Đào tạo nghề lao động nông thôn ở Lào Cai

Đào tạo nghề không còn là nhiệm vụ riêng của ngành lao động, mà đã trở thành một trụ cột trong chiến lược nâng cao thu nhập, cải thiện chất lượng sống cho người dân vùng nông thôn ở Lào Cai.

Từ những lớp học nghề tưởng chừng giản đơn, nhưng đã góp phần thay đổi diện mạo nông thôn vùng cao, khu vực biên giới của tỉnh Lào Cai.

Người nông dân không chỉ biết sản xuất, mà còn biết tính toán, liên kết và thích ứng với thị trường.

Giai đoạn 2026–2030, Lào Cai đặt mục tiêu đào tạo khoảng 142.000 lao động, trong đó, phần lớn là lao động nông thôn.

Bình quân mỗi năm, hơn 28.000 người được trang bị kỹ năng nghề, hướng tới mục tiêu đến năm 2030 có 75% lao động qua đào tạo, trong số này, có 36% có bằng cấp, chứng chỉ.

Với kỳ vọng trên 85% người học có việc làm hoặc tự tạo việc làm sau đào tạo, một con số cho thấy sự chuyển dịch từ học để biết sang học để sống được.

Một trong những điểm mới trong công tác đào tạo nghề đó là sự thay đổi trong tư duy đào tạo. Không còn cách làm có gì dạy nấy, mà cơ cấu ngành nghề đang được điều chỉnh sát với nhu cầu thị trường.

Khoảng 70% chỉ tiêu đào tạo tập trung vào các lĩnh vực phi nông nghiệp như công nghiệp chế biến, du lịch, dịch vụ, logistics.

Phần còn lại dành cho nông nghiệp nhưng theo hướng công nghệ cao, sản xuất hàng hóa quy mô lớn.

Sự chuyển hướng này không chỉ mở rộng cơ hội việc làm, mà còn góp phần thay đổi căn bản tư duy sản xuất của người dân vùng cao, từ tự cung tự cấp sang sản xuất theo chuỗi giá trị.

Ông Nguyễn Hữu Trường, Phó Chi cục trưởng Chi cục Chất lượng và Phát triển nông thôn tỉnh Lào Cai cho biết, để nâng cao hiệu quả đào tạo nghề, công tác quản lý cần được triển khai đồng bộ, gắn chặt với thực tiễn phát triển kinh tế - xã hội.

Đồng thời, việc xây dựng chương trình đào tạo phải xuất phát từ nhu cầu doanh nghiệp, phù hợp với điều kiện từng địa phương.

Mục tiêu không chỉ là trang bị kỹ năng, mà phải tạo ra giá trị kinh tế cụ thể, góp phần nâng cao năng suất lao động và thúc đẩy chuyển dịch cơ cấu kinh tế.

Đào tạo nghề thay đổi tư duy sản xuất cho bà con nông dân

Đào tạo nghề tại Lào Cai đang thực sự đi vào đời sống. Ở cấp cơ sở, những lớp học nghề đã trở thành điểm khởi đầu cho nhiều mô hình sinh kế mới.

Tại xã Hưng Khánh, nhiều lao động sau đào tạo đã mạnh dạn thay đổi tư duy trong sản xuất, xây dựng các mô hình kinh tế hiệu quả hơn.

Ông Triệu Khánh Thiện, Phó Chủ tịch UBND xã Hưng Khánh cho hay: Điều thay đổi rõ nhất không chỉ là tay nghề, mà là tư duy của bà con nông dân.

Người dân khi được đào tạo nghề, cầm tay chỉ việc không còn sản xuất manh mún, mà đã biết tính toán thị trường, áp dụng khoa học kỹ thuật để nâng cao giá trị sản phẩm.

Sự thay đổi đó chính là nền tảng quan trọng để xây dựng những vùng nông thôn thành vùng quê đáng sống.

Một điểm sáng khác là sự gắn kết ngày càng chặt chẽ giữa đào tạo và sử dụng lao động.

Tại nhiều hợp tác xã, mô hình đào tạo gắn với sản xuất đang phát huy hiệu quả rõ nét, tạo việc làm cho nhiều lao động địa phương.

Bà Nguyễn Thị Loan, Giám đốc HTX Hoa Lợi, xã Mường Khương cho biết: Khi tham gia vào quá trình đào tạo, chúng tôi có thể đặt hàng kỹ năng theo nhu cầu sản xuất.

Người lao động sau khi học xong có thể làm việc ngay, không mất thời gian đào tạo lại.

Hiện toàn tỉnh có 28 cơ sở giáo dục nghề nghiệp, mỗi năm tuyển sinh trên 28.000 học viên, thiết lập mạng lưới hợp tác với hơn 250 doanh nghiệp.

Các mô hình như đào tạo kép, đào tạo theo đơn đặt hàng hay gắn học với thực hành tại doanh nghiệp đang dần trở thành hướng đi chủ đạo.

Điểm đáng ghi nhận là chương trình đào tạo nghề tại Lào Cai không chỉ hướng đến hiệu quả kinh tế, mà còn mang tính bao trùm xã hội.

Phụ nữ, đồng bào dân tộc thiểu số và các nhóm yếu thế đều được tạo điều kiện tiếp cận học nghề.

Khi mỗi người dân có cơ hội học nghề và có việc làm, nông thôn mới không chỉ là những con đường bê tông hay công trình khang trang, mà còn là sự đổi thay trong chính cuộc sống của người dân.

Với những giải pháp đồng bộ, hiệu quả, Lào Cai đang từng bước nâng chất nguồn nhân lực yếu tố then chốt cho phát triển bền vững.

Tỉnh Lào Cai phấn đấu đến năm 2030, sẽ có 75% lao động qua đào tạo, từ đó, góp phần chuyển dịch cơ cấu lao động, cơ cấu kinh tế, giải quyết việc làm, tăng thu nhập cho người lao động, rút ngắn khoảng cách về tỷ lệ lao động qua đào tạo giữa khu vực nông thôn và thành thị.