Hơn 146 ha sâm Lai Châu được trồng tập trung

Sáng 14/8, tại hội trường Ban Chỉ huy Bộ đội Biên phòng tỉnh Lai Châu, UBND tỉnh Lai Châu tổ chức hội thảo "Cơ chế, giải pháp phát triển sâm Lai Châu trên địa bàn các xã biên giới".

Ông Hà Trọng Hải - Phó Chủ tịch UBND tỉnh Lai Châu và Đại tá Trương Minh Đức, Chỉ huy trưởng Ban Chỉ huy Bộ đội Biên phòng tỉnh đồng chủ trì hội thảo.

Tham dự hội thảo có đại diện các sở, ban, ngành; lực lượng Bộ đội Biên phòng; lãnh đạo UBND các xã biên giới cùng đại diện Hiệp hội Sâm Lai Châu, doanh nghiệp, hợp tác xã, nhà khoa học và các hộ dân đang sản xuất sâm Lai Châu.

Phát biểu khai mạc hội thảo, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Lai Châu Hà Trọng Hải nhấn mạnh, sâm Lai Châu là nguồn gen dược liệu đặc hữu, quý hiếm, có giá trị cao về dược liệu, sinh học và kinh tế. Những năm qua, tỉnh đã tập trung nghiên cứu, bảo tồn và phát triển, từng bước hình thành nền tảng về nguồn gen, giống, quy trình kỹ thuật và thương hiệu sâm Lai Châu.

Đến nay, toàn tỉnh đã bảo tồn khoảng 1.700 cây mẹ ngoài tự nhiên, gây trồng hơn 21.000 cây mô hình. Diện tích sâm Lai Châu trồng tập trung đạt hơn 146ha, với sự tham gia của 45 doanh nghiệp, hợp tác xã và 136 hộ gia đình, cá nhân.

Đáng chú ý, tỉnh đã cấp 120 mã số cơ sở trồng với gần 6 triệu cây. Tại các xã biên giới, diện tích sâm đã trồng khoảng 71ha, có sự tham gia của 23 doanh nghiệp, hợp tác xã và 70 cá nhân.

Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường, Lai Châu đã xác định khoảng 30.000ha đất, rừng phù hợp với đặc tính sinh trưởng của Sâm Lai Châu, trong đó có khoảng 17.000ha được đánh giá rất phù hợp.

Giai đoạn 2026-2030, tỉnh xác định vùng phát triển sâm Lai Châu khoảng 3.000ha tại 21 xã, trong đó 9 xã biên giới với diện tích dự kiến 1.350ha.

Không đánh đổi rừng để lấy diện tích trồng sâm

Tại hội thảo, các đại biểu tập trung thảo luận nhiều nội dung quan trọng như nghiên cứu khoa học, bảo tồn và phát triển nguồn giống; ứng dụng công nghệ, chuyển giao kỹ thuật; xây dựng thương hiệu, bảo hộ sở hữu trí tuệ; cơ chế, chính sách và nguồn lực đầu tư.

Bên cạnh đó là các giải pháp phát triển chuỗi giá trị, chế biến, tiêu thụ, xúc tiến thương mại, số hóa vùng trồng và truy xuất nguồn gốc.

Nhiều ý kiến cho rằng, phát triển sâm Lai Châu ở khu vực biên giới cần được đặt trong mối quan hệ chặt chẽ với bảo vệ rừng và tạo sinh kế cho đồng bào dân tộc thiểu số. Đây không chỉ là hướng phát triển một sản phẩm nông nghiệp có giá trị kinh tế cao mà còn góp phần tạo việc làm, nâng cao thu nhập, ổn định đời sống người dân.

Đặc biệt, mô hình Bộ đội Biên phòng hỗ trợ người dân trồng sâm tại bản Ngài Thầu, xã Sì Lở Lầu được đánh giá là kinh nghiệm thực tiễn có giá trị, có thể nghiên cứu để nhân rộng tại các địa bàn biên giới phù hợp.

Kết luận hội thảo, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Lai Châu Hà Trọng Hải nhấn mạnh, sâm Lai Châu phải được xác định là sản phẩm có lợi thế đặc biệt của tỉnh, song không phát triển theo phong trào, không chạy theo diện tích và tuyệt đối không đánh đổi rừng để lấy diện tích trồng sâm.

"Phải giữ rừng để phát triển sâm, phát triển sâm để nâng cao giá trị của rừng, tạo sinh kế ổn định cho người dân, qua đó góp phần giữ đất, giữ bản và bảo vệ biên giới", Phó Chủ tịch UBND tỉnh Lai Châu Hà Trọng Hải nhấn mạnh.

Theo lãnh đạo UBND tỉnh Lai Châu, thời gian tới việc phát triển sâm phải có trọng tâm, trọng điểm; xác định đúng vùng trồng và giải quyết căn cơ bài toán giống trước khi mở rộng diện tích.

Tỉnh cũng yêu cầu kiểm soát chặt chẽ nguồn giống, nguồn gốc cây trồng; từng bước chuyển từ sản xuất riêng lẻ sang phát triển theo chuỗi giá trị.

Trong chuỗi này, người dân phải là chủ thể và đối tượng hưởng lợi; hợp tác xã tổ chức sản xuất; doanh nghiệp dẫn dắt thị trường; nhà khoa học hỗ trợ công nghệ, còn Nhà nước đóng vai trò kiến tạo cơ chế, chính sách.

Phát triển sâm gắn với giữ đất, giữ bản, bảo vệ biên giới

Một trong những yêu cầu được tỉnh Lai Châu đặt ra là tiếp tục phát huy vai trò của lực lượng Bộ đội Biên phòng trong công tác dân vận, hướng dẫn kỹ thuật, kết nối và hỗ trợ người dân phát triển sâm Lai Châu.

Cùng với đó, tỉnh sẽ đẩy mạnh chuyển đổi số, xây dựng hệ thống truy xuất nguồn gốc, chế biến sâu, xây dựng thương hiệu và mở rộng thị trường tiêu thụ sản phẩm.

Phó Chủ tịch UBND tỉnh Hà Trọng Hải giao Ban Chỉ huy Bộ đội Biên phòng tỉnh phối hợp với Sở Nông nghiệp và Môi trường, Văn phòng UBND tỉnh tổng hợp các ý kiến, kiến nghị tại hội thảo để tham mưu UBND tỉnh chỉ đạo.

Các sở, ngành, địa phương, doanh nghiệp và hợp tác xã được yêu cầu chủ động triển khai những nhiệm vụ, giải pháp phù hợp với điều kiện thực tế.

Với định hướng này, Lai Châu kỳ vọng từng bước đưa sâm Lai Châu trở thành ngành hàng đặc trưng, có giá trị cao; hình thành hướng phát triển kinh tế dưới tán rừng gắn với bảo tồn thiên nhiên, giảm nghèo bền vững.

Quan trọng hơn, tại khu vực biên giới, việc phát triển sâm Lai Châu được kỳ vọng sẽ tạo sinh kế lâu dài cho người dân, góp phần ổn định đời sống, giữ rừng, giữ đất, củng cố quốc phòng - an ninh và xây dựng thế trận lòng dân vững chắc.