Từ những sản phẩm "thuần nông" đến chứng nhận sao OCOP uy tín

Tại xã biên giới Chiềng Khương (tỉnh Sơn La), Hợp tác xã (HTX) dịch vụ Nông nghiệp Ngoan Hậu, bản Tân Lập là một trong những đơn vị điển hình trong việc khai thác thế mạnh địa phương để xây dựng thương hiệu. Thành lập từ năm 2022, HTX đã nhanh chóng khẳng định được hướng đi đúng đắn khi sở hữu hai sản phẩm đạt chứng nhận OCOP 3 sao là long nhãn và trà hoa đu đủ.

Tiếp nối thành công đó, trong đợt đánh giá, phân hạng sản phẩm OCOP đợt 2 năm 2025, HTX Ngoan Hậu tiếp tục đưa món thịt trâu gác bếp - một đặc sản truyền thống gắn liền với đời sống đồng bào vùng biên vào quy trình thẩm định. Bà Phạm Thị Ngoan, thành viên HTX chia sẻ: “Mục tiêu lớn nhất của đơn vị khi tham gia OCOP không chỉ là “chạy theo” số lượng sao, mà là tạo lập niềm tin với khách hàng”.

Theo bà Ngoan, để có được vị thế trên thị trường, HTX đặc biệt chú trọng đến tính minh bạch. Từ nguồn gốc thịt trâu tươi sống đến các loại gia vị đặc trưng như mắc khén, hạt dổi đều phải có xuất xứ rõ ràng. Việc công khai quy trình sản xuất và đảm bảo an toàn thực phẩm là “chìa khóa” để sản phẩm của HTX vươn xa hơn ra khỏi phạm vi địa phương, hướng tới những thị trường khó tính tại các thành phố lớn.

Câu chuyện của HTX Ngoan Hậu cũng là minh chứng rõ nét cho sự chuyển mình của nông nghiệp Sơn La. Sau hơn 5 năm triển khai mạnh mẽ, chương trình OCOP đã trở thành động lực chính thúc đẩy kinh tế nông thôn.

Tính đến nay, toàn tỉnh đã có 214 sản phẩm OCOP với sự tham gia của 158 chủ thể kinh tế. Trong đó, cơ cấu sản phẩm rất đa dạng với 1 sản phẩm đạt hạng 5 sao, 69 sản phẩm 4 sao và 144 sản phẩm đạt 3 sao. Các sản phẩm sau khi được gắn "sao" đều có sự lột xác về hình thức, chất lượng được kiểm soát chặt chẽ, đáp ứng tốt thị hiếu của người tiêu dùng hiện đại.

"Cú hích" để nông sản vươn xa và phát triển bền vững

Thực tế cho thấy, việc đạt chứng nhận OCOP đã mở ra "cánh cửa" lớn cho các doanh nghiệp và HTX trong việc tiếp cận hệ thống phân phối hiện đại. Công ty TNHH MTV Đạt Thủy, xã Mai Sơn, là một ví dụ. Có sản phẩm hạt mắc ca đạt chứng nhận OCOP từ năm 2022, đến nay doanh nghiệp này đã ghi nhận sự tăng trưởng vượt bậc về doanh số.

Ông Dương Quốc Đạt, Giám đốc Công ty cho biết, kể từ khi có chứng nhận OCOP, đầu ra của sản phẩm ổn định hơn hẳn so với cách làm truyền thống. Để giữ vững uy tín, doanh nghiệp đã không ngần ngại đầu tư dây chuyền sản xuất hiện đại, xây dựng quy trình khép kín từ khâu chọn lọc nguyên liệu tại vùng Quỳnh Nhai đến chế biến và bảo quản lạnh.

Không dừng lại ở hạt mắc ca nguyên vỏ, đơn vị còn đa dạng hóa sản phẩm với nhân mắc ca, rượu mắc ca và dầu mắc ca, tạo nên một hệ sinh thái sản phẩm phong phú, gia tăng giá trị lợi nhuận trên cùng một đơn vị nguyên liệu.

Tại những vùng sâu, vùng xa như xã Xím Vàng của tỉnh Sơn La, OCOP còn đóng vai trò quan trọng trong việc bảo tồn và nâng tầm các giá trị văn hóa truyền thống. Sản phẩm rượu Hang Chú của HTX Tiến Hưng, được chưng cất từ thóc theo bí quyết của đồng bào dân tộc Mông, là một điển hình. Khi được công nhận OCOP 4 sao, món rượu đặc sản vốn chỉ quanh quẩn trong bản làng nay đã có mặt ở nhiều tỉnh thành, giá bán và sản lượng tiêu thụ đều tăng cao.

Ông Nguyễn Đức Thịnh, Giám đốc HTX Tiến Hưng cho hay, trong đợt đánh giá, phân hạng sản phẩm OCOP tháng 1 vừa qua, HTX đã cải tiến quy trình bằng cách hạ thổ rượu trên 6 tháng trước khi xuất xưởng để đảm bảo độ êm, ngon và an toàn cho người dùng. Đây là bước đệm quan trọng để HTX không chỉ giữ vững thứ hạng mà còn tự tin hướng tới mục tiêu nâng sao trong tương lai, tạo thêm nhiều việc làm và thu nhập cho bà con người Mông nơi đây.

Theo ông Hồ Trung Kiên, Chi cục trưởng Chi cục Phát triển nông thôn (Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Sơn La), chất lượng các sản phẩm OCOP của tỉnh ngày càng được nâng cao và bám sát nhu cầu thị trường. Trong thời gian tới, đơn vị sẽ tiếp tục tham mưu để lựa chọn 2 - 3 sản phẩm tiêu biểu nhất để đề xuất Trung ương đánh giá phân hạng OCOP 5 sao, đồng thời, tỉnh tiếp tục phát triển các sản phẩm 3 sao, 4 sao. Việc tập trung vào chất lượng, chuẩn hóa quy trình sản xuất sẽ là nền tảng để nông sản Sơn La khẳng định vị thế thương hiệu, góp phần phát triển nông nghiệp bền vững.