Sơn La khai thác thế mạnh của địa phương

Thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế – xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, tỉnh Sơn La đã tập trung triển khai nhiều mô hình hỗ trợ phát triển sản xuất theo chuỗi giá trị, qua đó từng bước thay đổi phương thức canh tác, nâng cao hiệu quả kinh tế và hướng tới sản xuất nông nghiệp bền vững.

Dự án hỗ trợ phát triển sản xuất theo chuỗi giá trị là nội dung của Tiểu dự án 2, thuộc Dự án 3 về phát triển sản xuất nông, lâm nghiệp bền vững, phát huy tiềm năng, thế mạnh của các vùng miền để sản xuất hàng hóa theo chuỗi giá trị. Đây là một trong 10 dự án thành phần của Chương trình mục tiêu quốc gia giai đoạn 2021–2025, có ý nghĩa quan trọng trong việc thúc đẩy phát triển sinh kế cho đồng bào dân tộc thiểu số.

Trong quá trình triển khai dự án, các địa phương đã chủ động khảo sát, rà soát điều kiện tự nhiên, thổ nhưỡng và tập quán canh tác của người dân để xây dựng các mô hình, chuỗi sản phẩm phù hợp với tiềm năng, thế mạnh của từng vùng. Cùng với đó, công tác tập huấn, chuyển giao khoa học kỹ thuật được chú trọng, giúp người dân từng bước nắm bắt quy trình sản xuất theo chuỗi, nâng cao trình độ canh tác.

Đối tượng tham gia dự án chủ yếu là các hộ nghèo, cận nghèo, hộ đồng bào dân tộc thiểu số sinh sống tại vùng đồng bào dân tộc thiểu số và các bản đặc biệt khó khăn. Việc tham gia chuỗi sản xuất không chỉ mang lại hỗ trợ về vật tư, phân bón mà còn giúp người dân thay đổi tư duy từ sản xuất nhỏ lẻ, manh mún sang liên kết sản xuất hàng hóa gắn với thị trường.

Sau 2 năm triển khai, Sơn La đã hình thành và thực hiện các chuỗi sản xuất, gồm: chuỗi cà phê, chuỗi mận, chuỗi xoài và chuỗi nhãn. Các chuỗi tập trung củng cố diện tích cây trồng hiện có, mở rộng diện tích trồng mới; đồng thời nâng cao chất lượng sản phẩm, hướng tới đạt các tiêu chuẩn VietGAP, hữu cơ, đáp ứng nhu cầu của thị trường.

Tổng vốn đầu tư cho các chuỗi sản xuất khoảng 35,2 tỷ đồng; đến nay đã giải ngân và thanh toán gần 20 tỷ đồng, hỗ trợ trực tiếp 372,5 ha cây ăn quả, với 974 hộ dân được thụ hưởng.

Người dân nâng cao thu nhập

Tại các xã khu vực Yên Châu, nhiều hộ dân đã được hỗ trợ phát triển các loại cây ăn quả chủ lực như mận, xoài, nhãn. Gia đình ông Hoàng Văn Sơn, bản Chờ Lồng, xã Yên Sơn là một trong những hộ tham gia chuỗi sản xuất mận và đạt hiệu quả rõ rệt.

Ông Sơn cho biết, trước đây gia đình trồng mận chủ yếu dựa vào kinh nghiệm, năng suất thấp, chất lượng quả không đồng đều. Khi tham gia chuỗi sản xuất, gia đình được hỗ trợ 1 tấn phân bón hữu cơ, đồng thời được hướng dẫn kỹ thuật bón phân, cắt tỉa, phòng trừ sâu bệnh, nên vườn mận sinh trưởng tốt, quả đạt chất lượng cao, đầu ra ổn định, thu nhập tăng lên rõ rệt.

Theo ông Lò Thế Thi, Chủ tịch UBND xã Yên Sơn, toàn xã hiện có 181 hộ dân tham gia chuỗi sản xuất với tổng diện tích khoảng 100 ha, tập trung tại các bản Phương Quỳnh, Chờ Lồng, Cò Chịa, Đán, Trạm Hốc, Tràng Nặm. Việc tham gia chuỗi đã giúp người dân thay đổi cách canh tác, áp dụng tiến bộ kỹ thuật, hướng tới sản xuất hàng hóa, nâng cao giá trị trên cùng diện tích đất canh tác. Năng suất và chất lượng sản phẩm của các hộ tham gia chuỗi đều tăng, đời sống từng bước ổn định hơn.

Có thể khẳng định, các mô hình sản xuất theo chuỗi giá trị đã và đang mở ra hướng phát triển bền vững cho nông nghiệp vùng đồng bào dân tộc thiểu số. Không chỉ nâng cao thu nhập, cải thiện đời sống, các mô hình này còn giúp người dân tiếp cận phương thức canh tác hiện đại, sử dụng vật tư hữu cơ, thân thiện với môi trường, tạo ra sản phẩm đạt chuẩn, đáp ứng yêu cầu thị trường, góp phần phát triển nông nghiệp vùng dân tộc thiểu số theo hướng ổn định và có giá trị cao.