Chè Shan Tuyết cổ Hồ Thầu - từ "kho báu" đến tư duy kinh tế tích hợp

Ngày 17/4, Hội thảo "Phát huy giá trị vùng chè Shan Tuyết cổ trong phát triển du lịch nông nghiệp tuần hoàn" đã diễn ra tại xã Hồ Thầu, tỉnh Tuyên Quang.

Tham dự Hội thảo có hơn 150 đại biểu gồm các nhà quản lý, chuyên gia nông nghiệp, doanh nghiệp lữ hành và đặc biệt là những người nông dân ngày đêm gắn bó với cây chè.

Phát biểu tại Hội thảo, bà Vương Ngọc Hà - Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Tuyên Quang cho biết, Hồ Thầu đang nắm giữ một "kho báu di sản" thực sự. Với hơn 13.600 ha diện tích tự nhiên, nơi đây ôm trọn khoảng 1.600 ha chè Shan Tuyết cổ thụ, xen lẫn hệ sinh thái rừng đặc dụng và cảnh quan hùng vĩ của đỉnh Chiêu Lầu Thi.

"Thách thức hiện nay không còn là khai thác tài nguyên, mà là phát huy giá trị đó một cách bền vững. Đã đến lúc Hồ Thầu cần chuyển dịch từ sản xuất nông nghiệp thuần túy sang kinh tế nông nghiệp tích hợp", bà Hà nhận định.

Mỗi búp trà cổ thụ không chỉ mang giá trị thương mại mà còn gói trọn câu chuyện về văn hóa bản địa, sự thích ứng với biến đổi khí hậu và lối sống thuận tự nhiên. Đây chính là nền tảng vững chắc để đồng bào nơi đây bước vào chuỗi giá trị mới, trở thành những chủ thể kinh tế thực thụ.

Định hình du lịch nông nghiệp tuần hoàn: Biến mỗi khâu thành một "điểm chạm"

Thực tế chỉ ra rằng, lợi thế tự nhiên của Hồ Thầu là hiếm có, song chuỗi giá trị chè vẫn đang chững lại ở khâu chế biến thô, thiếu thương hiệu đủ mạnh và chưa hình thành được hệ sinh thái du lịch hoàn chỉnh.

Để giải bài toán này, phiên tọa đàm "Gìn giữ Di sản & Du lịch Tuần hoàn" đã mở ra không gian đối thoại thẳng thắn. Các chuyên gia và đại diện nông hộ đã cùng phác họa rõ nét mô hình du lịch nông nghiệp tuần hoàn. Trong đó, mỗi khâu từ trồng trọt, thu hái, sao chè đến thưởng thức đều trở thành một “điểm chạm” trải nghiệm đầy cảm xúc cho du khách.

Đến với Hồ Thầu trong tương lai gần, du khách không chỉ ngắm cảnh mà sẽ trực tiếp đeo gùi hái chè cùng bà con, học cách vò và sao chè thủ công trên chảo gang, rồi thong thả thưởng thức chén trà đượm vị sương gió ngay giữa rừng cổ thụ hay bên hiên một căn homestay mang đậm bản sắc vùng cao.

Các chuyên gia cũng đề xuất nhiều giải pháp then chốt để nâng tầm sản phẩm, bao gồm: Đẩy mạnh chế biến sâu, nâng hạng sản phẩm đạt chuẩn OCOP. Ứng dụng công nghệ chuyển đổi số và truy xuất nguồn gốc. Phát huy nghệ thuật kể chuyện di sản trên các nền tảng truyền thông số để chè Hồ Thầu vươn xa ra thị trường quốc tế.

Liên kết "bốn nhà" vì sự phát triển bền vững

Một trong những điểm nhấn quan trọng nhất của Hội thảo là việc tái khẳng định vai trò trụ cột của mô hình liên kết "bốn nhà": Nhà nước – nhà khoa học – doanh nghiệp – người dân. Trong chuỗi liên kết này, người nông dân được đặt ở vị trí trung tâm, vừa là "người lính gác rừng" bảo vệ di sản, vừa là người thụ hưởng trực tiếp những giá trị kinh tế gia tăng.

Sự kiện không chỉ dừng ở những bài tham luận học thuật mà đã bước sang giai đoạn hành động thực tế. Ngay tại hội thảo, các biên bản ghi nhớ hợp tác (MOU) quan trọng đã được ký kết giữa Tạp chí Nông nghiệp và Môi trường với UBND xã Hồ Thầu, cùng các thỏa thuận liên kết bao tiêu sản phẩm giữa doanh nghiệp và các tổ chức nông dân.

Đây là một trong những sự kiện mang tính bước ngoặt, nằm trong khuôn khổ chuỗi hoạt động hướng tới Lễ hội Trà Shan Tuyết Tuyên Quang 2026. Hành trình phía trước còn dài, nhưng với định hướng chiến lược lấy chất lượng và sự bền vững làm cốt lõi, "vàng xanh" Hồ Thầu hoàn toàn có cơ hội vươn mình, trở thành biểu tượng đầy tự hào của nền nông nghiệp xanh và du lịch trải nghiệm vùng cao.