Đánh thức tiềm năng từ bản sắc

Tỉnh Phú Thọ là nơi định cư lâu đời của nhiều dân tộc như Mường, Dao, Cao Lan, Tày, Mông, Sán Dìu, Thái... tạo nên một bức tranh văn hóa phong phú. Tỉnh luôn xác định việc bảo tồn bản sắc văn hóa không chỉ là trách nhiệm mà còn là nguồn lực quan trọng để phát triển kinh tế - xã hội.

Tại xã Pà Cò, nơi người Mông chiếm khoảng 63% dân số, định hướng phát triển bền vững dựa trên nền tảng văn hóa đã mang lại những thay đổi rõ rệt. Các giá trị đặc sắc của người Mông được giữ gìn và phát huy hiệu quả thông qua việc khôi phục các nghề truyền thống.

Cụ thể, các nghề như dệt thổ cẩm, vẽ sáp ong, nhuộm chàm… không chỉ phục vụ đời sống mà đã trở thành sản phẩm du lịch đặc trưng; Các lễ hội truyền thống như Lễ hội Gầu Tào – lễ hội lớn nhất của người Mông – cùng các trò chơi dân gian như bắn nỏ, múa khèn, ném pao được duy trì thường xuyên, tạo không gian sinh hoạt lành mạnh và thu hút khách du lịch trong và ngoài nước.

Ông Hà Công Toàn, Phó Bí thư Đảng ủy xã Pà Cò chia sẻ: “Thông qua phát triển kinh tế gắn với du lịch, địa phương đã lồng ghép hiệu quả việc vận động người dân xóa bỏ hủ tục, xây dựng nếp sống văn minh”.

Theo ông Toàn, hiệu quả từ việc bảo tồn văn hóa đã trực tiếp tác động đến túi tiền của người nông dân. Nhiều mô hình kinh tế đặc trưng vùng cao như nuôi gà đen, lợn đen, hay trồng chè Shan tuyết đã mang lại thu nhập ổn định. Đặc biệt, mô hình homestay đón khách kết hợp với trình diễn nghề dệt thổ cẩm đang giúp nhiều hộ gia đình cải thiện đáng kể đời sống vật chất.

Không chỉ ở xã Pà Cò, làn sóng phục dựng di sản đang lan tỏa mạnh mẽ khắp các xã miền núi của tỉnh Phú Thọ như xã Tân Sơn đang phục hồi nghề dệt thổ cẩm của người Mường; Xã Thanh Sơn duy trì diễn xướng Chàm Thau; Xã Cao Sơn có người Dao Tiền gìn giữ kỹ thuật nhuộm chàm và in sáp ong độc đáo.

Bên cạnh đó, công tác truyền dạy cho thế hệ trẻ đặc biệt được chú trọng. Từ năm 2021 đến nay, nhiều lớp tập huấn về hát múa, chiêng Mường, hát Sọong Cô đã thu hút đông đảo thanh niên tham gia. Các câu lạc bộ văn hóa dân gian tại thôn bản không chỉ là nơi luyện tập mà còn là không gian trao truyền giá trị giữa các thế hệ.

Hướng tới phát triển bền vững

Sự đầu tư bài bản đã giúp các điểm du lịch như Long Cốc, Thung Nai hay các bản ven hồ Hòa Bình trở thành điểm đến hấp dẫn, đón trên 1,5 triệu lượt khách mỗi năm. Điều này không chỉ quảng bá văn hóa bản địa mà còn tạo việc làm ổn định cho cư dân địa phương.

Tuy nhiên, hành trình này vẫn còn những rào cản như nguy cơ mai một di sản khi các nghệ nhân đã tuổi cao, lớp trẻ ít có điều kiện tiếp cận thường xuyên; Nguồn kinh phí bảo tồn và hạ tầng du lịch vùng cao còn hạn chế, chưa đồng bộ.

Theo Sở Văn hoá, Thể thao và Du lịch tỉnh Phú Thọ, xác định văn hóa là nguồn lực nội sinh, tỉnh Phú Thọ đang tiếp tục đẩy mạnh việc bảo tồn di sản gắn với sinh kế cộng đồng. Đây chính là chìa khóa để bản sắc dân tộc không chỉ được giữ gìn mà còn tỏa sáng, góp phần làm giàu thêm giá trị vùng Đất Tổ trong thời kỳ hội nhập.

Đặc biệt, tỉnh ưu tiên đầu tư các công trình văn hóa trọng điểm, tạo điểm nhấn không gian văn hóa - kiến trúc; tăng cường liên kết vùng, hợp tác quốc tế; phát huy vai trò của Nhân dân, đội ngũ trí thức, văn nghệ sĩ trong sáng tạo và lan tỏa giá trị văn hóa. Những giải pháp đồng bộ đó sẽ góp phần khơi dậy mạnh mẽ ý chí, khát vọng phát triển, xây dựng Phú Thọ trở thành trung tâm văn hóa cội nguồn, điểm đến hấp dẫn của cả nước và khu vực.