Thúc đẩy ngành dâu tằm phát triển theo hướng bền vững, hiệu quả

UBND tỉnh Lào Cai vừa ban hành kế hoạch số 186/KH-UBND về phát triển trồng dâu, nuôi tằm trên địa bàn tỉnh năm 2026.

Kế hoạch được xây dựng trên cơ sở cụ thể hóa Nghị quyết số 26-NQ/TU ngày 5/12/2025 của Tỉnh ủy Lào Cai về nhiệm vụ chính trị năm 2026; Nghị quyết số 35-NQ/TU ngày 29/12/2025 của Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh về ban hành 17 đề án trọng tâm thực hiện Nghị quyết Đại hội Đảng bộ tỉnh Lào Cai lần thứ I, nhiệm kỳ 2025 - 2030. Trong đó, Đề án số 09 xác định nhiệm vụ phát triển toàn diện khu vực nông thôn tỉnh Lào Cai giai đoạn 2026 - 2030, tạo nền tảng quan trọng để thúc đẩy ngành dâu tằm phát triển theo hướng bền vững, hiệu quả.

Theo đó, phát huy lợi thế về đất đai, khí hậu và truyền thống sản xuất, những năm gần đây nghề trồng dâu, nuôi tằm tại Lào Cai đã có bước phát triển tích cực, góp phần nâng cao thu nhập cho người dân, thúc đẩy phát triển nông nghiệp hàng hoá theo hướng bền vững.

Đến hết năm 2025, toàn tỉnh Lào Cai có 1.457ha dâu tằm, tập trung chủ yếu tại xã Trấn Yên với trên 700ha, ngoài ra còn phát triển mạnh ở các địa phương dọc sông Hồng như Quy Mông, Xuân Ái, Mậu A, Chấn Thịnh, Bảo Hà…

Từ nền tảng đó, năm 2026, Lào Cai đặt mục tiêu duy trì và mở rộng diện tích trồng dâu lên 1.700ha, trong đó giữ ổn định 1.457ha hiện có và trồng mới thêm 243ha. Năng suất lá dâu phấn đấu đạt bình quân 27 tấn/ha, tổng sản lượng 45.900 tấn. Song song với đó, hệ thống nuôi tằm con và nuôi tằm lớn sẽ được phát triển đồng bộ để nâng sản lượng kén tằm lên 2.300 tấn, đưa giá trị sản xuất toàn ngành vượt mốc 460 tỷ đồng.

Hình thành chuỗi liên kết sản xuất dâu tằm khép kín, bảo đảm đầu ra ổn định cho người dân.

Không chỉ dừng ở việc mở rộng diện tích, tỉnh Lào Cai còn đặt mục tiêu đến hết năm 2026, 100% diện tích dâu được tổ chức sản xuất theo chuỗi liên kết. Điều này cho thấy quyết tâm chuyển từ sản xuất nhỏ lẻ sang mô hình hàng hóa quy mô lớn, gắn chặt giữa người dân, hợp tác xã và doanh nghiệp từ khâu giống, vật tư đầu vào đến tiêu thụ sản phẩm.

Để hiện thực hóa mục tiêu đề ra, các địa phương trong tỉnh sẽ tiến hành rà soát quỹ đất, ưu tiên chuyển đổi những diện tích cây trồng kém hiệu quả sang trồng dâu, từng bước mở rộng vùng nguyên liệu tập trung. Việc phát triển vùng dâu nuôi tằm được gắn chặt với các cơ sở thu mua, sơ chế, chế biến và tiêu thụ kén tằm, bảo đảm đầu ra ổn định cho người dân.

Tỉnh tiếp tục triển khai các chính sách thu hút doanh nghiệp đầu tư vào lĩnh vực sơ chế, chế biến sản phẩm từ kén tằm; đồng thời phối hợp chặt chẽ với doanh nghiệp để định hướng quy mô vùng trồng phù hợp, thúc đẩy hình thành chuỗi liên kết sản xuất dâu tằm khép kín từ xây dựng vùng nguyên liệu đến chế biến và tiêu thụ sản phẩm.

Cùng với đó, các giải pháp hỗ trợ phát triển sản xuất sẽ được thực hiện đồng bộ; xây dựng các mô hình điểm về trồng dâu, nuôi tằm làm cơ sở nhân rộng. Tỉnh cũng chú trọng hỗ trợ các hợp tác xã, tổ nhóm liên kết phát triển cả về quy mô lẫn chất lượng, đặc biệt quan tâm thành lập mới và nâng cao năng lực cho thành viên hợp tác xã, qua đó tạo nền tảng liên kết bền vững giữa doanh nghiệp và người sản xuất.

Một điểm nhấn quan trọng trong kế hoạch năm 2026 là đẩy mạnh ứng dụng khoa học công nghệ. Tỉnh khuyến khích sử dụng các giống dâu năng suất cao như: GQ2, GQ20, DA10, Yunsan 21; đồng thời phát triển các giống tằm chất lượng tốt như VS01, VH2020, LĐ22. Nhiều tiến bộ kỹ thuật mới cũng sẽ được nhân rộng như nuôi tằm trên khay trượt, nuôi bằng dâu cắt cành, nuôi trong nhà tằm có điều hòa hoặc hệ thống giám sát môi trường, chuyển từ né tre sang né gỗ để nâng chất lượng kén.

Bên cạnh sản xuất, khâu chế biến và tiêu thụ tiếp tục được chú trọng. Lào Cai sẽ tạo điều kiện thu hút doanh nghiệp đầu tư nhà máy ươm tơ, cơ sở thu mua, chế biến sâu; đồng thời hỗ trợ thành lập hợp tác xã, tổ hợp tác để làm cầu nối giữa nông dân với doanh nghiệp. Việc ký kết hợp đồng bao tiêu sản phẩm sẽ giúp người dân yên tâm sản xuất, hạn chế tình trạng “được mùa mất giá”, tạo đầu ra ổn định cho kén tằm và sản phẩm tơ lụa.

Theo kế hoạch phân bổ chỉ tiêu, nhiều địa phương tiếp tục giữ vai trò vùng trọng điểm như Trấn Yên 768ha, Quy Mông 333ha, Xuân Ái 140ha, Mậu A 108ha, Chấn Thịnh 95ha, Bảo Hà 59ha. Đây sẽ là những vùng sản xuất chủ lực, góp phần quyết định thành công của mục tiêu tăng trưởng toàn ngành.

Có thể thấy, phát triển trồng dâu, nuôi tằm không chỉ là câu chuyện mở rộng một ngành hàng nông nghiệp, mà còn là hướng đi quan trọng để tái cơ cấu sản xuất nông thôn của Lào Cai theo hướng hiện đại, bền vững.

Khi cây dâu bén rễ trên những vùng đất bãi, khi nong tằm tiếp tục quay đều trong mỗi nếp nhà, đó cũng là lúc những giá trị kinh tế mới được hình thành, tạo thêm việc làm, nâng cao thu nhập cho người dân và góp phần xây dựng diện mạo nông thôn mới Lào Cai ngày càng khởi sắc.

Giai đoạn 2026 - 2030, dâu tằm tiếp tục được xác định là ngành hàng chủ lực của tỉnh Lào Cai. Tỉnh ưu tiên mở rộng vùng trồng tại các bãi ven sông, suối và khu đồi thấp, gắn chặt với phát triển cơ sở chế biến, hình thành chuỗi giá trị bền vững. Phấn đấu đến năm 2030, diện tích đạt trên 2.000 ha, sản lượng 46.000 tấn.