Khuyến nông đồng hành cùng nông dân đổi mới tư duy canh tác cà phê

Sơn La hiện là một trong những vùng trồng cà phê Arabica lớn nhất cả nước với hơn 33.600 ha, sản lượng cà phê nhân đạt khoảng 37.700 tấn mỗi năm. Cây cà phê không chỉ là cây trồng chủ lực mà còn góp phần tạo sinh kế, nâng cao thu nhập cho hàng nghìn hộ dân trên địa bàn tỉnh.

Tuy nhiên, trước tác động ngày càng rõ nét của biến đổi khí hậu, cùng với thực trạng nhiều diện tích cà phê già cỗi, năng suất giảm, ngành cà phê Sơn La đang đứng trước yêu cầu đổi mới mạnh mẽ phương thức sản xuất theo hướng xanh, bền vững và thích ứng khí hậu.

Trong quá trình chuyển đổi đó, Trung tâm Khuyến nông và Chuyển đổi số tỉnh Sơn La đang khẳng định vai trò là đơn vị nòng cốt trong việc kết nối doanh nghiệp, chuyển giao khoa học kỹ thuật và đồng hành cùng nông dân xây dựng nền nông nghiệp bền vững.

Nhằm nâng cao hiệu quả sản xuất cà phê và thích ứng với biến đổi khí hậu, năm 2026, Trung tâm Khuyến nông và Chuyển đổi số tỉnh Sơn La đã phối hợp với Hội Nông dân tỉnh Sơn La và Công ty Cổ phần Phân bón Bình Điền triển khai mô hình “Canh tác cà phê thông minh thích ứng với biến đổi khí hậu” tại bản Hưng Nhân, xã Bình Thuận trên diện tích 3,1 ha.

Không chỉ là đơn vị phối hợp triển khai, Trung tâm còn trực tiếp xây dựng quy trình kỹ thuật, theo dõi toàn bộ quá trình thực hiện và hướng dẫn người dân áp dụng đồng bộ các giải pháp canh tác tiên tiến.

Các hộ tham gia mô hình được cán bộ kỹ thuật của Trung tâm tập huấn bài bản về cắt tỉa tạo tán, quản lý dinh dưỡng, tưới nước tiết kiệm, phòng trừ sâu bệnh và chăm sóc cây theo hướng khoa học, phù hợp với điều kiện biến đổi khí hậu hiện nay.

Bà Quàng Thị Hương, Phó trưởng Ban Công tác Nông dân, Cơ quan MTTQ Việt Nam tỉnh Sơn La cho biết: Theo nội dung hợp tác, Công ty Cổ phần Phân bón Bình Điền hỗ trợ các sản phẩm phân bón Đầu Trâu và giải pháp dinh dưỡng phù hợp với từng giai đoạn sinh trưởng của cây cà phê.

Trung tâm Khuyến nông và Chuyển đổi số tỉnh Sơn La là đơn vị trực tiếp theo dõi, hướng dẫn kỹ thuật và đánh giá hiệu quả mô hình. Nhờ sự đồng hành sát sao của Trung tâm, bà con nông dân đã tiếp cận được nhiều kỹ thuật mới, thay đổi tư duy sản xuất.

Nâng cao chất lượng cà phê Sơn La

Trong suốt quá trình triển khai, cán bộ Trung tâm thường xuyên bám cơ sở, theo dõi sinh trưởng của cây cà phê để kịp thời hướng dẫn người dân điều chỉnh kỹ thuật phù hợp.

Chị Nguyễn Huyền Trang, cán bộ Trung tâm Khuyến nông và Chuyển đổi số tỉnh Sơn La cho biết: Chúng tôi thường xuyên xuống tận vườn cùng bà con kiểm tra tình hình sinh trưởng của cây cà phê, hướng dẫn quy trình chăm sóc theo từng giai đoạn.

Đồng thời phối hợp với doanh nghiệp tư vấn chế độ dinh dưỡng phù hợp để cây phát triển khỏe mạnh, nâng cao khả năng chống chịu với thời tiết bất lợi.

Sau hơn 4 tháng triển khai, mô hình đã cho thấy hiệu quả rõ rệt. Các vườn cà phê tham gia đều sinh trưởng tốt, bộ lá xanh dày, cây phát triển đồng đều, tỷ lệ đậu quả cao.

Quan trọng hơn, mô hình đã giúp người dân thay đổi tập quán sản xuất truyền thống, từng bước tiếp cận phương thức canh tác hiện đại, tiết kiệm chi phí, nâng cao hiệu quả sử dụng phân bón và bảo vệ môi trường đất.

Bà Bùi Thị Hằng, xã Bình Thuận, tỉnh Sơn La chia sẻ: Khi tham gia mô hình, gia đình tôi được cán bộ Trung tâm Khuyến nông và Chuyển đổi số hướng dẫn rất cụ thể từ cách bón phân, cắt tỉa đến chăm sóc cây. Nhờ áp dụng đúng kỹ thuật, vườn cà phê phát triển tốt hơn hẳn so với trước.

Từ thực tế triển khai cho thấy, Trung tâm Khuyến nông và Chuyển đổi số tỉnh Sơn La không chỉ đóng vai trò chuyển giao tiến bộ kỹ thuật mà còn là cầu nối quan trọng giữa doanh nghiệp và người nông dân.

Thông qua các mô hình hợp tác công tư, Trung tâm đang góp phần thúc đẩy sản xuất nông nghiệp theo hướng xanh, hiện đại, nâng cao giá trị ngành hàng cà phê, tăng thu nhập cho người dân và xây dựng nền nông nghiệp thích ứng hiệu quả với biến đổi khí hậu.