Việc cụ thể hóa Chiến lược phát triển ngành công nghiệp chế biến sữa Việt Nam đến năm 2030, tầm nhìn 2045 được xem là bước đi quan trọng của Sơn La trong khai thác tiềm năng sẵn có, tạo đột phá trong phát triển nông nghiệp hàng hóa quy mô lớn. Với lợi thế về khí hậu, đất đai và truyền thống chăn nuôi, tỉnh đang hướng tới xây dựng ngành sữa trở thành một trong những trụ cột kinh tế nông nghiệp chủ lực.

Sơn La phát triển vùng nguyên liệu ngành sữa theo hướng tập trung, hiện đại

Theo kế hoạch, Sơn La đặt mục tiêu phát triển ngành công nghiệp chế biến sữa theo hướng đồng bộ, bền vững, hình thành chuỗi giá trị hoàn chỉnh từ sản xuất nguyên liệu đến chế biến và tiêu thụ. Qua đó không chỉ nâng cao giá trị sản phẩm mà còn góp phần cải thiện thu nhập cho người dân, đảm bảo an ninh dinh dưỡng và thúc đẩy chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông nghiệp.

Đáng chú ý, tỉnh Sơn La đặt ra các chỉ tiêu tăng trưởng ấn tượng: Đến năm 2030, sản lượng sữa tươi nguyên liệu đạt khoảng 200 triệu lít/năm; đến năm 2035 đạt 300 triệu lít và tầm nhìn đến năm 2045 đạt 400 triệu lít/năm. Tốc độ tăng trưởng ngành sữa được duy trì ở mức cao, thể hiện quyết tâm đưa Sơn La trở thành trung tâm chế biến sữa của khu vực.

Một trong những trọng tâm của kế hoạch là xây dựng vùng nguyên liệu sữa tươi quy mô lớn, ổn định và chất lượng cao. Sơn La sẽ rà soát, quy hoạch các khu vực có điều kiện thuận lợi như Thảo Nguyên, Vân Sơn, Mộc Châu, Vân Hồ, Mai Sơn, Yên Châu, Chiềng Hặc, Lóng Phiêng… để phát triển chăn nuôi bò sữa tập trung.

Song song với đó, tỉnh Sơn La đẩy mạnh chuyển đổi diện tích đất nông nghiệp kém hiệu quả sang trồng cỏ, phát triển trang trại bò sữa. Việc ứng dụng khoa học kỹ thuật vào chọn tạo giống, chăm sóc và phòng chống dịch bệnh được chú trọng nhằm nâng cao năng suất và chất lượng sữa nguyên liệu.

Đặc biệt, Sơn La khuyến khích hình thành các mô hình liên kết chuỗi giữa nông dân, hợp tác xã và doanh nghiệp chế biến. Mô hình này không chỉ giúp ổn định đầu ra cho sản phẩm mà còn tạo điều kiện để người dân tiếp cận kỹ thuật tiên tiến, nâng cao hiệu quả sản xuất.

Cùng với phát triển vùng nguyên liệu, tỉnh cũng chú trọng đầu tư hạ tầng logistics lạnh và hệ thống thu gom, bảo quản sữa tươi. Đây là yếu tố then chốt giúp giảm chi phí, đảm bảo chất lượng nguyên liệu và nâng cao hiệu quả toàn chuỗi giá trị ngành sữa.

Sơn La đẩy mạnh công nghiệp chế biến ngành sữa, mở rộng thị trường tiêu thụ

Bên cạnh vùng nguyên liệu, Sơn La xác định công nghiệp chế biến là khâu đột phá để nâng cao giá trị gia tăng của ngành sữa. Tỉnh sẽ thu hút đầu tư các nhà máy chế biến hiện đại, thân thiện với môi trường; đồng thời khuyến khích doanh nghiệp mở rộng quy mô, đa dạng hóa sản phẩm.

Việc ứng dụng công nghệ số trong quản lý sản xuất và truy xuất nguồn gốc cũng được đẩy mạnh, góp phần nâng cao tính minh bạch và đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của thị trường.

Ở khía cạnh thị trường, Sơn La triển khai đồng bộ nhiều giải pháp nhằm mở rộng tiêu thụ sản phẩm sữa. Trong nước, tỉnh tăng cường xúc tiến thương mại, hỗ trợ doanh nghiệp tham gia hội chợ, triển lãm, xây dựng hệ thống phân phối rộng khắp, từ đô thị đến vùng sâu, vùng xa.

Cuộc vận động “Người Việt Nam ưu tiên dùng hàng Việt Nam” tiếp tục được đẩy mạnh, qua đó tạo nền tảng vững chắc cho thị trường nội địa. Đồng thời, các sản phẩm sữa được định hướng phát triển phù hợp với chương trình dinh dưỡng học đường, góp phần nâng cao thể chất cho thế hệ trẻ.

Đối với thị trường quốc tế, Sơn La chú trọng nghiên cứu nhu cầu, thị hiếu của từng khu vực, từ đó phát triển các dòng sản phẩm phù hợp. Việc mở rộng mạng lưới phân phối, tìm kiếm đối tác thông qua các kênh ngoại giao và xúc tiến thương mại được xác định là hướng đi quan trọng để nâng cao năng lực cạnh tranh của ngành sữa trên thị trường toàn cầu.

Không chỉ tập trung vào sản xuất và tiêu thụ, kế hoạch còn đề cao vai trò của khoa học công nghệ, đào tạo nguồn nhân lực và bảo vệ môi trường. Sơn La khuyến khích doanh nghiệp đổi mới sáng tạo, ứng dụng công nghệ cao và công nghệ sinh học trong toàn bộ chuỗi sản xuất.

Nguồn nhân lực được đào tạo bài bản, đáp ứng yêu cầu vận hành các dây chuyền hiện đại, đồng thời nâng cao năng lực quản trị và hội nhập quốc tế. Các chương trình đào tạo, liên kết với doanh nghiệp lớn được triển khai nhằm tạo đội ngũ lao động chất lượng cao cho ngành sữa.

Về môi trường, tỉnh đẩy mạnh áp dụng mô hình kinh tế tuần hoàn, sản xuất sạch hơn trong chăn nuôi và chế biến sữa. Các giải pháp xử lý chất thải, kiểm soát nước thải, khí thải được thực hiện nghiêm ngặt, hướng tới phát triển bền vững và giảm phát thải khí nhà kính.

Công tác quản lý chất lượng và an toàn thực phẩm cũng được siết chặt, với hệ thống kiểm nghiệm hiện đại và truy xuất nguồn gốc điện tử. Điều này không chỉ bảo vệ người tiêu dùng mà còn nâng cao uy tín sản phẩm sữa Sơn La trên thị trường.

Với sự vào cuộc đồng bộ của các sở, ngành, địa phương và doanh nghiệp, Sơn La đang từng bước hiện thực hóa mục tiêu xây dựng ngành sữa hiện đại, bền vững. Từ phát triển vùng nguyên liệu đến chế biến sâu và mở rộng thị trường, tất cả tạo nên một chuỗi giá trị khép kín, hiệu quả. Kế hoạch không chỉ mở ra cơ hội lớn cho ngành sữa mà còn góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội, nâng cao đời sống người dân và khẳng định vị thế của Sơn La trên bản đồ ngành sữa Việt Nam và khu vực.