Rượi Láu Siêu – Thức quà của lịch sử và văn hóa

Nghề nấu rượu tại xã Mai Hạ, tỉnh Phú Thọ đã tồn tại từ bao đời nay, trở thành một phần không thể thiếu trong đời sống của người dân địa phương. Không chỉ đơn thuần là một thức uống, rượu Láu Siêu còn mang trong mình những giá trị sâu sắc về lịch sử, văn hóa và tinh thần của đồng bào dân tộc Thái tại xóm Chiềng Hạ.

Theo tiếng địa phương, “Láu” có nghĩa là rượu, còn “Siêu” là từ dùng để chỉ cách chưng cất đặc biệt tạo ra thứ chất lỏng tinh túy này. Điều thú vị là những "nghệ nhân" đứng sau những mẻ rượu thơm nồng ấy đều là những người phụ nữ Thái chân chất, hiền lành và luôn giữ lửa đam mê với nghề truyền thống.

Trong không khí tươi vui của ngày Xuân hay những buổi sum họp gia đình, ly rượu Láu Siêu đã trở thành cầu nối, gửi gắm những lời chúc tốt đẹp và làm say đắm lòng người bởi hương vị đậm đà của núi rừng.

Để có được một mẻ rượu ngon, người làm phải trải qua quy trình cực kỳ công phu, từ khâu chọn nguyên liệu, làm men đến ủ và chưng cất.

Chị Ngần Thị Bích, một chủ cơ sở sản xuất rượu uy tín tại xóm Chiềng Hạ cho biết: “Nguyên liệu chính của rượu là sắn củ sấy khô, thường được gác bếp lâu ngày để loại bỏ độc tố, giúp rượu trong và không bị đắng”.

Theo chị Bích, "linh hồn" của rượu Láu Siêu chính là bánh men lá. Để làm nên loại men này, người dân phải lặn lội vào rừng sâu hái hơn chục loại lá, củ, quả như: Riềng dại, gừng, nhòng nhạnh, cú đin, bưởi, ổi, hồng bì....

Các nguyên liệu này sau khi rửa sạch, phơi khô sẽ được giã nhỏ, trộn với bột gạo và bột sắn để làm men. Chính tỷ lệ pha trộn độc đáo của các loại lá rừng này đã quyết định hương vị đặc trưng, không lẫn vào đâu được của rượu Láu Siêu.

Đưa thương hiệu vươn xa từ chuẩn OCOP

Nhận thức được giá trị của nghề truyền thống, năm 2019, xóm Chiềng Hạ đã được công nhận là làng nghề truyền thống nấu rượu. Hiện nay, toàn xã Mai Hạ có 33 hộ duy trì nghề nấu rượu ở quy mô gia đình.

Tiêu biểu trong số đó là cơ sở nấu rượu của bà Vì Thị Tồn. Để thích ứng với thị trường hiện đại, gia đình bà đã mạnh dạn áp dụng công nghệ vào khâu hoàn thiện sản phẩm, sử dụng máy móc để khử độc tố, giảm độ sốc nhưng vẫn giữ vẹn nguyên nét truyền thống. Nhờ vậy, sản phẩm rượu Láu Siêu của cơ sở đã được chứng nhận đạt chuẩn OCOP 3 sao.

Sự đầu tư bài bản này đã mang lại hiệu quả kinh tế rõ rệt, sản lượng cung cấp ra thị trường trên 30.000 lít rượu mỗi năm. Doanh thu đạt trên 1,5 tỷ đồng/năm. Đặc biệt, Sản phẩm được chú trọng về bao bì, tem nhãn, trở thành món quà đặc sản được ưa chuộng tại các siêu thị, nhà hàng trong và ngoài tỉnh.

Ông Hà Tuấn Hải, Phó Chủ tịch UBND xã Mai Hạ khẳng định, rượu Láu Siêu không chỉ góp phần nâng cao thu nhập cho người dân mà còn là niềm tự hào của đồng bào Thái. Trong tương lai, chính quyền địa phương sẽ tiếp tục khuyến khích các cơ sở giữ gìn nét văn hóa đặc sắc này, đồng thời đẩy mạnh quảng bá để thương hiệu Láu Siêu ngày càng vươn xa.

Cùng với đó, Mai Hạ hướng tới hoàn thiện hệ thống hạ tầng thương mại - dịch vụ và ban hành các chính sách hỗ trợ phù hợp, tạo môi trường thuận lợi cho doanh nghiệp và hợp tác xã phát triển. Đồng thời, đẩy mạnh chuyển đổi số, ứng dụng công nghệ trong quản lý, truyền thông và xúc tiến du lịch để nâng cao hiệu quả quảng bá và thu hút đầu tư. Những giải pháp này sẽ góp phần thúc đẩy chuyển dịch cơ cấu kinh tế, nâng cao thu nhập và cải thiện đời sống người dân.