Trên miền xoài Yên Châu, sự đổi thay đang lớn lên từng ngày

+ aA -
Văn Ngọc

08/01/2026 15:05 GMT +7

Sau sáp nhập, xã Yên Châu (Sơn La) mở rộng không gian phát triển, phát huy thế mạnh nông nghiệp – văn hóa, hướng tới nông thôn mới bền vững, không còn hộ nghèo...

Yên Châu khát vọng phát triển

Trên tuyến đường bê tông dẫn vào các bản, tiểu khu trung tâm xã Yên Châu (Sơn La), nơi từng là ranh giới của thị trấn cũ. Dòng người, dòng xe nhộn nhịp hơn trước, những cửa hàng buôn bán nông sản mở san sát, phía xa là những triền đồi xoài. Sự đổi thay hiện hữu, không chỉ ở hạ tầng mà còn trong tư duy phát triển của chính quyền và người dân nơi đây.

Sau sáp nhập, xã Yên Châu với trên 32.400 nhân khẩu, địa bàn trải rộng từ trung tâm thị trấn Yên Châu cũ đến các xã Chiềng Pằn, Chiềng Sàng, Chiềng Đông, Chiềng Khoi, Sặp Vạt (cũ). Việc hợp nhất địa giới hành chính không chỉ là phép cộng về diện tích, dân số, mà quan trọng hơn là mở ra dư địa mới để tối ưu hóa nguồn lực, thu hút đầu tư, hình thành các vùng sản xuất tập trung quy mô lớn.

Trung tâm xã Yên Châu, tỉnh Sơn La nhìn từ trên cao. Ảnh: Văn Ngọc

Ông Nguyễn Văn Hưởng, Phó Chủ tịch UBND xã Yên Châu thông tin, bước vào giai đoạn 2025–2030, xã đặt mục tiêu hoàn thành 19/19 tiêu chí nông thôn mới, có 15 bản đạt chuẩn nông thôn mới, 6 bản đạt chuẩn nông thôn mới kiểu mẫu, phấn đấu đến năm 2030 không còn hộ nghèo. Để đạt được mục tiêu này, xã đã chủ động dự kiến nhu cầu nguồn lực thực hiện Chương trình nông thôn mới giai đoạn 2026–2030 với tổng kinh phí hàng trăm tỷ đồng.

Theo ông Hưởng, xã xác định triển khai đồng bộ các giải pháp theo từng nhóm lĩnh vực; ưu tiên huy động, lồng ghép hiệu quả các nguồn vốn đầu tư; đẩy mạnh phát triển hạ tầng kinh tế – xã hội; tái cơ cấu nông nghiệp gắn với nâng cao thu nhập; giảm nghèo bền vững, bảo vệ môi trường, xây dựng cảnh quan nông thôn sáng – xanh – sạch – đẹp. Cùng với đó là cải cách hành chính, chuyển đổi số trong quản lý, sản xuất và phát huy vai trò của Mặt trận Tổ quốc, các đoàn thể trong vận động nhân dân đồng thuận thực hiện.

Nông dân xã Yên Châu đẩy mạnh áp dụng các tiến bộ khoa học vào canh tác nông nghiệp. Ảnh: Văn Ngọc

Nông nghiệp làm trụ cột, xoài Yên Châu giữ vững thương hiệu

Đi dọc những vùng trồng cây ăn quả của xã, dễ nhận thấy nông nghiệp vẫn là “xương sống” trong phát triển kinh tế địa phương. Hiện nay, diện tích cây ăn quả toàn xã đạt hơn 2.900 ha; trong đó trên 219 ha được cấp chứng nhận VietGAP và 4 mã số vùng trồng cho 75 ha cây ăn quả các loại. Khoảng 60% diện tích đã áp dụng các biện pháp canh tác tiên tiến như tưới nhỏ giọt, tưới phun mưa, bao trái, tạo tán theo từng giai đoạn sinh trưởng.

