Bén duyên với địa lan từ khi tuổi đôi mươi

Đưa tay nâng niu những chồi lan non vừa được tách gốc, anh Lý Quẩy Kinh, (thôn Tả Chải cũ) nay là thôn Sả Séng, xã Tả Phìn, tỉnh Lào Cai kể, anh bắt đầu trồng địa lan từ năm 2002.

Khi ấy, địa lan ở Tả Phìn chưa phát triển mạnh như hiện nay, số hộ trồng cây hoa địa lan còn rất ít.

Nhận thấy điều kiện khí hậu mát mẻ quanh năm của vùng núi cao phù hợp với loài cây này, anh Kinh đã quyết định trồng hoa địa lan dưới tán rừng.

Anh Kinh chia sẻ: Tính đến nay tôi đã trồng địa lan được hơn 20 năm. Hiện trong vườn có khoảng 300 gốc, chủ yếu là địa lan xanh.

Những ngày đầu triển khai mô hình thiếu vốn, thiếu kinh nghiệm và chưa có đầu ra ổn định khiến việc trồng lan gặp rất nhiều khó khăn.

Tuy nhiên, với sự kiên trì học hỏi và tích lũy kinh nghiệm qua từng vụ hoa, anh Kinh dần nắm bắt được kỹ thuật chăm sóc cũng như quy luật sinh trưởng của loài cây địa lan.

Địa lan là loại cây cảnh có giá trị kinh tế cao, nhưng đòi hỏi người trồng phải kiên nhẫn. Một gốc lan sau khi tách giống cần nhiều năm chăm sóc mới có thể xuất bán.

Chính vì vậy, nghề trồng lan được ví như một cuộc đầu tư dài hạn, đòi hỏi người nông dân phải có sự bền bỉ và niềm đam mê thực sự.

Ngoài địa lan, gia đình anh Kinh còn trồng thêm đào và mai cảnh để đa dạng nguồn thu nhập. Tuy nhiên, theo anh Kinh, địa lan vẫn là cây trồng mang lại giá trị kinh tế cao nhất.

Trong vườn trước đây, anh từng có hơn 200 gốc mai trắng, nhưng phần lớn đã được bán cho khách hàng.

Nếu như một gốc mai chỉ có giá vài trăm nghìn đồng thì địa lan lại có giá trị cao gấp nhiều lần.

“Chậu địa lan rẻ nhất cũng khoảng 3 triệu đồng. Những chậu đẹp có thể bán từ 10 đến 15 triệu đồng. Nếu bán theo cành hoa dịp Tết thì mỗi cành địa lan xanh có giá từ 300.000 đến 400.000 đồng”, anh Kinh bảo vậy.

Theo kinh nghiệm của anh Kinh, một chậu địa lan trưởng thành có thể cho từ 20 đến 40 cành hoa. Vào những năm được mùa, chỉ riêng tiền bán hoa và chậu lan cũng mang lại nguồn thu đáng kể cho gia đình.

Từ mức thu nhập khoảng 50-80 triệu đồng mỗi năm trong giai đoạn đầu, những năm gần đây doanh thu từ địa lan của gia đình anh Kinh đã tăng lên đáng kể. Trung bình mỗi năm, anh Kinh thu về từ 100 - 200 triệu đồng từ việc bán hoa địa lan.

“Nhờ cây hoa địa lan mà gia đình tôi thoát nghèo được hàng chục năm nay rồi, có thêm vốn đầu tư xây dựng nhà ở mới khang trang, kiên cố. Cuộc sống ổn định hơn nhiều so với trước đây”, anh Kinh phấn khởi nói.

Bí quyết giữ sắc xanh cho địa lan Tả Phìn

Anh Kinh cho biết, địa lan không phải là cây quá khó chăm sóc nếu nắm được những yêu cầu cơ bản về dinh dưỡng và môi trường sinh trưởng.

Mỗi năm, anh Kinh sẽ tách từ 100 - 200 gốc lan để nhân giống, tạo nguồn cây kế cận. Tuy nhiên, thời gian để một cây lan đạt tiêu chuẩn thương phẩm không ngắn.

“Nếu tách một củ đơn lẻ thì phải mất khoảng 4 năm mới bán được. Còn tách theo bụi lớn thì cây phát triển nhanh hơn”, anh Kinh nói.

Nguồn dinh dưỡng chủ yếu được anh sử dụng là phân chuồng hoai mục, đặc biệt là phân trâu kết hợp với phân bón.

So với nhiều loại cây trồng khác, địa lan ít sâu bệnh nên không cần phun thuốc thường xuyên.

“Mỗi năm tôi chỉ phun thuốc sâu khoảng một lần. Quan trọng nhất là giữ cho cây thông thoáng và đủ dinh dưỡng”, anh Kinh tâm sự.

Một trong những kinh nghiệm đặc biệt của người trồng địa lan Tả Phìn là phải “chạy hoa” trước Tết Nguyên đán. Khoảng tháng 11 âm lịch, anh Kinh cùng nhiều hộ dân trong vùng sẽ vận chuyển lan xuống khu vực thấp hơn để chăm sóc.

Nguyên nhân là bởi thời điểm cuối năm, khu vực đỉnh núi Tả Phìn thường có nhiệt độ rất thấp. Nếu để lan ở trên cao, hoa có thể nở chậm hoặc bị ảnh hưởng bởi sương muối.

Cũng theo anh Kinh, thời tiết trên này lạnh quá, hoa khó nở. Nếu gặp sương muối thì cánh hoa bị đỏ, không giữ được màu xanh đẹp.

Khi đưa xuống vùng thấp hơn, thời tiết ấm hơn nên hoa nở đúng dịp Tết, màu sắc cũng sáng và đẹp hơn.

“Để có những chậu địa lan đẹp tôi tự bỏ vốn, tự học hỏi kinh nghiệm rồi làm dần. Trước đây ngay cả chậu xi măng để trồng lan cũng tự xây lấy. Bây giờ có tuổi rồi, làm nặng đau lưng nên mua chậu có sẵn cho thuận tiện”, anh Kinh cười nói.

Hơn 20 năm gắn bó với địa lan, những chậu địa lan xanh vươn mình trong sương núi không chỉ mang vẻ đẹp đặc trưng của Tả Phìn mà còn là cây xoá nghèo, giúp gia đình anh Lý Quẩy Kinh từng bước ổn định cuộc sống vươn lên làm giàu từ chính mảnh đất quê hương.