Sơn La đưa chính sách trúng và đúng

Xây dựng nông thôn mới ở Sơn La chưa bao giờ là con đường bằng phẳng. Với đặc thù địa hình chia cắt, nhiều xã vùng sâu, vùng xa, biên giới còn nhiều khó khăn, câu chuyện “cán đích” nông thôn mới không chỉ là những con số, mà là cả một quá trình bền bỉ, lâu dài, đòi hỏi quyết tâm chính trị cao và những chính sách đủ mạnh để tạo đột phá.

Xác định xây dựng nông thôn mới là nhiệm vụ trọng tâm, xuyên suốt, giai đoạn 2020–2025, HĐND tỉnh Sơn La đã ban hành hàng loạt nghị quyết quan trọng, tạo hành lang pháp lý vững chắc để các địa phương phát huy nội lực.

Những chính sách như Nghị quyết 128 về khuyến khích đầu tư vào nông nghiệp, nông thôn; Nghị quyết 50 về hỗ trợ phát triển vùng nguyên liệu; Nghị quyết 75 về phát triển chăn nuôi đại gia súc ở vùng đặc biệt khó khăn; hay Nghị quyết 63 về hỗ trợ làm đường giao thông… không chỉ mang tính định hướng, mà còn trực tiếp tháo gỡ những “nút thắt” trong phát triển nông thôn.

Ông Phùng Kim Sơn, Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Sơn La, thông tin: Các cơ chế, chính sách được xây dựng sát thực tiễn, ưu tiên địa bàn khó khăn, tập trung vào phát triển sản xuất, nâng cao thu nhập và hoàn thiện hạ tầng. Nhờ đó, các địa phương có điều kiện chủ động lồng ghép nguồn lực, khai thác hiệu quả tiềm năng sẵn có.

Một trong những điểm nhấn rõ nét là chủ trương phát triển hạ tầng giao thông nông thôn. Với phương châm “giao thông đi trước một bước”, Nghị quyết 63/2023/NQ-HĐND đã quy định mức hỗ trợ từ 30–45% chi phí vật liệu xây dựng đường.

Chính sách này đã tạo hiệu ứng lan tỏa mạnh mẽ, khơi dậy tinh thần “Nhà nước và nhân dân cùng làm”. Những con đường bê tông dần nối dài đến từng bản làng, mở ra cơ hội giao thương, thúc đẩy sản xuất.

Giai đoạn 2021–2025, toàn tỉnh đã huy động hơn 1.450 tỷ đồng từ ngân sách nhà nước cho chương trình nông thôn mới. Đáng chú ý, người dân đã tự nguyện hiến hơn 1,84 triệu m² đất, đóng góp trên 165.000 ngày công lao động, tương đương hơn 293 tỷ đồng – con số biết nói về sự đồng thuận và niềm tin của nhân dân.

Động lực từ sản xuất – nâng cao thu nhập

Không chỉ đầu tư hạ tầng, Sơn La còn xác định phát triển sản xuất là “chìa khóa” nâng cao thu nhập. Các chính sách đã thúc đẩy chuyển đổi cơ cấu cây trồng, vật nuôi, hình thành vùng sản xuất hàng hóa tập trung gắn với chế biến và tiêu thụ.

Đối với gia đình anh Trần Văn Huân, hội viên nông dân bản Yên Thịnh, xã Mường Cơi, tỉnh Sơn La sau nhiều lần thăm quan, học hỏi mô hình trang trại lớn trong và ngoài xã, cũng như được hỗ trợ kỹ thuật từ các cấp chính quyền, anh đã quy hoạch 3ha diện tích đất đồi để đầu tư phát triển mô kinh kinh tế chăn nuôi kết hợp trồng rau màu, củ quả và trồng rừng.

Hiện trang trại của anh Huân đang trồng các loại cây có giá trị kinh tế cao như: Bưởi da xanh, dưa hấu, dưa lưới Hoàng Kim, thanh long và một số loại rau màu khác, sản lượng hàng năm đạt trên 10 tấn.

Ngoài ra, gia đình anh đã trồng trên 1ha cây cỏ voi, cỏ sữa và cỏ Chi Lê làm thức ăn dinh dưỡng cho đàn trâu, bò sinh sản, với hình thức nuôi nhốt chuồng, với 10 con bò giống Ba bê, bò Man và 7 con trâu sinh sản. Từ mô hình kinh tế tổng hợp, mỗi năm gia đình anh thu về từ 300 đến 400 triệu đồng.

Sau 15 năm triển khai, chương trình nông thôn mới tại Sơn La đã đạt nhiều kết quả tích cực. Trước khi sáp nhập đơn vị hành chính, toàn tỉnh có 64/177 xã đạt chuẩn, bình quân 12,4 tiêu chí/xã; 9 xã đạt chuẩn nâng cao.

Đặc biệt, tỷ lệ hộ nghèo giảm nhanh, từ 21,6% năm 2021 xuống còn 7,89% vào cuối năm 2025. Những con số ấy không chỉ phản ánh sự thay đổi về diện mạo nông thôn, mà còn cho thấy chất lượng cuộc sống của người dân ngày càng được cải thiện.

Bước vào giai đoạn 2026–2030, chương trình nông thôn mới được triển khai theo bộ tiêu chí mới với 10 tiêu chí, 47 chỉ tiêu, phù hợp với điều kiện từng địa phương.

Điểm cốt lõi là chuyển mạnh từ tư duy “Nhà nước làm” sang “Nhà nước và nhân dân cùng làm”, trong đó người dân giữ vai trò chủ thể. Các tiêu chí không còn mang tính áp đặt, mà gắn chặt với nhu cầu thực tiễn: nâng cao thu nhập, cải thiện môi trường sống, gìn giữ bản sắc văn hóa.

Từ nền tảng đã có, Sơn La đang chuyển trọng tâm từ phát triển số lượng sang nâng cao chất lượng, hướng tới xây dựng nông thôn mới nâng cao, kiểu mẫu, gắn với chuyển đổi số và phát triển kinh tế nông thôn hiện đại.

Hành trình xây dựng nông thôn mới ở Sơn La vẫn còn nhiều gian nan phía trước. Nhưng với những chính sách đúng hướng, sự vào cuộc đồng bộ của cả hệ thống chính trị và đặc biệt là vai trò chủ thể của người dân, những vùng quê nơi đây đang từng ngày “thay da đổi thịt”.

Khi người dân không chỉ là người thụ hưởng mà còn là người kiến tạo, thì nông thôn mới không còn là mục tiêu ngắn hạn, mà trở thành nền tảng bền vững cho sự phát triển toàn diện, thu hẹp khoảng cách giữa miền núi và đô thị, hướng tới một tương lai ấm no, văn minh.