Chưa xuất hiện tín hiệu tăng cầu rõ rệt từ thị trường xuất khẩu

Thị trường lúa gạo hôm nay tại khu vực Đồng bằng sông Cửu Long tiếp tục ghi nhận trạng thái ổn định, ít biến động so với những ngày trước. Giao dịch mua bán nhìn chung diễn ra chậm, trong khi giá lúa tươi và giá gạo nguyên liệu vẫn giữ ở mức khá vững.

Theo thông tin từ Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh An Giang, giá nhiều loại lúa tươi phổ biến không có biến động đáng kể. Cụ thể, lúa OM 5451 được thu mua trong khoảng 5.800 – 6.200 đồng/kg; lúa OM 34 dao động từ 5.200 – 5.400 đồng/kg; lúa OM 18 và Đài Thơm 8 giữ mức 6.300 – 6.500 đồng/kg. Một số giống khác như IR 50404 dao động 5.500 – 5.600 đồng/kg, còn OM 4218 phổ biến ở mức 6.000 – 6.200 đồng/kg.

Tại nhiều địa phương trọng điểm như Cần Thơ, An Giang, Đồng Tháp, Cà Mau, Vĩnh Long và Tây Ninh, hoạt động thu mua lúa vụ Đông Xuân diễn ra khá trầm lắng. Nông dân chủ yếu bán cầm chừng, trong khi doanh nghiệp và thương lái thận trọng do chưa xuất hiện tín hiệu tăng cầu rõ rệt từ thị trường xuất khẩu.

Đối với mặt hàng gạo, giá gạo nguyên liệu phục vụ xuất khẩu nhìn chung ổn định. Gạo nguyên liệu OM 18 dao động 8.800 – 9.000 đồng/kg; OM 5451 ở mức 8.800 – 8.900 đồng/kg; CL 555 khoảng 8.100 – 8.200 đồng/kg; IR 50404 phổ biến từ 7.650 – 7.750 đồng/kg. Gạo thành phẩm IR 504 hiện được giao dịch quanh mức 9.500 – 9.700 đồng/kg.

Tại thị trường bán lẻ, giá gạo thơm tiếp tục duy trì ở mức cao. Một số loại gạo chất lượng cao như Nàng Nhen có giá lên tới 28.000 đồng/kg; gạo Hương Lài và gạo Nhật dao động quanh mức 22.000 đồng/kg. Các dòng gạo phổ biến hơn như gạo trắng thường, gạo Sóc, gạo Jasmine vẫn giữ giá ổn định, đáp ứng tốt nhu cầu tiêu dùng trong nước.

Trên thị trường xuất khẩu, theo Hiệp hội Lương thực Việt Nam, giá gạo xuất khẩu của Việt Nam hiện không có biến động lớn. Gạo thơm 5% tấm đang được chào bán trong khoảng 420 – 440 USD/tấn; gạo Jasmine dao động 446 – 450 USD/tấn; gạo 100% tấm ở mức 319 – 323 USD/tấn.

Trong ngắn hạn, giá lúa gạo tại Đồng bằng sông Cửu Long được dự báo sẽ tiếp tục ổn định, do nguồn cung vụ Đông Xuân đang ra thị trường đều, trong khi nhu cầu thu mua chưa tăng mạnh. Tuy nhiên, bước sang giai đoạn sau Tết Nguyên đán, khi các doanh nghiệp xuất khẩu ký kết thêm đơn hàng mới và hoạt động logistics trở lại bình thường, thị trường có thể xuất hiện những tín hiệu khởi sắc hơn, đặc biệt đối với các dòng gạo thơm và gạo chất lượng cao phục vụ xuất khẩu.

Năm 2026, khoảng 7,73 triệu tấn gạo hàng hóa phục vụ cho xuất khẩu

Trước đó, Bộ Nông nghiệp và Môi trường cho biết, năm 2026 dự kiến có khoảng 7,73 triệu tấn gạo hàng hóa phục vụ cho xuất khẩu.

Theo Bộ Nông nghiệp và Môi trường, diện tích gieo cấy lúa năm 2026 cả nước ước đạt 7,09 triệu ha, giảm 36.000 ha; năng suất bình quân ước đạt 61,4 tạ/ha, tăng 0,3 tạ/ha so với cùng kỳ năm 2025. Như vậy, sản lượng lúa năm 2026 ước đạt 43,552 triệu tấn, tăng 12.000 tấn so với năm 2025.

Sản lượng gạo hàng hóa xuất khẩu chủ yếu tập trung ở các tỉnh vùng Đồng bằng sông Cửu Long; các vùng khác chủ yếu phục vụ cho tiêu thụ nội địa. Ước sản xuất lúa cả năm vùng Đồng bằng sông Cửu Long và một phần tỉnh Tây Ninh (Long An cũ) đạt 3,84 triệu ha, sản lượng ước đạt 24,34 triệu tấn. Tổng lượng lúa tiêu thụ nội địa cho vùng Đồng bằng sông Cửu Long, TP.Hồ Chí Minh và sử dụng làm giống, thức ăn chăn nuôi... khoảng 8,9 triệu tấn.

