Cuộc chiến giành sự sống nơi tuyến đầu cấp cứu

Những ngày đầu tháng 5, Khoa Cấp cứu - Hồi sức tích cực - Chống độc của Trung tâm Y tế khu vực Bảo Thắng luôn trong tình trạng căng thẳng. Các y, bác sĩ phải liên tục tiếp nhận bệnh nhân đau bụng dữ dội, nôn ói, tiêu chảy cấp sau khi ăn nấm hái từ rừng về.

Chỉ trong chưa đầy hai tuần, 4 trường hợp ngộ độc nấm đã được đưa vào cấp cứu. Phần lớn bệnh nhân đều là người dân vùng cao, có thói quen sử dụng các loại nấm mọc tự nhiên trong rừng làm thực phẩm hàng ngày.

Điểm đáng lo ngại là nhiều người tin vào kinh nghiệm dân gian hoặc cảm quan cá nhân để nhận biết nấm độc. Những cây nấm có màu sắc “quen mắt”, hình dáng giống loại từng ăn trước đây thường được mặc nhiên cho là an toàn. Chính sự chủ quan ấy đã khiến không ít người rơi vào tình trạng nguy kịch chỉ sau một bữa cơm.

Anh Hoàng Văn Linh, trú tại xã Xuân Quang, vẫn chưa hết bàng hoàng khi nhớ lại sự việc xảy ra với mình. Thấy người quen đi rừng hái được ít nấm tươi mang cho, anh mang về nấu canh cho gia đình mà không hề nghi ngờ.

“Khoảng 15 phút sau khi ăn, tôi bắt đầu đau bụng dữ dội, nôn liên tục và đi ngoài không kiểm soát. Lúc ấy mới biết mình ăn phải nấm độc”, anh Linh kể lại.

Tương tự, chị Bàn Thị Minh (xã Xuân Quang) và anh Lý Văn Hưng (xã Bảo Nhai) cũng nhập viện trong tình trạng nguy kịch khi sử dụng nấm rừng. Nếu không được đưa đến cơ sở y tế kịp thời, hậu quả có thể rất khó lường.

Nguy hiểm từ những loại nấm không có thuốc giải

Theo các bác sĩ, ngộ độc nấm rừng là một trong những dạng ngộ độc thực phẩm đặc biệt nguy hiểm bởi nhiều loại độc tố chưa có thuốc giải đặc hiệu. Đáng lo hơn, độc tố trong một số loại nấm không bị phá hủy dù đã nấu chín ở nhiệt độ cao.

Bác sĩ Lê Văn Mạnh, Phó trưởng Khoa Cấp cứu - Hồi sức tích cực - Chống độc, Trung tâm Y tế khu vực Bảo Thắng, cho biết, có loại nấm gây triệu chứng gần như ngay lập tức, nhưng cũng có loại âm thầm phá hủy gan, thận sau khi ăn.

“Khi người bệnh xuất hiện biểu hiện đau bụng, mệt mỏi hay nôn ói thì độc tố có thể đã ngấm sâu vào cơ thể. Nếu không được cấp cứu trong “giờ vàng”, nguy cơ suy gan, suy thận, suy đa tạng và tử vong là rất cao”, bác sĩ Mạnh cảnh báo.

Ngay khi tiếp nhận bệnh nhân, các y bác sĩ phải khẩn trương thực hiện nhiều biện pháp cấp cứu, như: Rửa dạ dày, sử dụng than hoạt tính hấp phụ độc tố, truyền dịch và theo dõi sát chức năng gan, thận.

Dù nhiều trường hợp đã qua cơn nguy kịch, song hậu quả để lại có thể kéo dài nhiều tháng, thậm chí ảnh hưởng vĩnh viễn đến sức khỏe. Một số bệnh nhân phải tiếp tục điều trị phục hồi chức năng gan, thận trong thời gian dài với chi phí tốn kém.

Các chuyên gia y tế cũng khẳng định, những mẹo dân gian như dùng nhẫn bạc thử nấm, quan sát côn trùng hay nhận biết qua màu sắc hoàn toàn không có cơ sở khoa học. Không ít loại nấm cực độc có hình dáng rất giống nấm ăn thông thường, khiến người dân dễ nhầm lẫn.

Không đánh cược tính mạng bằng thực phẩm rừng

Liên tiếp các vụ ngộ độc xảy ra trong thời gian ngắn tại Bảo Thắng cho thấy nguy cơ mất an toàn từ việc sử dụng thực phẩm tự nhiên chưa được kiểm chứng vẫn còn hiện hữu, đặc biệt trong mùa mưa.

Ngành y tế khuyến cáo người dân tuyệt đối không hái và sử dụng các loại nấm lạ, nấm chưa từng ăn hoặc không rõ nguồn gốc. Không nên tin vào kinh nghiệm truyền miệng hay các phương pháp nhận biết nấm độc dân gian.

Khi có dấu hiệu nghi ngờ ngộ độc như đau bụng, buồn nôn, tiêu chảy sau khi ăn nấm, người bệnh cần được đưa ngay đến cơ sở y tế gần nhất để cấp cứu. Nếu có thể, nên mang theo mẫu nấm đã ăn để hỗ trợ bác sĩ xác định độc tố và hướng điều trị phù hợp.

Mùa mưa vẫn đang tiếp diễn, những cây nấm rừng vẫn tiếp tục mọc lên dưới tán rừng xanh. Nhưng phía sau vẻ ngoài hấp dẫn ấy có thể là hiểm họa chết người. Một phút chủ quan có thể phải trả giá bằng sức khỏe, thậm chí cả tính mạng. Bởi với nấm rừng, chỉ những loại có nguồn gốc rõ ràng mới thực sự an toàn.