Giá lúa gạo ngày 30/4: Thị trường đi ngang, giao dịch trầm lắng

Trung Tâm Thông Tin Công nghiệp và Thương Mại - Bộ Công Thương (VITIC) cập nhật từ các địa phương cho biết, thị trường lúa gạo hôm nay, giá lúa tươi tại các vùng sản xuất hầu như không biến động, phản ánh trạng thái cân bằng cung – cầu. Nông dân có xu hướng giữ hàng, chờ giá tốt hơn, trong khi hoạt động thu mua chưa cải thiện rõ rệt, khiến giao dịch diễn ra cầm chừng.

Ở thị trường gạo, mặt bằng giá tiếp tục đi ngang. Gạo Nàng Nhen duy trì quanh mức 28.000 đồng/kg, gạo Hương Lài 22.000 đồng/kg, gạo Thái hạt dài dao động 20.000 – 22.000 đồng/kg, gạo Nàng Hoa khoảng 21.000 đồng/kg, trong khi gạo trắng phổ thông ở mức 16.000 đồng/kg và gạo thường, Jasmine khoảng 13.000 – 14.000 đồng/kg. Giao dịch tại các kho giảm, chủ yếu phát sinh nhỏ giọt, trong khi phân khúc gạo chất lượng cao vẫn giữ giá tốt nhờ nguồn cung hạn chế.

Các mặt hàng phụ phẩm như tấm và cám không có biến động đáng kể, lần lượt dao động quanh 7.250 – 7.350 đồng/kg và 10.500 – 11.500 đồng/kg, cho thấy hoạt động chế biến chưa thực sự sôi động trở lại.

Trên thị trường xuất khẩu, giá gạo Việt Nam tiếp tục duy trì ở mức cao, với gạo Jasmine khoảng 486 – 490 USD/tấn, gạo 5% tấm ở mức 490 – 500 USD/tấn và gạo 100% tấm khoảng 336 – 340 USD/tấn.

So với các đối thủ, giá gạo Việt Nam vẫn cao hơn, trong khi gạo 5% tấm của Thái Lan dao động 388 – 392 USD/tấn và của Ấn Độ khoảng 346 – 350 USD/tấn, qua đó giữ lợi thế cạnh tranh nhất định.

Trên thị trường quốc tế, Philippines có thể phải đối mặt với tình trạng thiếu hụt nguồn cung gạo trong năm nay do sản lượng giảm và các rủi ro địa chính trị từ bên ngoài.

Liên đoàn Nông dân Tự do Philippines (FFF) cho biết, nếu sản lượng lúa nửa cuối năm giảm 10%, tổng nguồn cung (bao gồm tồn kho chuyển sang) sẽ giảm còn 13,7 triệu tấn.

Trong kịch bản xấu nhất, khi sản lượng giảm tới 50% do chi phí đầu vào cao và hiện tượng El Niño nghiêm trọng, nguồn cung có thể giảm xuống chỉ còn hơn 11 triệu tấn. FFF cho biết điều này cũng có thể dẫn đến thiếu hụt khoảng 2,2 triệu tấn gạo.

Trong khi đó, nhu cầu trong nước được dự báo sẽ tăng. Theo FFF, tiêu thụ gạo làm lương thực dự kiến tăng 3% mỗi năm, đạt 14,5 triệu tấn.

Tổng nhu cầu tiêu thụ dự kiến trong năm 2026, bao gồm làm giống, sử dụng trong công nghiệp và hao hụt, được dự báo ở mức từ 15,6 đến 16 triệu tấn.

Điều này đồng nghĩa với việc cần nhập khẩu để duy trì mức dự trữ an toàn 60 ngày cho năm 2027. Nếu sản lượng lúa nửa cuối năm giảm 10%, quốc gia này sẽ phải nhập khẩu 4,6 triệu tấn gạo, cao hơn 30% so với lượng nhập khẩu năm 2025.

Nếu sản lượng giảm 50%, lượng nhập khẩu có thể tăng lên gần 7 triệu tấn. FFF cảnh báo việc phụ thuộc vào nhập khẩu để bù đắp thiếu hụt nguồn cung là “cực kỳ rủi ro” trong bối cảnh hiện nay.

Dữ liệu từ Cục Công nghiệp Thực vật Philippines (BPI) cho thấy, Philippines đã nhập khẩu tổng cộng 1,26 triệu tấn trong quý I, tăng 37% so với cùng kỳ năm ngoái. Đồng thời cao hơn khoảng 500.000 tấn so với mức 750.000 tấn mà Bộ Nông nghiệp (DA) đề nghị các doanh nghiệp hạn chế nhập khẩu.