Như vậy, lượng lúa hàng hóa ước khoảng 15,46 triệu tấn, tương đương 7,73 triệu tấn gạo hàng hóa phục vụ cho xuất khẩu. Cơ cấu gồm: Gạo chất lượng cao, gạo thơm khoảng 5,798 triệu tấn tương đương 75%; gạo nếp khoảng 773.000 tấn, tương đương khoảng 10%; gạo chất lượng phục vụ chế biến khoảng gần 1,16 triệu tấn chiếm khoảng 15%. Lượng gạo hàng hóa phục vụ xuất khẩu 6 tháng đầu năm ước 4,014 triệu tấn; 6 tháng cuối năm ước 3,716 triệu tấn.

Trên cơ sở lượng gạo dự kiến trên, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đề nghị Bộ Công Thương tập trung đẩy mạnh xuất khẩu gạo vào các tháng có sản lượng thu hoạch lớn gồm các tháng: 1, 3, 4, 7, 8 và tháng 9 trong năm 2026, đồng thời bảo đảm: duy trì mức dự trữ lưu thông tối thiểu theo quy định; thực hiện chế độ báo cáo tồn kho để cơ quan điều hành có dữ liệu theo dõi và cảnh báo sớm. Bên cạnh đó, từng bước hình thành công cụ giám sát, cảnh báo sớm rủi ro cung - cầu lúa, gạo trên nền tảng số, hỗ trợ điều hành xuất khẩu linh hoạt, bảo đảm an ninh lương thực trong nước. Sẵn sàng cung ứng cho thị trường nội địa khi có chỉ đạo bình ổn.

Đồng thời, tăng cường xúc tiến thương mại; đa dạng hóa thị trường xuất khẩu và phân khúc sản phẩm; tăng cường ứng dụng chuyển đổi số trong việc xây dựng các kịch bản điều hành và quản lý xuất nhập khẩu gạo phù hợp với diễn biến thị trường thương mại thế giới và trong nước.

Về cơ chế tổ chức thu mua lúa hàng hóa phục vụ xuất khẩu, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đề nghị Bộ Công Thương phối hợp với Ủy ban nhân dân các tỉnh nghiên cứu, triển khai giải pháp chuẩn hóa hoạt động thu mua, các chủ thể (thương lái, đại lý thu mua tham gia) chuỗi liên kết với thương nhân xuất khẩu, cơ sở chế biến thông qua hợp đồng thu mua/đại lý thu mua; thương lái có đăng ký kinh doanh và thực hiện đúng quy định pháp luật về thương mại.

Các doanh nghiệp, cơ sở chế biến công khai hệ thống điểm thu mua, thực hiện niêm yết giá mua theo chủng loại, chất lượng, mùa vụ bảo đảm minh bạch thông tin. Bộ tăng cường kiểm tra, giám sát thị trường thu mua, xử lý nghiêm hành vi gian lận thương mại, ép giá, đầu cơ,… bảo đảm hài hòa lợi ích giữa người sản xuất và doanh nghiệp.

Ngoài ra, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã có góp ý về một số chính sách điều hành thị trường gạo trong thời gian tới như: trình ban hành Nghị định sửa đổi Nghị định 107/2018/NĐ-CP về kinh doanh xuất khẩu gạo; xây dựng cơ chế quản lý nhập khẩu gạo nhằm bảo vệ sản xuất trong nước và chuỗi giá trị sản xuất lúa gạo, đặc biệt trong bối cảnh các thị trường nhập khẩu gạo chính trên thế giới đang tăng cường đầu tư nhằm tự chủ lương thực…

Cụ thể như Indonesia đang xem xét khả năng không cấp hạn ngạch nhập khẩu gạo trong năm 2026 nhằm ưu tiên nguồn cung trong nước và bảo đảm an ninh lương thực. Trước diễn biến này, Bộ Công Thương đã lưu ý doanh nghiệp Việt Nam cần thường xuyên cập nhật quy định về nhập khẩu, tiêu chuẩn kỹ thuật, bao bì, nhãn mác, cũng như tăng cường kết nối với Thương vụ Việt Nam tại Indonesia để kịp thời nắm bắt thông tin và được hỗ trợ khi cần thiết.

Bước sang năm 2026, nhịp xuất khẩu gạo trong tháng 1 chưa ghi nhận sự bứt phá rõ rệt. Hoạt động giao hàng sang Indonesia vẫn diễn ra nhưng ở mức thấp và mang tính chọn lọc, khi doanh nghiệp chờ tín hiệu chính sách rõ ràng hơn từ phía đối tác. Áp lực tồn kho từ cuối năm 2025 cũng khiến giá xuất khẩu khó tăng thêm.

Theo Tổ chức Nông Lương-FAO, sản lượng gạo của Indonesia trong năm 2026 có thể đạt tới 36 triệu tấn. Trong bối cảnh đó, ngày 31/12/2025, Bộ Điều phối lương thực Indonesia cho biết không cấp hạn ngạch nhập khẩu gạo trong năm 2026. Định hướng thị trường xuất khẩu mà Indonesia đang nghiên cứu là các nước trong khu vực Đông Nam Á.

