Chiềng Hặc đưa sản vật vùng cao đến gần du khách

Trong không khí rộn ràng, phiên chợ vùng cao xã Chiềng Hặc được tổ chức tại khu vực bản Mường Lựm, bản Luông, thu hút đông đảo người dân và du khách tham gia.

Không gian phiên chợ có 13 gian hàng, trưng bày, giới thiệu và bán các loại nông sản, đặc sản địa phương, đồ thủ công, sản phẩm đan lát, đồ gỗ... do người dân các bản Mường Lựm, Luông, Ôn Ốc, Dảo, Pa Khôm, Hang Hóc, Bó Kiếng, Co Sáy mang đến.

Bên cạnh đó còn có gian hàng giới thiệu, bán các sản phẩm của Ủy ban MTTQ và các tổ chức chính trị - xã hội xã Chiềng Hặc.

Các gian hàng được trang trí mang đậm nét vùng cao. Từ những sản vật quen thuộc trong đời sống hằng ngày đến các sản phẩm thủ công do người dân tự tay làm ra đều được giới thiệu trực tiếp tới khách tham quan.

Không khí mua bán tại phiên chợ khá nhộn nhịp. Người dân vừa giới thiệu sản phẩm, vừa trò chuyện với khách; du khách có dịp tìm hiểu về cách làm ra những sản vật gắn với đời sống của đồng bào vùng cao.

Chị Quàng Thị Thúy, xã Yên Châu, tỉnh Sơn La, chia sẻ: “Đây là lần đầu tiên tôi đến với phiên chợ vùng cao Chiềng Hặc. Tôi rất ấn tượng vì các gian hàng có nhiều sản phẩm tươi ngon do chính người dân làm ra. Đến đây còn được hòa mình vào không gian văn hóa, tham gia các môn thể thao và trò chơi dân gian truyền thống”.

Theo người dân địa phương, phiên chợ không chỉ tạo thêm không gian giao thương mà còn giúp các hộ sản xuất, hợp tác xã, hộ kinh doanh có cơ hội gặp gỡ, tìm hiểu nhu cầu thị trường, quảng bá sản phẩm. Đây cũng là cách để từng bước nâng giá trị nông sản, sản phẩm thủ công và tạo thêm thu nhập cho người dân.

Điểm hấp dẫn của phiên chợ là các hoạt động trải nghiệm văn hóa, ẩm thực được tổ chức sôi nổi. Người dân và du khách không chỉ đến xem, mua sản vật mà còn có thể trực tiếp tham gia nhiều hoạt động mang đậm bản sắc dân tộc.

Nổi bật là hội thi giã bánh dày của đồng bào dân tộc Mông, với sự tham gia của các bản Ôn Ốc, Dảo, Pa Khôm, Hang Hóc, Bó Kiếng và Co Sáy. Mỗi bản thành lập một đội gồm 7 thành viên.

Từ những hạt gạo nếp thơm dẻo, qua bàn tay khéo léo của các thành viên, những chiếc bánh dày trắng, tròn lần lượt được hoàn thành. Tiếng chày giã bánh hòa cùng tiếng cổ vũ tạo nên không khí vui tươi, rộn ràng giữa núi rừng.

Các bản cũng mang đến những mâm cỗ với nhiều món ăn đặc trưng của dân tộc mình, như: cá nướng, măng rừng, gà đen,.... Mỗi món ăn không chỉ ngon mà còn được trình bày đẹp mắt, thể hiện sự khéo léo và nét riêng trong văn hóa ẩm thực của từng cộng đồng.

Du khách có thể thưởng thức các món ăn truyền thống, trải nghiệm làm bánh dày, tìm hiểu cách chế biến nhiều món ăn đặc trưng khác của đồng bào vùng cao.

Cùng với ẩm thực là các môn thể thao, trò chơi dân gian như kéo co, tu lu... Những hoạt động này giúp người dân và du khách gần nhau hơn, tạo nên không khí vui vẻ, thân tình.