Các chuyên gia dự báo, trong ngắn hạn, thị trường lúa gạo nhiều khả năng tiếp tục xu hướng đi ngang. Giá lúa khó giảm sâu do nguồn cung hạn chế, trong khi giá gạo chưa có động lực tăng mạnh do cầu yếu. Xu hướng chung vẫn là tích lũy, chờ tín hiệu rõ hơn từ nhu cầu xuất khẩu và tiêu dùng trong thời gian tới.

Được biết, giá gạo giảm vào cuối quý I do ảnh hưởng từ xung đột tại Trung Đông. Tuy nhiên, bước sang đầu tháng 4, giá gạo tại các trung tâm xuất khẩu lớn ở châu Á như Việt Nam, Thái Lan đã đồng loạt tăng trở lại nhờ nhu cầu cải thiện và chi phí vận chuyển, sản xuất gia tăng.

Theo Tổ chức Lương thực và Nông nghiệp của Liên Hợp Quốc (FAO), sản lượng gạo toàn cầu được dự báo tăng 2% trong niên vụ 2025-2026, đạt mức kỷ lục 563,3 triệu tấn (xay xát). Trong khi đó, mức tiêu thụ gạo toàn cầu cũng dự kiến ​​sẽ đạt đỉnh mới 555,6 triệu tấn trong niên vụ 2025-2026, tăng 2,7% so với niên vụ 2024-2025.

Thương mại gạo basmati toàn cầu, đạt đỉnh 6,85 triệu tấn trong năm tài chính 2024–2025, được dự báo giảm còn khoảng 6,4–6,5 triệu tấn. Nguyên nhân chủ yếu do xuất khẩu của Ấn Độ giảm khoảng 9% vì gián đoạn từ xung đột tại Trung Đông, khiến chi phí vận chuyển, bảo hiểm tăng và phát sinh ách tắc giao hàng, thanh toán, đặc biệt tại thị trường Tây Á.

Theo báo cáo của FAO, trong quý I/2026, chỉ số giá gạo toàn cầu (FARPI) đạt trung bình 102,1 điểm, giảm 5,7% so với cùng kỳ năm ngoái. Giá gạo thế giới ghi nhận xu hướng phục hồi và tăng trong hai tháng đầu năm, song đã quay đầu giảm trong tháng 3 dưới tác động của xung đột tại Trung Đông.

Số liệu của Cục Hải quan Việt Nam cho thấy, kết thúc quý I/2026, Việt Nam đã xuất khẩu 2,3 triệu tấn gạo, với giá trị kim ngạch thu về đạt 1,1 tỷ USD, giảm 1,2% về lượng và giảm 10,9% về trị giá so với cùng kỳ năm trước. Từ 1/1 đến hết ngày 15/4/2026, Việt Nam đã xuất khẩu 2,8 triệu tấn gạo, trị giá đạt 1,3 tỷ USD, giảm 1,3% về lượng và 10,5% về trị giá so với cùng kỳ năm 2025. Trong đó, xuất khẩu sang Philippines, Trung Quốc, Malaysia tăng mạnh, nhưng các thị trường tại châu Phi lại có xu hướng giảm.

Trong quý I, giá gạo xuất khẩu bình quân của Việt Nam ở mức 470 USD/tấn, giảm gần 10% (51 USD/tấn) so với cùng kỳ năm ngoái. Tính riêng trong tháng 3, giá xuất khẩu bình quân đạt 475 USD/tấn, giảm 3,5% so với tháng 3/2025, nhưng điểm tích cực là đã phục hồi và tăng 3,8% so với tháng trước.

Thị trường gạo được cho là sẽ tiếp tục duy trì xu hướng tích cực khi giá có xu hướng tăng do chi phí vận chuyển và phân bón gia tăng, trong khi lo ngại El Nino thúc đẩy nhu cầu dự trữ. Trong nước, vụ Đông Xuân tại Đồng bằng sông Cửu Long bước vào cuối vụ, nguồn cung thu hẹp, góp phần đẩy giá lúa gạo nguyên liệu tăng.

Hiệp hội Lương thực Việt Nam, nhận định, hiện nhiều doanh nghiệp đã ký hợp đồng giao hàng cho quý II/2026, cho thấy kỳ vọng thị trường có thể cải thiện trong ngắn hạn. Tuy nhiên, năm 2026 vẫn sẽ là giai đoạn khó khăn của ngành lúa gạo Việt Nam. Chỉ tính riêng quý đầu năm 2026, giá xuất khẩu gạo giảm khoảng 10% so với cùng kỳ năm ngoái.