Mặc dù kế hoạch xuất khẩu gạo của Indonesia hiện mới dừng ở mức tuyên bố định hướng và còn phụ thuộc vào nhiều yếu tố (sản lượng thực tế, giá thành, khả năng cạnh tranh), nhưng trong trung hạn, Indonesia có thể nổi lên như một đối thủ cạnh tranh mới tại thị trường ASEAN, đặc biệt ở phân khúc gạo chất lượng cao.

Còn Bộ Nông nghiệp Philippines cho biết khoảng 300.000 tấn gạo nhập khẩu phải được đưa vào nước này chậm nhất ngày 28/2, nếu không các lô hàng về muộn sẽ bị buộc trả lại nước xuất khẩu.

Bộ Nông nghiệp Philippines cho biết, gạo nhập khẩu cần cập cảng trước thời hạn nêu trên nhằm tránh trùng với cao điểm thu hoạch lúa trong nước vào tháng 3 và tháng 4. Bộ này nhấn mạnh: “Gạo nhập khẩu phải về trước cuối tháng 2 để không ảnh hưởng đến vụ thu hoạch rộ trong tháng 3 và tháng 4”. Theo Bộ Nông nghiệp Philippines, biện pháp này nhằm bảo đảm hoạt động nhập khẩu không gây tác động tiêu cực đáng kể đến sản lượng lúa nội địa, vốn đạt đỉnh vào giai đoạn thu hoạch cao điểm.

Các lô gạo nhập khẩu cập cảng sau thời hạn quy định sẽ không được thông quan và buộc phải trả lại nước xuất khẩu, mọi chi phí do doanh nghiệp nhập khẩu chịu.

Động thái này được đưa ra sau khi Philippines dỡ bỏ lệnh cấm nhập khẩu gạo kéo dài bốn tháng, bắt đầu từ tháng 9 năm ngoái, chính thức đánh dấu việc nước này quay trở lại thị trường gạo quốc tế từ đầu năm nay.

Trước đó, Bộ trưởng Nông nghiệp Philippines đã làm việc với các bên liên quan và đạt được cam kết của các thương nhân về việc tiếp tục thu mua lúa cho nông dân với giá tối thiểu 17 peso/kg (0,29 USD/kg) đối với lúa tươi và 21 peso (0,36 USD)/kg đối với lúa khô, tùy theo chất lượng. Bộ trưởng Nông nghiệp Philippines cho biết, Philippines đặt mục tiêu ngăn chặn giá lúa tại ruộng sụt giảm mạnh trong mùa thu hoạch rộ. Giá lúa của nông dân là không thể thương lượng. Dù thống nhất mức nhập khẩu bao nhiêu, nông dân vẫn phải được bảo vệ.

Hoạt động thu hoạch hiện đã bắt đầu tại một số địa phương của Philippines. Sản lượng thu hoạch lớn được dự báo sẽ xuất hiện từ giữa tháng 3, với hoạt động xay xát tiếp tục gia tăng mạnh trong tháng 4. Trong bối cảnh đó, Bộ Nông nghiệp Philippines cho biết sẽ điều tiết chặt chẽ nhập khẩu gạo nhằm ổn định nguồn cung nhưng không làm tổn hại đến giá thu mua tại ruộng.

Theo Bộ Nông nghiệp Philippines, khối lượng nhập khẩu ban đầu khoảng 300.000 tấn trong tháng 2 vẫn đang được xem xét và có thể điều chỉnh tùy theo diễn biến thị trường.

Theo số liệu mới nhất, tính đến giữa tháng 1, khoảng 178.000 tấn gạo nhập khẩu đã cập cảng Philippines. Khi hoạt động nhập khẩu gạo được nối lại, Bộ Nông nghiệp Philippines dự báo giá gạo có xu hướng nhích lên, chủ yếu do đồng peso suy yếu so với đồng USD. Giá gạo có tăng nhẹ, nhưng không ở mức cao vì sản lượng của Ấn Độ và Việt Nam đều tốt, thậm chí đạt mức thu hoạch kỷ lục, Bộ Nông nghiệp Philippines cho biết.

Theo báo cáo giám sát giá mới nhất của Bộ Nông nghiệp Philippines, gạo xay xát thường nhập khẩu hiện có giá 42 peso/kg, tăng từ mức 40 peso/kg cuối năm ngoái, trong khi gạo xay xát kỹ nhập khẩu giảm từ 45 peso/kg xuống 44 peso/kg trong cùng giai đoạn.

Theo thống kê mới nhất của Cục Hải quan, năm 2025, Việt Nam đã xuất khẩu gạo đạt hơn 8,06 triệu tấn, thu về trên 4,1 tỷ USD, giảm 10,8% về khối lượng và giảm 27,6% về giá trị so với cùng kỳ năm 2024, phản ánh rõ tác động của xu hướng giảm giá gạo trên thị trường thế giới năm qua.