Sơn La cập nhật chính sách mới về dịch vụ môi trường rừng

Ngày 12/8, Quỹ Bảo vệ và Phát triển rừng tỉnh Sơn La tổ chức Hội nghị tuyên truyền chính sách chi trả dịch vụ môi trường rừng, dịch vụ hấp thụ và lưu giữ các-bon của rừng; tham vấn Khung Quy ước bảo vệ và phát triển rừng gắn với sử dụng tiền DVMTR của cộng đồng.

Dự hội nghị có đại diện các sở, ngành; lãnh đạo, viên chức Quỹ Bảo vệ và Phát triển rừng; đại diện Chi cục Kiểm lâm, các Hạt Kiểm lâm khu vực; lãnh đạo và phòng chuyên môn của 75 xã, phường cùng đại diện một số ban quản lý cộng đồng thôn, bản, tiểu khu. Hội nghị được tổ chức trực tiếp kết hợp trực tuyến đến một số đơn vị trên địa bàn tỉnh.

Tại hội nghị, các đại biểu được thông tin về những nội dung đổi mới trong chính sách DVMTR; các quy định liên quan đến dịch vụ hấp thụ và lưu giữ các-bon của rừng; đồng thời triển khai, tham vấn Khung Quy ước bảo vệ và phát triển rừng gắn với sử dụng tiền DVMTR của cộng đồng trên địa bàn tỉnh.

Chi trả DVMTR là chủ trương lớn của Đảng và Nhà nước, nhằm huy động nguồn lực xã hội cho quản lý, bảo vệ và phát triển rừng; nâng cao giá trị của rừng, cải thiện sinh kế cho người làm nghề rừng và tạo nguồn tài chính bền vững cho công tác bảo vệ rừng.

Tại Sơn La, sau nhiều năm triển khai, chính sách DVMTR đã tạo chuyển biến rõ nét trong nhận thức và hành động của chủ rừng, cộng đồng dân cư và chính quyền cơ sở. Nguồn tiền DVMTR góp phần duy trì, bảo vệ diện tích rừng hiện có, cải thiện đời sống người dân vùng sâu, vùng xa, vùng biên giới, đồng thời góp phần giảm nghèo và phát triển kinh tế - xã hội.

Đặc biệt, việc Chính phủ ban hành Nghị định số 91/2024/NĐ-CP, Nghị định số 42/2026/NĐ-CP với nhiều nội dung sửa đổi, bổ sung quan trọng đã tạo cơ sở pháp lý mới để tiếp tục hoàn thiện cơ chế chi trả DVMTR.

Trong năm 2026, Nghị định số 180/2026/NĐ-CP cũng được ban hành, tạo cơ sở pháp lý quan trọng để triển khai dịch vụ hấp thụ và lưu giữ các-bon của rừng, cụ thể hóa quy định của Luật Lâm nghiệp về loại hình dịch vụ mới này.

Từ “ăn của rừng” sang “giữ rừng để có thu nhập”

Ông Lê Mạnh Thắng, Phó Giám đốc Quỹ Bảo vệ và Phát triển rừng tỉnh Sơn La, cho biết: Toàn tỉnh hiện có 676.688 ha rừng, trong đó khoảng 550.000 ha được chi trả DVMTR.

Giai đoạn 2021-2025, Sơn La thu hơn 1.240 tỷ đồng tiền DVMTR, chi trả hơn 1.126 tỷ đồng cho các đối tượng thụ hưởng. Gần 40.000 đối tượng đang quản lý, bảo vệ hơn 560.000 ha rừng được hưởng lợi từ chính sách.

Nguồn tiền này không chỉ góp phần giảm áp lực cho ngân sách nhà nước mà còn trở thành nguồn lực quan trọng giúp người dân vùng cao cải thiện đời sống, phát triển sinh kế.

