Phấn đấu gieo cấy 859 ha lúa Đông xuân

Những ngày giáp Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026, trên khắp các cánh đồng của xã Phù Yên, không khí lao động đang diễn ra hết sức khẩn trương. Thay vì nghỉ ngơi sớm, bà con nông dân đang hối hả ra đồng để kịp khung lịch thời vụ Đông xuân.

Tiếng máy cày, máy bừa vang vọng khắp các cánh đồng hòa cùng tiếng gọi nhau đi dẫn nước, làm đất, tạo nên một nhịp độ sản xuất nhộn nhịp.

Vụ Đông xuân năm nay, xã Phù Yên đặt kế hoạch gieo cấy 859 ha lúa. Điểm đáng chú ý trong cơ cấu sản xuất năm nay là sự chuyển dịch mạnh mẽ sang chất lượng. Toàn xã có gần 738 ha, chiếm phần lớn diện tích, được định hướng sản xuất theo quy trình hữu cơ và hướng hữu cơ. Đây là bước đi cụ thể nhằm nâng cao giá trị hạt gạo Phù Yên, đồng thời bảo vệ hệ sinh thái đất đai sau nhiều năm canh tác truyền thống.

Về cơ cấu giống, chính quyền xã và các cơ quan chuyên môn đã định hướng người dân sử dụng các bộ giống có năng suất cao, chất lượng gạo khá và đặc biệt là khả năng chống chịu sâu bệnh tốt. Các giống lúa thuần và lúa lai chất lượng cao như BC15, TBR225, Đài Thơm 8, Dự hương 8, Nếp thơm 86, Hana 318 được đưa vào gieo trồng chủ lực. Bên cạnh đó, để giữ gìn đặc sản địa phương, các giống lúa nếp tan, nếp thơm truyền thống vẫn được duy trì trên những vùng đất phù hợp.

Tại tiểu khu Búc, bà Hà Thị Thinh là một trong những hộ dân đi đầu trong phong trào trồng lúa hữu cơ. Với kinh nghiệm 7 năm canh tác theo phương thức này, bà Thinh hiểu rõ giá trị của việc không lạm dụng phân bón hóa học. Trên diện tích 1.100m2 ruộng của gia đình, bà đang tất bật làm cỏ bờ và dẫn nước vào ruộng để chuẩn bị gieo mạ.

Bà Thinh chia sẻ: “Gia đình tôi dự kiến sẽ gieo cấy 100% diện tích bằng phương thức hữu cơ. Làm lúa hữu cơ tuy đòi hỏi công chăm sóc kỹ hơn, tuân thủ nghiêm ngặt quy trình hơn nhưng bù lại, đất ruộng tơi xốp, hạt gạo thơm ngon, dễ bán và được giá cao hơn hẳn so với cách làm cũ. Đặc biệt, các bộ giống mới hiện nay có sức đề kháng rất tốt, giúp bà con yên tâm sản xuất mà không quá lo lắng về dịch bệnh”.

Chủ động ứng phó thời tiết, bảo đảm lịch thời vụ

Cùng chung không khí khẩn trương, tại tiểu khu Suối Làng, chị Đinh Thị Long cũng đang tập trung cao độ cho việc gieo mạ và kiểm tra nguồn nước. Vụ Đông xuân năm nay, gia đình chị gieo cấy 1.800m2 lúa, chủ yếu là giống TBR228 và Đài Thơm 8 theo khuyến cáo của xã.

Theo chị Long, việc theo dõi sát sao mực nước và tình hình sinh trưởng của cây mạ trong giai đoạn đầu là rất quan trọng. Do thời tiết vùng cao thường có những diễn biến khó lường vào dịp đầu năm, gia đình chị phải thường xuyên thăm đồng, bốc bờ, điều tiết nước hợp lý để cây mạ phát triển khỏe mạnh, tránh tình trạng mạ chết do rét hoặc ngập úng cục bộ. Việc ứng dụng cơ giới hóa vào khâu làm đất cũng giúp gia đình chị và bà con trong bản tiết kiệm được nhiều thời gian và công sức hơn so với trước đây.

Để đảm bảo vụ Đông xuân thắng lợi, Trung tâm Dịch vụ tổng hợp xã Phù Yên đã phối hợp chặt chẽ với các doanh nghiệp cung ứng vật tư nông nghiệp và giống cây trồng. Hiện nay, nguồn cung phân bón, thuốc bảo vệ thực vật sinh học và thóc giống đã được chuẩn bị đầy đủ, đáp ứng tốt nhu cầu của người dân.

Đáng chú ý, xã đang triển khai thí điểm 5 mô hình trồng lúa mới gồm các giống: M56, lúa Hà Phát, TBR225 và Thái Xuyên. Các mô hình này có tổng diện tích 1,5 ha với sự tham gia của 7 hộ dân tại các bản Trò, bản Giáo, bản Puôi và tiểu khu Mo. Đây là cơ sở để xã đánh giá, lựa chọn thêm những bộ giống ưu việt hơn cho các vụ tiếp theo.

Bà Sòi Thị Tuyến, Chủ tịch Hội Nông dân xã Phù Yên, cho biết: "Hội đã chủ động tuyên truyền, vận động hội viên chuẩn bị kỹ lưỡng các điều kiện sản xuất ngay từ sớm. Từ khâu làm đất, lựa chọn bộ giống phù hợp với từng chân ruộng, xứ đồng cho đến khâu ngâm ủ mạ đều được hướng dẫn sát sao. Hội cũng phối hợp với các trung tâm dịch vụ để đảm bảo cung ứng đủ vật tư, đặc biệt là các loại phân bón chuyên dụng cho lúa hữu cơ".

Trước dự báo về tình hình thời tiết vụ Đông Xuân 2026 có thể có những đợt rét đậm, rét hại, UBND xã Phù Yên đã khuyến cáo người dân bố trí từ 5-10% lượng giống dự phòng. Xã ưu tiên sử dụng các giống ngắn ngày để chủ động ứng phó với thiên tai. Mục tiêu cao nhất là toàn bộ diện tích 859ha phải được gieo cấy xong trước ngày 1/3/2026, đảm bảo đúng khung lịch thời vụ tốt nhất để cây lúa sinh trưởng và phát triển thuận lợi.