Nông dân hỗ trợ nông dân

Từ năm 2019, mô hình “Nông dân dạy nông dân” do Hội Nông dân tỉnh Sơn La triển khai đã trở thành điểm sáng trong công tác giảm nghèo bền vững. Thay vì hỗ trợ dàn trải, mô hình lựa chọn những hộ sản xuất, kinh doanh giỏi trực tiếp “cầm tay chỉ việc”, hỗ trợ vốn, kỹ thuật cho hộ nghèo, giúp tỷ lệ hội viên thoát nghèo đạt từ 3%/năm trở lên.

Giữa những đồi cây ăn quả xanh mướt ở bản Củ, xã Chiềng Mai, ông Hoàng Văn Chất được bà con nông dân nhắc đến như một “huấn luyện viên” tận tụy. Là một trong 50 nông dân sản xuất, kinh doanh giỏi được lựa chọn tham gia mô hình, ông Chất không chỉ hướng dẫn kỹ thuật mà còn đồng hành cùng hội viên nghèo từ những việc nhỏ nhất.

“Trồng cây ăn quả không khó, nhưng phải đúng quy trình. Tôi hướng dẫn bà con từ đào hố, bón phân, phòng trừ sâu bệnh đến thu hoạch. Ai thiếu vốn thì tôi hỗ trợ vay để họ yên tâm làm ăn”, ông Chất chia sẻ.

Nhờ cách làm đó, riêng tại bản Củ, ông Chất đã trực tiếp giúp hơn 10 hộ nông dân thoát nghèo, nhiều gia đình có thu nhập khá, từng bước ổn định cuộc sống. Với ông, thành công lớn nhất không phải là vườn cây trĩu quả của gia đình mình, mà là việc nhìn thấy hàng xóm, bà con cùng khấm khá lên.

Một trong những hộ được ông Chất hỗ trợ là gia đình anh Hoàng Văn Hoàng, bản Củ, xã Chiềng Mai. Năm 2020, anh Hoàng được tạo điều kiện tham gia trồng, chăm sóc cây ăn quả tại vườn nhà ông Chất theo hình thức “vừa làm, vừa học”, với tiền công 150.000–200.000 đồng/ngày.

“Lúc đầu tôi chỉ nghĩ đi làm thuê kiếm thêm thu nhập. Nhưng nhờ được hướng dẫn tỉ mỉ từng công đoạn, sau hơn 2 năm tôi đã nắm vững kỹ thuật trồng và chăm sóc cây ăn quả”, anh Hoàng kể.

Có kiến thức, lại được ông Chất cho vay 50 triệu đồng cùng 100 cây giống nhãn, xoài, anh Hoàng mạnh dạn chuyển đổi 6.000 m² nương ngô sang trồng cây ăn quả. Đến nay, vườn cây đã cho thu hoạch vụ thứ 3, thu nhập mỗi vụ khoảng 50 triệu đồng. Đầu năm 2025, gia đình anh đã trả hết nợ, chính thức thoát nghèo.

“Không chỉ được hỗ trợ kỹ thuật, tôi còn được tiếp thêm niềm tin để thay đổi cách làm ăn. Mong rằng sẽ có thêm nhiều hộ nghèo được giúp đỡ như gia đình tôi”, anh Hoàng bày tỏ.

Liên kết làm ăn, thoát nghèo tập thể

Không chỉ dừng ở hỗ trợ từng hộ, mô hình “Nông dân dạy nông dân” còn khuyến khích nông dân liên kết sản xuất theo tổ, nhóm, hợp tác xã. Tại bản Hua Tạt, xã Vân Hồ, ông Tráng A Cao, là một trong những HLV tiêu biểu của mô hình.

Từ kinh nghiệm sản xuất của bản thân, ông Cao đã vận động 6 hộ nông dân thành lập HTX Nông nghiệp A Cao, trồng hơn 20 ha cây ăn quả. HTX không chỉ hỗ trợ kỹ thuật, vốn mà còn đứng ra kết nối tiêu thụ sản phẩm cho các thành viên.

“Muốn thoát nghèo bền vững thì phải làm ăn tập thể, có liên kết. HTX là hạt nhân để bà con chia sẻ kinh nghiệm, cùng nhau tìm đầu ra”, ông Cao nói.

Nhờ mô hình này, mỗi thành viên HTX đạt thu nhập trên 200 triệu đồng/năm. Hiện nay, bản Hua Tạt chỉ còn 10 hộ nghèo, đời sống người dân từng bước được nâng lên rõ rệt.

Theo ông Bạc Cầm Khuyên, Phó Chủ tịch Thường trực Hội Nông dân tỉnh Sơn La, giai đoạn 2020–2025, Ban Công tác nông dân tỉnh đã lựa chọn 50 nông dân giỏi làm “huấn luyện viên”, trực tiếp hướng dẫn các hội viên có hoàn cảnh khó khăn về kỹ thuật trồng trọt, chăn nuôi, đồng thời hỗ trợ ứng dụng công nghệ số, bán hàng online trên các sàn thương mại điện tử như Postmart.vn, Voso.vn.

Cùng với đó, nông dân toàn tỉnh đã liên kết thành lập hơn 1.000 HTX và nhóm liên kết để chia sẻ vốn, kỹ thuật và thị trường. Sự vào cuộc đồng bộ của các cấp hội, cùng chính sách hỗ trợ vốn vay lãi suất thấp, đào tạo kỹ thuật của chính quyền đã góp phần giúp tỷ lệ hộ nông dân nghèo giảm bình quân 3% mỗi năm.

Tinh thần “lá lành đùm lá rách”, tương trợ nhau của nông dân Sơn La chính là nền tảng để mô hình “Nông dân dạy nông dân” phát huy hiệu quả. Khi người thành công sẵn sàng sẻ chia kinh nghiệm, người khó khăn có thêm động lực vươn lên, mô hình không chỉ giúp giảm nghèo bền vững mà còn góp phần xây dựng nông thôn mới, khẳng định sức mạnh đoàn kết của nông dân trong toàn tỉnh.