Trước thực trạng đó, trong tháng 4/2026, lãnh đạo Quỹ BV&PTR tỉnh Điện Biên đã trực tiếp làm việc với nhiều xã, phường nhằm rà soát tình hình, tìm giải pháp tháo gỡ khó khăn, đẩy nhanh tiến độ giải ngân nguồn tiền DVMTR còn tồn đọng. Đây được xác định là nhiệm vụ trọng tâm, góp phần đảm bảo quyền lợi chính đáng cho các chủ rừng, đồng thời nâng cao hiệu quả chính sách.

Bà Mai Hương, Giám đốc Quỹ BV&PTR tỉnh cho biết: “Sau khi thực hiện sáp nhập các đơn vị hành chính, Quỹ đã chủ động tham mưu xây dựng kế hoạch xử lý những tồn tại trong chi trả DVMTR. Đối với các trường hợp sai khác về tên chủ rừng, chính quyền cấp xã sẽ xem xét, giải quyết theo thẩm quyền. Với diện tích rừng bị chồng lấn, các địa phương cần tổ chức họp các chủ rừng để thống nhất phương án xử lý, lập biên bản làm căn cứ chi trả. Riêng đối với các chủ rừng chưa có tài khoản, Quỹ sẽ phối hợp với địa phương mời người dân đến UBND xã hoặc cử cán bộ đến tận hộ gia đình để hỗ trợ mở tài khoản”.

Để thực hiện kế hoạch giải ngân, Quỹ BV&PTR tỉnh Điện Biên đã phối hợp chặt chẽ với các phòng giao dịch Ngân hàng Chính sách xã hội, chính quyền cơ sở và các đơn vị liên quan tổ chức 7 đợt tuyên truyền, hướng dẫn và hỗ trợ người dân hoàn thiện thủ tục mở tài khoản ngân hàng. Nhờ đó, đã có thêm 2.407 chủ rừng mở tài khoản mới, nâng tổng số chủ rừng có tài khoản trên toàn tỉnh lên 7.087/7.540, đạt 93%. Việc vận động người dân mở tài khoản ngân hàng được xem là giải pháp quan trọng nhằm minh bạch hóa quá trình chi trả, đồng thời giải quyết số tiền DVMTR tồn đọng từ các năm trước.

Mặc dù đã triển khai nhiều biện pháp đồng bộ, đến nay tỉnh Điện Biên vẫn còn tồn đọng trên 1 tỷ đồng tiền DVMTR từ năm 2024 chưa thể chi trả. Nguyên nhân chủ yếu xuất phát từ những bất cập trong công tác quản lý đất rừng. Một số diện tích rừng đang xảy ra tình trạng tranh chấp, chồng lấn; sự sai khác giữa quyết định giao rừng và bản đồ giao rừng; hoặc không thống nhất giữa thông tin trên quyết định giao đất, giao rừng với giấy tờ tùy thân của chủ rừng.

Đáng chú ý, trong một số trường hợp, cùng một chủ rừng nhưng tên lại khác nhau giữa các văn bản như Kế hoạch 388/KH-UBND năm 2013 và Kế hoạch 2783/KH-UBND năm 2019. Điều này gây khó khăn trong việc xác định chính xác đối tượng thụ hưởng, dẫn đến việc chi trả bị chậm trễ.

Ngoài ra, một số chủ rừng đã qua đời hoặc không còn sinh sống tại địa phương; hồ sơ, bản đồ giao đất, giao rừng chưa được bàn giao đầy đủ về Quỹ BV&PTR; hoặc có những chủ rừng không muốn nhận tiền do diện tích rừng nhỏ, số tiền chi trả thấp… cũng là những nguyên nhân khiến công tác giải ngân gặp nhiều trở ngại.