Toàn tỉnh đã thành lập hơn 1.860 tổ, đội bảo vệ rừng, góp phần giảm các vụ vi phạm lâm nghiệp. Độ che phủ rừng cũng tăng từ 45,4% năm 2020 lên 47,43% năm 2025.

Đáng chú ý, nhận thức của người dân về giá trị của rừng ngày càng được nâng lên, từng bước chuyển từ tư duy “ăn của rừng” sang “giữ rừng để có thu nhập”. Đây được xem là nền tảng quan trọng để Sơn La phát triển kinh tế dưới tán rừng, gắn bảo vệ tài nguyên với giảm nghèo và bảo vệ môi trường.

Tại hội nghị, các đại biểu cũng đã cùng nhau tập trung thảo luận, trao đổi về những điểm mới của chính sách DVMTR, các quy định liên quan đến dịch vụ hấp thụ và lưu giữ các-bon của rừng; đồng thời đóng góp ý kiến đối với dự thảo Khung Quy ước bảo vệ và phát triển rừng gắn với sử dụng tiền DVMTR của cộng đồng.

Phát biểu tại hội nghị, ông Trần Đức Thuận, Giám đốc Quỹ Bảo vệ và Phát triển rừng tỉnh Sơn La, cho biết: Quỹ sẽ nghiêm túc tiếp thu, tổng hợp và nghiên cứu các ý kiến đóng góp để hoàn thiện những nội dung thuộc trách nhiệm của đơn vị.

Đối với dự thảo Khung Quy ước, Quỹ tiếp tục rà soát, tiếp thu những ý kiến phù hợp, nhất là các nội dung xuất phát từ thực tiễn cơ sở, bảo đảm quy ước sau khi hoàn thiện dễ hiểu, dễ thực hiện, phù hợp với từng cộng đồng và phát huy vai trò tự quản của người dân trong bảo vệ, phát triển rừng.

Quỹ đề nghị UBND các xã, phường tiếp tục quan tâm chỉ đạo, hướng dẫn cộng đồng dân cư xây dựng, thực hiện quy ước; tăng cường kiểm tra, giám sát việc quản lý, sử dụng tiền DVMTR, bảo đảm công khai, dân chủ, đúng quy định.

Đồng thời, các cấp, ngành, chủ rừng và cộng đồng dân cư cần tăng cường phối hợp, nâng cao trách nhiệm trong bảo vệ rừng, quản lý và sử dụng hiệu quả tiền DVMTR, phát huy nguồn lực này để bảo vệ, phát triển rừng, nâng cao đời sống và tạo sinh kế bền vững cho người dân.

Về phía Quỹ Bảo vệ và Phát triển rừng tỉnh Sơn La, đơn vị sẽ tiếp tục đổi mới phương thức tuyên truyền, hướng dẫn và phối hợp với cơ sở; tăng cường ứng dụng công nghệ, công khai thông tin, nâng cao chất lượng kiểm tra, giám sát, góp phần đưa chính sách DVMTR ngày càng đi vào thực chất, hiệu quả và bền vững.

Đồng thời Quỹ Bảo vệ và Phát triển rừng tỉnh Sơn La sẽ phối hợp với các Sở ban, ngành tham mưu UBND tỉnh thực hiện dịch vụ hấp thụ và lưu trữ các - bon của rừng, theo nghị định số 180/2026/NĐ-CP của chính phủ.

Qua hội nghị, các cấp, các ngành, chính quyền địa phương, các chủ rừng và cộng đồng dân cư sẽ tiếp tục tăng cường phối hợp, phát huy vai trò chủ thể của cộng đồng trong quản lý, bảo vệ và phát triển rừng; quản lý và sử dụng hiệu quả nguồn tiền dịch vụ môi trường rừng, để nguồn lực từ chính sách này thực sự trở thành động lực phục vụ công tác bảo vệ, phát triển rừng, đồng thời góp phần nâng cao đời sống, phát triển sinh kế và xây dựng nông thôn mới bền vững trên địa bàn tỉnh Sơn La.