Cây xoài tiếp tục là thế mạnh nổi bật của Yên Châu. Địa phương chú trọng bảo tồn, tuyển chọn cây đầu dòng, ghép cải tạo giống xoài bị thoái hóa, áp dụng tiến bộ kỹ thuật nhằm nâng cao năng suất, chất lượng. Nhờ đó, diện tích các giống xoài tròn, xoài Thái, xoài Úc, xoài Đài Loan đạt trên 1.500 ha.

Tại HTX nông nghiệp Xuân Tiến, không khí thu hoạch xoài tròn đang rất khẩn trương. HTX có 38 thành viên, quy mô 60 ha, chuyên trồng và tiêu thụ xoài tròn, đặc sản nức tiếng của Yên Châu. Cầm trên tay danh sách thương lái, khách hàng đặt đơn trong ngày, ông Quàng Văn Xuân, Giám đốc HTX chia sẻ: “HTX tuyên truyền thành viên bảo tồn cây xoài cổ, trồng mới xoài tròn ghép cành từ giống đầu dòng; áp dụng VietGAP, hữu cơ để quả to, mẫu mã đẹp. Xoài được đóng hộp, dán tem truy xuất nguồn gốc nên tiêu thụ rất thuận lợi”.

Giữ vững thương hiệu “Xoài tròn Yên Châu”, HTX tuân thủ nghiêm ngặt quy trình trồng, chăm sóc, thu hái, bảo quản. Từ đầu vụ đến nay, HTX đã thu mua, tiêu thụ gần 100 tấn xoài, giá trung bình 20.000–25.000 đồng/kg, cao hơn năm trước 3.000–5.000 đồng/kg.

Ông Quàng Văn Xuân, HTX nông nghiệp Xuân Tiến, chăm sóc vườn xoài của gia đình. Ảnh: Văn Ngọc

Song song với trồng trọt, chăn nuôi phát triển theo hướng hàng hóa. Năm 2025, tổng đàn gia súc, gia cầm toàn xã đạt 317.408 con; sản lượng thịt hơi xuất chuồng 1.432 tấn, góp phần quan trọng vào tăng trưởng kinh tế nông nghiệp.

Cùng với phát triển kinh tế, xã Yên Châu chú trọng đầu tư hạ tầng nông thôn. Trong 5 năm trước và sau sáp nhập, địa phương đã huy động hơn 360 tỷ đồng cho xây dựng nông thôn mới. Riêng phong trào làm đường giao thông nông thôn được nhân dân đồng thuận cao, với trên 53 km đường bê tông được cứng hóa, tổng kinh phí hơn 300 tỷ đồng, trong đó người dân đóng góp trên 9 tỷ đồng.

Nhiều công trình thiết yếu như nhà văn hóa, trường học, thủy lợi, nước sinh hoạt, điện chiếu sáng được đầu tư, nâng cấp, từng bước hoàn thiện hệ thống giao thông, tăng kết nối liên vùng, tạo điều kiện thuận lợi cho giao thương và phát triển kinh tế – xã hội.

Xã Yên Châu lưu giữ, phát huy các giá trị văn hóa của các dân tộc. Ảnh: Văn Ngọc

Không chỉ “no đủ”, Yên Châu còn chú trọng gìn giữ và phát huy giá trị văn hóa truyền thống gắn với phát triển du lịch nông thôn. Các sự kiện như Ngày hội Xoài, Lễ hội Đông Sửa, Lễ hội Mừng cơm mới được tổ chức thường niên, vừa quảng bá sản phẩm nông nghiệp chủ lực, vừa giới thiệu bản sắc văn hóa độc đáo của vùng đất này.

Theo rà soát bộ tiêu chí nông thôn mới sau sáp nhập, xã Yên Châu hiện đạt 8/19 tiêu chí. Địa phương xác định giữ vững, nâng cao chất lượng các tiêu chí đã đạt, đồng thời xây dựng lộ trình cụ thể để hoàn thành các tiêu chí còn lại, tránh tư tưởng chủ quan, giữ chuẩn hình thức.

Với quyết tâm của cả hệ thống chính trị và sự đồng thuận của nhân dân, Yên Châu đang đi những bước vững chắc trên con đường xây dựng nông thôn mới bền vững, nâng cao đời sống vật chất, tinh thần cho người dân.