Theo ông Lại Hữu Hưng, Phó Chủ tịch UBND xã Chiềng Hặc, trong các ngày diễn ra phiên chợ, cùng với các gian hàng nông sản, đặc sản và ẩm thực, nhiều hoạt động văn hóa, thể thao, trò chơi dân gian được tổ chức. Đêm giao lưu văn nghệ cũng sẽ để lại nhiều ấn tượng với những làn điệu dân ca, điệu múa, tiếng khèn và các tiết mục mang đậm hơi thở núi rừng.

Biến bản sắc văn hóa thành sinh kế

Ông Cao Xuân Dũng, Phó Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch UBND xã Chiềng Hặc, tỉnh Sơn La cho biết: Sau khi thực hiện sáp nhập, khu vực Mường Lựm đang sở hữu nhiều lợi thế về tự nhiên và văn hóa.

Theo ông Dũng, định hướng xuyên suốt của chính quyền xã là thay đổi tư duy của người dân, giúp bà con nhận ra giá trị của chính bản sắc văn hóa, sản vật quê hương và biết cách biến những lợi thế đó thành giá trị kinh tế, qua đó nâng cao đời sống gia đình.

Một trong những hướng đi được xã Chiềng Hặc chú trọng là phát triển du lịch cộng đồng gắn với nông sản bản địa. Những sản phẩm đặc trưng như gạo mắc tươi, vịt cổ xanh được định hướng trở thành sản phẩm phục vụ khách du lịch, qua đó tạo thêm đầu ra cho sản xuất nông nghiệp.

Địa phương cũng dự kiến tổ chức các lớp tập huấn, giúp người dân hiểu rõ hơn giá trị của những sản phẩm, nét văn hóa độc đáo mà mình đang có, từ đó chủ động tham gia làm du lịch và quảng bá sản phẩm.

Chiềng Hặc hiện có văn hóa đa dạng, với 9 bản văn hóa Mông và 6 bản văn hóa Thái. Đây là nguồn “vốn” quý để địa phương phát triển du lịch cộng đồng, đồng thời bảo tồn những nét văn hóa truyền thống.

Đối với phiên chợ Mường Lựm, hiện xã đang hỗ trợ về cơ sở hạ tầng, kinh phí và hướng dẫn tổ chức. Tuy nhiên, về lâu dài, địa phương mong muốn chuyển dần mô hình này về cho các bản tự quản lý, tổ chức, qua đó mở rộng đối tượng tham gia và tạo sự chủ động cho cộng đồng.

Một hướng đi khác là đẩy mạnh chuyển đổi số. Xã Chiềng Hặc đang tập trung đầu tư hạ tầng công nghệ, hướng dẫn người dân quảng bá văn hóa bản địa và nông sản trên các nền tảng số, đưa sản vật vùng cao đến với nhiều khách hàng hơn.

Khu vực Mường Lựm cũng có lợi thế khi nằm gần Khu du lịch quốc gia Mộc Châu và khu du lịch Tân Yên. Đặc biệt, khu vực hồ Mường Lựm nằm ở độ cao hơn 800m so với mực nước biển, cùng khoảng 60ha rừng nguyên sinh, tạo nên cảnh quan còn khá nguyên sơ.

“Xã đã đề xuất tỉnh đưa Mường Lựm vào khu du lịch đầu tư trọng điểm, tiếp tục nâng cấp hạ tầng và kêu gọi các nhà đầu tư có tiềm năng”, ông Cao Xuân Dũng cho biết.

Cũng theo ông Dũng, kỳ vọng của xã là đưa phiên chợ vùng cao sẽ từng bước trở thành sản phẩm văn hóa - du lịch đặc trưng, tạo điểm gặp gỡ giữa văn hóa, thương mại và du lịch cộng đồng.

Từ những sản vật bình dị, món ăn truyền thống, nghề thủ công đến tiếng khèn, điệu múa, trò chơi dân gian..., tất cả đang được người dân Chiềng Hặc góp lại thành một không gian văn hóa sống động.

Qua đó, những giá trị vốn có của vùng cao được quảng bá rộng hơn, đồng thời mở thêm hướng sinh kế, nâng cao thu nhập cho người dân và góp phần thúc đẩy kinh tế - xã hội địa phương.