Theo ông Lê Xuân Cảnh, Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Điện Biên: “Ngành nông nghiệp đang phối hợp với các địa phương rà soát quỹ đất, quy hoạch vùng nguyên liệu, hỗ trợ doanh nghiệp tiếp cận cơ chế chính sách và tháo gỡ khó khăn ngay từ cơ sở. Tỉnh ưu tiên thu hút các dự án ứng dụng công nghệ cao, chế biến sâu và phát triển theo chuỗi giá trị nhằm nâng cao hiệu quả sản xuất.

Từ đầu năm đến nay, nhiều tập đoàn và doanh nghiệp như TH, Him Lam, Detech, Cát Quế… đã đến khảo sát, lựa chọn địa điểm và triển khai thủ tục đầu tư xây dựng 10 nhà máy chế biến nông sản trên địa bàn tỉnh. Các dự án tập trung vào chế biến mắc ca, cà phê đặc sản và sơ chế cà phê nhân.

Cùng với đầu tư nhà máy chế biến, tỉnh cũng thúc đẩy liên kết bao tiêu sản phẩm với quy mô lớn. Tập đoàn TH cam kết bao tiêu 14.000ha mắc ca; Hiệp hội Mắc ca Việt Nam đăng ký liên kết tiêu thụ khoảng 50.000ha mắc ca; Công ty Cát Quế cam kết bao tiêu 50.000ha cà phê; Công ty CP Thực phẩm xuất khẩu Đồng Giao (Doveco) liên kết tiêu thụ 10.000ha dứa và 5.000ha chanh leo.

Theo đánh giá của ngành nông nghiệp, các cam kết liên kết tiêu thụ có ý nghĩa quan trọng trong việc ổn định đầu ra, tạo điều kiện để người dân yên tâm mở rộng sản xuất và chuyển đổi cơ cấu cây trồng.

Để tạo quỹ đất phục vụ thu hút đầu tư, ngành nông nghiệp đã phối hợp với các địa phương rà soát và xác định 45 vị trí với hàng nghìn héc-ta đất dành cho phát triển nhà máy chế biến, trang trại chăn nuôi tập trung, sản xuất phân bón và phát triển cây dược liệu.

Trong lĩnh vực chăn nuôi, Điện Biên hiện thu hút 7 doanh nghiệp nghiên cứu, khảo sát đầu tư các dự án chăn nuôi tập trung với tổng diện tích hơn 600ha, quy mô khoảng 1,19 triệu con lợn mỗi năm. Quy mô này gấp 3,6 lần tổng đàn lợn hiện có của tỉnh. Nhiều dự án đã được chấp thuận chủ trương hoặc hoàn tất khảo sát đầu tư.

Dù có nhiều tiềm năng, nông nghiệp Điện Biên vẫn đối mặt với không ít khó khăn. Phần lớn sản xuất còn nhỏ lẻ, manh mún; mức độ ứng dụng khoa học kỹ thuật chưa đồng đều; hạ tầng phục vụ sản xuất còn hạn chế; công nghiệp chế biến sâu chưa phát triển tương xứng. Việc thiếu doanh nghiệp giữ vai trò dẫn dắt chuỗi liên kết khiến nhiều sản phẩm nông nghiệp chưa tạo được giá trị gia tăng cao.

Từ thực tế đó, tỉnh Điện Biên xác định phát triển vùng nguyên liệu tập trung gắn với doanh nghiệp chế biến là hướng đi quan trọng trong giai đoạn tới. Trong số các loại cây trồng, mắc ca đang được xem là lĩnh vực có nhiều tiềm năng phát triển.

Từ năm 2023 đến nay, Tập đoàn TH triển khai dự án phát triển vùng nguyên liệu mắc ca quy mô hơn 18.000ha tại Điện Biên. Dự án gồm khoảng 4.000ha vùng lõi và 14.000ha liên kết với người dân tại các xã Tuần Giáo, Chiềng Sinh, Quài Tở, Pú Nhung và Mường Mùn.

Đầu tháng 1 năm nay, doanh nghiệp tiếp tục đề xuất đầu tư nhà máy chế biến mắc ca quy mô khoảng 5ha tại xã Tuần Giáo nhằm phục vụ chế biến sâu và tiêu thụ sản phẩm cho vùng nguyên liệu. Hiện các sở, ngành và địa phương đang phối hợp hỗ trợ hoàn thiện thủ tục, giải phóng mặt bằng và đầu tư hạ tầng để dự án sớm triển khai.

Theo lãnh đạo ngành nông nghiệp tỉnh Điện Biên, việc thu hút doanh nghiệp đầu tư vào nông nghiệp không chỉ góp phần mở rộng quy mô sản xuất mà còn tạo điều kiện để hình thành các chuỗi liên kết bền vững giữa doanh nghiệp, hợp tác xã và nông dân. Khi vùng nguyên liệu gắn với nhà máy chế biến và thị trường tiêu thụ ổn định, giá trị sản phẩm nông nghiệp sẽ được nâng lên, từ đó cải thiện thu nhập cho người dân khu vực nông thôn.

Trong bối cảnh nhu cầu thị trường ngày càng quan tâm đến sản phẩm nông nghiệp chất lượng cao và truy xuất nguồn gốc rõ ràng, Điện Biên đang đứng trước cơ hội mở rộng sản xuất hàng hóa nếu giải quyết được bài toán liên kết sản xuất, hạ tầng và thu hút doanh nghiệp đầu tư dài hạn.

Theo ông Lê Xuân Cảnh thì Ngành nông nghiệp tỉnh Điện Biên đặt mục tiêu xây dựng nền nông nghiệp hàng hóa hiện đại gắn với liên kết giữa doanh nghiệp, hợp tác xã và người dân đang được xác định là hướng đi trọng tâm. Việc hình thành các chuỗi liên kết sản xuất và tiêu thụ không chỉ giúp nâng cao giá trị nông sản mà còn tạo đầu ra ổn định, hạn chế tình trạng sản xuất manh mún.

Cùng với thu hút đầu tư, tỉnh tiếp tục ưu tiên phát triển hạ tầng phục vụ sản xuất nông nghiệp, nhất là hệ thống giao thông kết nối vùng nguyên liệu, công trình thủy lợi và hỗ trợ chuyển đổi số trong sản xuất, tiêu thụ nông sản.

Với quỹ đất lớn, điều kiện tự nhiên phù hợp cùng nhiều chính sách hỗ trợ đầu tư, Điện Biên đang từng bước tạo thêm sức hút đối với doanh nghiệp trong lĩnh vực nông nghiệp. Khi các khó khăn về hạ tầng, liên kết sản xuất và chế biến được tháo gỡ, nông nghiệp được kỳ vọng tiếp tục giữ vai trò quan trọng trong cơ cấu kinh tế địa phương, đồng thời góp phần nâng cao thu nhập cho người dân khu vực nông thôn.