Sơn La giữ vững thương hiệu cà phê Sơn La

UBND tỉnh Sơn La vừa ban hành văn bản số 2440/UBND-THKT, ngày 15 tháng 4 năm 2026 đến Cơ quan Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh Sơn La; Các Sở: Nông nghiệp và Môi trường, Tài chính; Công An tỉnh Sơn La; Ủy ban nhân dân các xã, phường; Các doanh nghiệp, hợp tác xã, các dự án, tổ chức/đơn vị hoạt động trong lĩnh vực trồng, chế biến tiêu thụ và tư vấn phát triển thương hiệu cà phê Sơn La.

Theo đó, các đơn vị triển khai các hoạt động tuân thủ Quy định về quản lý nhập khẩu và xuất khẩu các sản phẩm hàng hóa gây mất rừng và suy thoái rừng của Liên minh Châu Âu (EUDR) đối với cây cà phê trên địa bàn tỉnh Sơn La.

Đây được xem là bước đi cấp thiết nhằm giúp cà phê Sơn La giữ vững thị trường xuất khẩu, đặc biệt là thị trường EU – nơi đang đặt ra các tiêu chuẩn ngày càng khắt khe về nguồn gốc và tính bền vững.

Theo quy định EUDR, từ cuối năm 2026, các doanh nghiệp xuất khẩu cà phê vào EU phải chứng minh sản phẩm không liên quan đến mất rừng, đồng thời đảm bảo truy xuất nguồn gốc minh bạch. Điều này đặt ra thách thức không nhỏ đối với các địa phương có diện tích cà phê lớn như Sơn La.

Trước nguy cơ cà phê bị trả hàng, mất giá hoặc bị áp dụng các biện pháp kiểm soát nghiêm ngặt tương tự “thẻ vàng”, UBND tỉnh Sơn La đã yêu cầu các sở, ngành, địa phương và doanh nghiệp khẩn trương triển khai đồng bộ nhiều giải pháp.

Trọng tâm của kế hoạch là tổ chức rà soát, khoanh vùng diện tích trồng cà phê theo mức độ rủi ro liên quan đến đất rừng. Các vùng trồng sẽ được phân loại rõ ràng: vùng nguy cơ thấp (không nằm trên đất lâm nghiệp) và vùng nguy cơ cao (có khả năng ảnh hưởng đến rừng).

Song song với đó, ngành nông nghiệp sẽ tiến hành thu thập dữ liệu tọa độ địa lý từng vườn cà phê, xây dựng mã số vùng trồng và hệ thống truy xuất nguồn gốc. Đây là “chìa khóa” để chứng minh tính hợp pháp và bền vững của sản phẩm khi xuất khẩu.

Ngoài ra, việc xây dựng bản đồ hiện trạng cà phê không gây mất rừng và chồng xếp với bản đồ rừng tại thời điểm 31/12/2020 cũng được đẩy nhanh, nhằm đảm bảo tuân thủ đầy đủ yêu cầu của EUDR.

Cùng với các giải pháp kỹ thuật, tỉnh Sơn La đặc biệt nhấn mạnh việc tăng cường quản lý, bảo vệ rừng. Lực lượng kiểm lâm, công an và chính quyền cơ sở được yêu cầu phối hợp chặt chẽ để phát hiện, ngăn chặn và xử lý nghiêm các hành vi phá rừng, lấn chiếm đất rừng trồng cà phê trái phép.

Các địa phương sẽ thành lập tổ công tác chuyên trách, thường xuyên kiểm tra các khu vực có nguy cơ cao, đồng thời vận động người dân chuyển đổi sang mô hình sản xuất bền vững, như nông – lâm kết hợp hoặc trồng xen cây lâu năm.

UBND tỉnh cũng yêu cầu các doanh nghiệp, hợp tác xã đồng hành cùng nông dân trong việc phổ biến quy định EUDR, hỗ trợ cấp mã số vùng trồng, xây dựng chuỗi sản xuất cà phê minh bạch.

Đặc biệt, các mô hình sinh kế bền vững sẽ được khuyến khích tại những khu vực từng xảy ra tình trạng xâm lấn rừng, qua đó vừa đảm bảo thu nhập cho người dân, vừa giảm áp lực lên tài nguyên rừng.

Trong bối cảnh thị trường quốc tế ngày càng đề cao yếu tố “xanh” và phát triển bền vững, việc chủ động thích ứng với EUDR không chỉ là yêu cầu bắt buộc mà còn là cơ hội để cà phê Sơn La nâng cao giá trị.

Với sự vào cuộc đồng bộ của chính quyền, doanh nghiệp và người dân, Sơn La đang từng bước xây dựng vùng nguyên liệu cà phê bền vững, minh bạch – qua đó giữ vững “tấm hộ chiếu xanh” để chinh phục thị trường EU và khẳng định vị thế trên bản đồ cà phê thế giới.