Nâng chất sản phẩm OCOP, mở rộng quy mô theo chuỗi giá trị xanh

UBND tỉnh Lào Cai vừa ban hành Kế hoạch số 198/KH-UBND, về việc thực hiện Chương trình Mỗi xã một sản phẩm tỉnh Lào Cai.

Năm 2026, tỉnh Lào Cai xác định tiếp tục đẩy mạnh Chương trình Mỗi xã một sản phẩm (OCOP) như một giải pháp trọng tâm để phát triển kinh tế nông thôn. Theo kế hoạch, tỉnh Lào Cai phấn đấu có thêm ít nhất 60 sản phẩm mới đạt từ 3 sao trở lên, trong đó có tối thiểu 5 sản phẩm đạt hạng 4 sao. Định hướng xuyên suốt là phát triển các sản phẩm đặc sản, sản phẩm truyền thống gắn với lợi thế của địa phương, nhất là những sản phẩm thuộc các làng nghề và dịch vụ du lịch nông thôn.

Song song với phát triển mới, tỉnh Lào Cai đặt mục tiêu củng cố, nâng cấp tối thiểu 50% số sản phẩm OCOP đã được công nhận, đồng thời thực hiện đánh giá lại các sản phẩm hết thời hạn 36 tháng theo quy định; chú trọng tổ chức sản xuất theo chuỗi giá trị, tăng tỷ lệ chế biến sâu và nâng cao chất lượng sản phẩm. Các mô hình liên kết giữa hộ sản xuất, hợp tác xã và doanh nghiệp được khuyến khích nhân rộng, qua đó tạo đầu ra ổn định và nâng cao giá trị gia tăng.

Tỉnh đặt mục tiêu ít nhất 30% chủ thể OCOP xây dựng được chuỗi giá trị theo hướng “OCOP xanh”, gắn với vùng nguyên liệu ổn định và sản xuất bền vững. Bên cạnh đó, việc phát triển sản phẩm OCOP tại các làng nghề truyền thống cũng được quan tâm, với mục tiêu có thêm sản phẩm OCOP tại ít nhất 4% số làng nghề, góp phần bảo tồn bản sắc văn hóa địa phương.

Ưu tiên phát triển các chủ thể OCOP là hợp tác xã và doanh nghiệp, với mục tiêu ít nhất 60% chủ thể là hợp tác xã và 20% là doanh nghiệp nhỏ và vừa. Đồng thời, tỷ lệ lao động qua đào tạo có bằng cấp làm việc tại các chủ thể đạt tối thiểu 27%.

Tỉnh cũng khuyến khích sự tham gia của phụ nữ và đồng bào dân tộc thiểu số trong phát triển OCOP, với tỷ lệ tương ứng là 2% và 5%.

Đẩy mạnh chuyển đổi số, mở rộng thị trường tiêu thụ sản phẩm OCOP

Chuyển đổi số được tỉnh Lào Cai xác định là khâu đột phá để nâng cao năng lực cạnh tranh cho sản phẩm OCOP.

Tỉnh Lào Cai đặt mục tiêu có ít nhất 50% chủ thể OCOP tham gia vào các kênh bán hàng hiện đại (hệ thống siêu thị, cửa hàng tiện lợi, sàn giao dịch thương mại điện tử…); 100% sản phẩm OCOP được đưa lên các sàn thương mại điện tử, có gian hàng số và tích hợp thanh toán điện tử; phấn đấu có thêm từ 4-5 điểm giới thiệu và bán sản phẩm OCOP tại các xã, phường.

Đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin và chuyển đổi số trong truyền thông đa phương tiện về Chương trình OCOP; xây dựng hồ sơ và quản lý dữ liệu sản phẩm OCOP, số hóa quá trình tiếp nhận hồ sơ, chấm điểm, phân hạng sản phẩm; số hóa sản phẩm và xây dựng hệ thống truy xuất nguồn gốc theo chuỗi giá trị OCOP.

100% các sản phẩm đánh giá mới đạt từ 3 sao trở lên được hỗ trợ bổ sung logo OCOP vào bao bì sản phẩm, 80% chủ thể có sản phẩm được chứng nhận OCOP có website riêng phục vụ quảng bá và xúc tiến thương mại điện tử.

Không chỉ dừng lại ở thị trường trong nước, mục tiêu của tỉnh Lào Cai năm 2026 còn tham gia các Hội chợ OCOP thường niên, Hội nghị kết nối giao thương và Diễn đàn hợp tác quốc tế mỗi làng/xã một sản phẩm nhằm đưa các sản phẩm được chứng nhận OCOP đến tay người tiêu dùng trong nước và quốc tế. Đây là cơ hội để quảng bá hình ảnh nông sản địa phương, đồng thời thu hút đầu tư và mở rộng hợp tác.

Nguồn lực thực hiện chương trình được huy động từ nhiều kênh, gồm ngân sách địa phương theo phân cấp, nguồn hỗ trợ từ Trung ương, vốn tín dụng ưu đãi và các nguồn hợp pháp khác theo quy định. Trong đó, Sở Nông nghiệp và Môi trường đóng vai trò cơ quan thường trực, chịu trách nhiệm điều phối chung. Các sở, ngành liên quan phối hợp triển khai theo chức năng, từ bố trí kinh phí, hỗ trợ khoa học công nghệ, kiểm soát chất lượng đến xúc tiến thương mại và phát triển du lịch.

UBND các xã, phường được giao nhiệm vụ rà soát tiềm năng, xây dựng kế hoạch cụ thể, ưu tiên phát triển các sản phẩm chủ lực, đặc sản địa phương có lợi thế cạnh tranh.

Với định hướng rõ ràng, giải pháp đồng bộ và sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị, Chương trình OCOP năm 2026 được kỳ vọng sẽ tạo chuyển biến thực chất, góp phần nâng cao thu nhập cho người dân nông thôn, đồng thời từng bước khẳng định vị thế sản phẩm OCOP Lào Cai trên thị trường trong nước và quốc tế.