Chủ động ứng phó với “giặc lửa” tại các vùng lõi

Tại Khu Bảo tồn thiên nhiên Bát Xát, công tác bảo vệ rừng trong những ngày giáp Tết được xác định là nhiệm vụ trọng tâm hàng đầu. Với tổng diện tích quản lý hơn 18.500 ha, trong đó có trên 17.400 ha là rừng tự nhiên và rừng đặc dụng có giá trị đa dạng sinh học cao, Ban Quản lý Khu Bảo tồn đã sớm xây dựng các phương án ứng phó với mọi tình huống xâm hại tài nguyên rừng.

Theo đó, lực lượng kiểm lâm tại đây đã được phân công phối hợp chặt chẽ với các tổ bảo vệ rừng cộng đồng tại các xã Y Tý, Dền Sáng và Mường Hum. Nhiệm vụ chính là duy trì tuần tra thường xuyên tại các khu vực trọng điểm, đặc biệt là các dải rừng giáp ranh khu dân cư, vùng lõi và vùng đệm – nơi vốn có nguy cơ cháy cao khi thời tiết hanh khô kéo dài. Bên cạnh việc kiểm soát nguồn lửa, đơn vị cũng đẩy mạnh tuyên truyền để người dân hạn chế tối đa việc sử dụng lửa trong rừng và ven rừng trong những ngày vui Xuân, đón Tết.

Ông Ngô Kiên Trung, Trưởng Ban Quản lý Khu Bảo tồn thiên nhiên Bát Xát nhấn mạnh: “Trong dịp Tết, công tác kiểm tra phải được duy trì liên tục, tuyệt đối không để xảy ra tình huống bị động hay bất ngờ. Lực lượng kiểm lâm tăng cường bám nắm địa bàn, kịp thời phát hiện và xử lý nghiêm các hành vi vi phạm Luật Lâm nghiệp. Sự phối hợp với chính quyền cơ sở để nhắc nhở người dân thực hiện quy định bảo vệ rừng là yếu tố then chốt để giữ vững diện tích rừng hiện có”.

Tương tự, tại Vườn Quốc gia Hoàng Liên Sa Pa, cuộc chiến với “giặc lửa” cũng đang ở giai đoạn quyết liệt nhất. Đây là khu rừng đặc dụng rộng hơn 28.000 ha với địa hình vô cùng phức tạp. Thực tế từ những năm trước cho thấy, các vụ cháy rừng nghiêm trọng thường xảy ra vào đúng dịp nghỉ Tết, để lại nhiều bài học kinh nghiệm về công tác phòng cháy, chữa cháy rừng (PCCCR).

Anh Khương Quang Hanh, Trạm trưởng Trạm Kiểm lâm số 4 (xã Tả Van) cho biết, từ những ngày đầu tháng 1/2026, thời tiết hanh khô kết hợp với sương muối, băng giá đã khiến thảm thực bì chết khô hàng loạt. Đặc biệt, gió Ô Quý Hồ hoạt động mạnh càng làm tăng mức độ rủi ro. Trước tình hình này, Trạm đã lập kế trong và sau Tết Nguyên đán, sẵn sàng đầy đủ phương án và phương tiện để ứng phó ngay khi có sự cố.

Phát huy sức mạnh tổng hợp từ cơ sở

Để công tác bảo vệ rừng thực sự hiệu quả, các đơn vị chủ rừng tại Lào Cai không chỉ dựa vào lực lượng chuyên trách mà còn huy động sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị cơ sở và người dân địa phương. Tại thôn Tà Chải, xã A Mú Sung, nơi quản lý hơn 500 ha rừng phòng hộ, tinh thần tự giác của bà con đã được nâng cao rõ rệt.

Ông Lý Vần Vảng, Trưởng thôn Tà Chải cho biết, thôn thường xuyên tổ chức họp dân để tuyên truyền, vận động các hộ gia đình ký cam kết không vào rừng chặt cây, không săn bắt động vật hoang dã. Đặc biệt, trong mùa khô và dịp Tết, việc sử dụng lửa để xử lý nương rẫy hay đi rừng đều được kiểm soát chặt chẽ. Việc coi rừng là tài sản chung của bản làng đã giúp giảm thiểu đáng kể các vụ xâm hại tài nguyên rừng tại đây.

Về phía Vườn Quốc gia Hoàng Liên, Giám đốc Nguyễn Hữu Hạnh khẳng định đơn vị đang thực hiện phương châm “4 tại chỗ” (lực lượng tại chỗ, chỉ huy tại chỗ, phương tiện tại chỗ và hậu cần tại chỗ). Các trạm kiểm lâm duy trì trực 24/24 giờ, tăng cường tuần tra tại các tuyến đường ra vào rừng, quản lý chặt chẽ người dân và du khách thường xuyên qua lại để ngăn chặn nguồn lửa từ sớm, từ xa. Đồng thời, lực lượng chức năng cũng tập trung đấu tranh với các hành vi lợi dụng ngày Tết để khai thác, vận chuyển lâm sản trái phép.

Trên quy mô toàn tỉnh, thực hiện chỉ đạo của UBND tỉnh Lào Cai, Chi cục Kiểm lâm tỉnh đã chỉ đạo các hạt kiểm lâm, ban quản lý rừng phối hợp chặt chẽ với công an và chính quyền địa phương để thiết lập các chốt chặn kiểm soát lâm sản. Trọng tâm là tổ chức trực, tuần tra, kiểm soát tại các khu vực trọng điểm; kiểm soát chặt chẽ việc sử dụng lửa ven rừng và xử lý nghiêm mọi hành vi vi phạm Luật Lâm nghiệp để răn đe.

Ông Vũ Minh Phúc, Phó Chi cục trưởng Chi cục Kiểm lâm tỉnh Lào Cai chia sẻ: “Chi cục đã yêu cầu lực lượng kiểm lâm các cấp không được lơ là, chủ quan. Chế độ trực 24/24 giờ phải được duy trì nghiêm túc, nhất là tại các khu rừng đặc dụng, rừng phòng hộ và khu vực có nguy cơ cháy cao. Chúng tôi xác định, sự vào cuộc của cơ quan chuyên môn kết hợp với ý thức của người dân là yếu tố quyết định để hạn chế thấp nhất thiệt hại về rừng trong dịp này”.

Công tác bảo vệ và PCCCR trên địa bàn tỉnh Lào Cai hiện đang được triển khai một cách chủ động và đồng bộ. Sự phối hợp giữa lực lượng kiểm lâm, chính quyền địa phương và cộng đồng dân cư không chỉ giúp giữ vững màu xanh của rừng trong dịp Tết Nguyên đán mà còn góp phần bảo vệ môi trường sinh thái bền vững cho địa phương trong năm mới 2026.