Theo thống kê của Quỹ BV&PTR tỉnh, đến tháng 4/2026 vẫn còn 544 chủ rừng chưa đủ điều kiện nhận tiền DVMTR, trong đó có tới 453 chủ rừng chưa mở tài khoản ngân hàng. Đây là con số cho thấy vẫn còn nhiều việc phải làm để đảm bảo chính sách được triển khai đồng bộ, hiệu quả.

Từ ngày 13 đến 16/4/2026, Quỹ BV&PTR tỉnh đã làm việc với 5 địa phương gồm: Điện Biên Phủ, Thanh Nưa, Mường Luân, Xa Dung và Phình Giàng nhằm trực tiếp trao đổi, tháo gỡ từng vướng mắc cụ thể. Tại các buổi làm việc, nhiều giải pháp đã được đưa ra trên tinh thần phối hợp chặt chẽ giữa các bên.

Tại xã Thanh Nưa, một trong những địa bàn có nhiều vướng mắc. Hiện có hơn 5.000ha rừng do 541 chủ rừng quản lý. Tuy nhiên, vẫn còn 89 chủ rừng chưa mở tài khoản ngân hàng; một số trường hợp gặp sai khác về tên hoặc có diện tích rừng bị chồng lấn. Ngoài ra, xã còn hơn 1.682ha rừng chưa được giao quản lý.

Sau buổi làm việc với Quỹ BV&PTR vào ngày 13/4/2026, UBND xã Thanh Nưa đã thống nhất các giải pháp tháo gỡ. Theo ông Nguyễn Trọng Dương, Phó Chủ tịch UBND xã, địa phương sẽ tiến hành đính chính thông tin chủ rừng, tổ chức họp để giải quyết các diện tích chồng lấn, đồng thời rà soát diện tích rừng chưa giao để xác định chủ quản lý. Xã cũng đặt mục tiêu hoàn thành xử lý các vướng mắc trước ngày 30/6/2026.

Tương tự, tại phường Điện Biên Phủ, nơi có hơn 1.421ha rừng, vẫn còn 40 chủ rừng chưa mở tài khoản ngân hàng. Một số trường hợp chủ rừng đã qua đời hoặc không còn cư trú tại địa phương, gây khó khăn cho việc chi trả.

Ông Đỗ Ngọc Tú, Phó Chủ tịch UBND phường cho biết: "Chính quyền địa phương sẽ hỗ trợ người dân thực hiện các thủ tục cần thiết như thừa kế đối với chủ rừng đã mất, đồng thời xem xét thu hồi diện tích rừng trong trường hợp chủ rừng không nhận tiền để giao cho cộng đồng quản lý. Đây được xem là giải pháp nhằm đảm bảo nguồn lực từ DVMTR được sử dụng hiệu quả, đúng mục đích".

Theo kế hoạch, trong năm 2026, Quỹ BV&PTR tỉnh Điện Biên sẽ tiếp tục chi trả khoảng 228 tỷ đồng tiền DVMTR cho các chủ rừng trên toàn tỉnh, dự kiến thực hiện vào tháng 6. Vì vậy, việc tập trung giải quyết dứt điểm các khoản tồn đọng ngay từ đầu năm có ý nghĩa đặc biệt quan trọng.

Có thể thấy, chính sách chi trả DVMTR không chỉ góp phần cải thiện thu nhập cho người dân sống dựa vào rừng, mà còn nâng cao ý thức trách nhiệm trong công tác bảo vệ tài nguyên rừng. Tuy nhiên, để chính sách thực sự phát huy hiệu quả, cần sự vào cuộc đồng bộ của các cấp chính quyền, cơ quan chuyên môn và chính người dân.

Việc tháo gỡ những “nút thắt” trong chi trả DVMTR tại Điện Biên không chỉ giúp giải ngân nguồn tiền tồn đọng, mà còn tạo nền tảng để thực hiện tốt hơn chính sách trong những năm tiếp theo, hướng tới mục tiêu phát triển lâm nghiệp bền vững, gắn với sinh kế lâu dài cho người dân địa phương