33.600 ha cà phê, trong đó gần 20.000 ha cho thu hoạch, sản lượng năm 2026 ước đạt hơn 37.700 tấn cà phê nhân. Không dừng ở quy mô, tỉnh đang chuyển mạnh sang phát triển cà phê chất lượng cao, bền vững.

Diện tích cà phê đặc sản đạt trên 1.100 ha; hơn 35.000 lượt ha được chứng nhận bền vững; hai vùng sản xuất ứng dụng công nghệ cao được duy trì với hơn 1.500 hộ tham gia. Các chuỗi liên kết sản xuất – chế biến – tiêu thụ tiếp tục được mở rộng, cùng với 9 sản phẩm đạt chuẩn OCOP, góp phần nâng cao giá trị gia tăng.

Đặc biệt, việc quản lý và khai thác chỉ dẫn địa lý “Cà phê Sơn La” đã mở rộng thị trường xuất khẩu. Giai đoạn 2026–2035, Sơn La đặt mục tiêu phát triển ổn định 35.000 ha cà phê, trong đó 7.000 ha cà phê đặc sản; trên 90% diện tích đạt chứng nhận bền vững; đẩy mạnh chế biến sâu và số hóa vùng trồng. Đây là hướng đi quan trọng giúp nông nghiệp Sơn La chuyển từ “trụ đỡ” sang “động lực” tăng trưởng hiện đại, hội nhập.

Đặc biệt, tỉnh Sơn La đã có nhiều định hướng phát triển cây ăn quả, để góp phần vào sự tăng trưởng của tỉnh. Tỉnh Sơn La có nhiều lợi thế về điều kiện tự nhiên, có thể phát triển đa dạng hóa các sản phẩm nông sản, nhất là sản phẩm cây ăn quả có chất lượng. Mục tiêu đến năm 2030, diện tích cây ăn quả ổn định 90.000 ha, sản lượng 700.000 tấn; tỷ lệ giá trị sản phẩm được sản xuất dưới các hình thức hợp tác, liên kết đạt 30-35%.

Tỷ lệ diện tích trồng mới, trồng tái canh sử dụng giống chất lượng cao 50-60%; diện tích được cấp mã số vùng trồng ước đạt trên 5%; diện tích được tưới tiên tiến, tiết kiệm nước khoảng 5-10%; có 10 vùng ứng công nghệ cao về cây ăn quả được công nhận; sản phẩm quả được chế biến ước đạt 15-20%.

Bứt phá từ du lịch, thu hút đầu tư và giải ngân công động lực tăng trưởng mới

Song song với nông nghiệp, Sơn La đang đẩy mạnh phát triển du lịch, coi đây là ngành kinh tế mũi nhọn. Tà Xùa là điểm nhấn với độ cao trên 1.600 m, khí hậu mát mẻ, cảnh quan độc đáo như biển mây, “sống lưng khủng long”, rừng nguyên sinh, chè Shan tuyết cổ thụ.

Địa phương đã xây dựng danh mục 22 dự án thu hút đầu tư, tập trung vào du lịch nghỉ dưỡng, trải nghiệm và du lịch cộng đồng. Một số dự án như Tà Xùa Skyline, Đỉnh Gió, điện gió Tà Xùa đang được quan tâm triển khai, mở ra kỳ vọng hình thành các tổ hợp du lịch – dịch vụ quy mô lớn.

Cùng với đó, việc điều chỉnh quy hoạch Khu du lịch quốc gia Mộc Châu đến năm 2045 với diện tích hơn 205.000 ha là bước đi chiến lược. Mục tiêu đưa Mộc Châu trở thành trung tâm du lịch, đô thị động lực của vùng trung du miền núi Bắc Bộ sẽ tạo cú hích mạnh mẽ cho tăng trưởng kinh tế.

Du lịch không chỉ tạo nguồn thu trực tiếp mà còn lan tỏa sang nhiều lĩnh vực như thương mại, vận tải, dịch vụ, nông nghiệp, hình thành hệ sinh thái kinh tế đa ngành.

Song hành với phát triển du lịch, Sơn La đẩy mạnh thu hút đầu tư, cải thiện môi trường kinh doanh và cải cách thủ tục hành chính. Năm 2025, tỉnh đã phê duyệt 39 dự án mới với tổng vốn đăng ký hơn 22.100 tỷ đồng, tăng mạnh so với năm trước, cho thấy niềm tin của doanh nghiệp ngày càng được củng cố.

Bên cạnh đó, kinh tế số được xác định là động lực mới với các giải pháp phát triển thương mại điện tử, thanh toán không dùng tiền mặt, hỗ trợ doanh nghiệp chuyển đổi số, góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh.

Năm 2026, Sơn La coi giải ngân đầu tư công là nhiệm vụ then chốt để kích thích tăng trưởng. Tổng vốn đầu tư công hơn 4.779 tỷ đồng được tập trung vào các lĩnh vực trọng điểm như giao thông, giáo dục, y tế và hạ tầng dân sinh. Ngay từ đầu năm, tỉnh đã chủ động rà soát dự án, đẩy nhanh thủ tục và tiến độ thi công.

Hết quý I/2026, toàn tỉnh đã phân bổ 100% kế hoạch vốn; giải ngân đạt 412 tỷ đồng, tương đương 8,87% kế hoạch. Kết quả này cho thấy sự quyết liệt trong điều hành và nỗ lực khơi thông dòng vốn cho nền kinh tế.

Có thể thấy, Sơn La đang triển khai đồng thời nhiều “mũi nhọn”: nông nghiệp công nghệ cao, du lịch, thu hút đầu tư, kinh tế số và phát triển hạ tầng. Sự kết hợp này không chỉ tạo tăng trưởng trước mắt mà còn xây dựng nền tảng bền vững lâu dài.

Với quyết tâm chính trị cao và những giải pháp cụ thể, Sơn La đang từng bước hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng hai con số, đóng góp tích cực vào sự phát triển chung của cả nước.