Từ hỗ trợ của Hội Nông dân đến những mô hình HTX hiệu quả

Sơn La những năm gần đây được biết đến là địa phương phát triển mạnh về kinh tế nông nghiệp, từng bước chuyển từ sản xuất nhỏ lẻ sang liên kết theo chuỗi giá trị. Một trong những “chìa khóa” quan trọng là việc tỉnh chú trọng hỗ trợ các hợp tác xã (HTX) do nông dân làm chủ, coi đây là hạt nhân thúc đẩy sản xuất hàng hóa, nâng cao thu nhập cho hội viên nông dân.

Thông qua các chương trình hỗ trợ, đào tạo, tập huấn, tham quan học tập kinh nghiệm, nhiều HTX trên địa bàn đã từng bước đổi mới tư duy quản trị, tổ chức sản xuất phù hợp với điều kiện thực tế địa phương. Không ít mô hình đã khẳng định hiệu quả rõ rệt, vừa giúp nông dân yên tâm sản xuất, vừa góp phần giải quyết việc làm, giảm nghèo bền vững ở nông thôn.

HTX Sản xuất kinh doanh và dịch vụ tổng hợp Bình Thuận, xã Bình Thuận, tỉnh Sơn La là một điển hình. Được các cấp Hội Nông dân tạo điều kiện cho đi tham quan, học tập kinh nghiệm từ những HTX hoạt động hiệu quả trong tỉnh, Ban Giám đốc HTX đã mạnh dạn rà soát lại quy trình sản xuất, tổ chức liên kết vùng nguyên liệu và đầu tư nâng cao chất lượng chế biến.

Bà Nguyễn Thị Bình, Phó Giám đốc HTX, cho biết: HTX hiện liên kết bao tiêu sản phẩm chè búp tươi cho khoảng 400 hộ dân trong và ngoài xã. Mỗi năm, HTX chế biến từ 400–500 tấn chè thành phẩm, chủ yếu xuất khẩu sang thị trường Đài Loan thông qua các doanh nghiệp tại Hà Nội. Nhờ duy trì quy trình sản xuất ổn định, chú trọng chất lượng và xây dựng thương hiệu, sản phẩm chè Trọng Nguyên của HTX đã được công nhận OCOP 4 sao từ năm 2019 và đánh giá lại năm 2023.

“Chứng nhận OCOP không chỉ giúp sản phẩm đứng vững trên thị trường mà còn tạo niềm tin cho người trồng chè. Thu nhập của các hộ liên kết được nâng lên rõ rệt, nhiều gia đình từng bước thoát nghèo và vươn lên khá giả”, bà Bình chia sẻ.

Nhân rộng HTX, tạo động lực cho nông dân làm giàu

Không chỉ riêng HTX Bình Thuận, toàn tỉnh Sơn La hiện có trên 440 HTX do nông dân làm chủ, hoạt động đa dạng trong các lĩnh vực trồng trọt, chăn nuôi, thủy sản, dịch vụ nông nghiệp, thủ công mỹ nghệ, du lịch và dịch vụ tổng hợp. Đây là lực lượng quan trọng trong tổ chức lại sản xuất nông nghiệp, gắn kết nông dân với thị trường.

Hội Nông dân tỉnh Sơn La thời gian qua đã tập trung triển khai nhiều chính sách hỗ trợ, tạo điều kiện để các HTX hoạt động hiệu quả. Từ hỗ trợ thủ tục thành lập, đào tạo cán bộ quản lý, kết nối tín dụng, đến xúc tiến thương mại, quảng bá sản phẩm, các giải pháp được triển khai đồng bộ, sát với nhu cầu thực tiễn của HTX và nông dân.

Ông Bạc Cầm Khuyên, Phó Chủ tịch Thường trực Hội Nông dân tỉnh Sơn La cho biết: Hằng năm, hội đã phối hợp với các ngành chức năng đẩy mạnh tuyên truyền, vận động hội viên tham gia thành lập HTX, đồng thời hướng dẫn các HTX phát triển theo chuỗi giá trị. Trọng tâm là ứng dụng công nghệ cao, sản xuất sạch, hữu cơ, nâng cao sức cạnh tranh của sản phẩm, qua đó tạo việc làm và thu nhập ổn định cho thành viên và lao động địa phương.

Song song với đó, Hội Nông dân tỉnh còn phối hợp với các ngành chuyên môn tổ chức tập huấn cho đội ngũ cán bộ chủ chốt của HTX về tổ chức, phương thức hoạt động, kỹ năng quản trị. Các nội dung như xây dựng thương hiệu, quy trình chăm sóc cây trồng, bảo quản, đóng gói, vận chuyển sản phẩm cũng được chú trọng. Nhiều HTX từng bước tiếp cận thị trường lớn, tham gia các hội chợ, chương trình kết nối cung – cầu, mở rộng đầu ra cho nông sản.

Đặc biệt, các phong trào thi đua như “Sản xuất, kinh doanh giỏi”, nhân rộng điển hình “Nông dân Việt Nam xuất sắc”, “Nhà khoa học của nhà nông” đã tạo động lực để hội viên mạnh dạn khởi nghiệp, đổi mới sáng tạo, phát triển kinh tế trên chính mảnh đất quê hương.

HTX do nông dân làm chủ không chỉ mang lại lợi ích kinh tế trực tiếp mà còn góp phần quan trọng trong việc hỗ trợ chính quyền cơ sở hướng dẫn nông dân ứng dụng khoa học kỹ thuật, mở rộng ngành nghề, tăng cường liên kết sản xuất, kinh doanh. Nhiều HTX đã đầu tư theo hướng liên kết vùng, sản xuất theo chuỗi giá trị, áp dụng quy trình VietGAP, GlobalGAP, sản xuất sạch, hữu cơ.

Hiện nay, phần lớn sản phẩm của các HTX đều được chú trọng tem nhãn, bao bì, truy xuất nguồn gốc, chỉ dẫn địa lý rõ ràng; nhiều sản phẩm đạt chuẩn OCOP từ 3 sao trở lên. Lợi nhuận bình quân của các HTX đạt khoảng 150–200 triệu đồng/năm, thu nhập thành viên từ 4–4,5 triệu đồng/người/tháng.

Đó là hướng đi đúng đắn của Sơn La trong việc lấy HTX do nông dân làm chủ làm “đòn bẩy” phát triển kinh tế nông nghiệp. Từ sự đồng hành của các cấp Hội và chính quyền, nông dân Sơn La đang từng bước làm chủ sản xuất, làm giàu bền vững, góp phần xây dựng nông thôn mới ngày càng khởi sắc.