Nỗ lực hiện đại hóa và nâng cao năng lực vận hành

Trong bối cảnh biến đổi khí hậu ngày càng diễn biến phức tạp và thiên tai cực đoan gia tăng, việc quản lý, khai thác cũng như bảo vệ an toàn các công trình thủy lợi ngày càng trở nên cấp thiết, đòi hỏi sự vào cuộc đồng bộ của toàn xã hội.

Theo số liệu thống kê, toàn tỉnh Phú Thọ hiện đang quản lý một hạ tầng thủy lợi khổng lồ với hơn 3.800 hồ, đập thủy lợi. Trong đó bao gồm 75 công trình lớn, 211 công trình vừa và gần 3.600 công trình nhỏ. Bên cạnh đó là hệ thống trên 860 trạm bơm cùng hơn 16.000km kênh mương các loại, với gần 40% diện tích kênh mương đã được kiên cố hóa.

Những năm qua, nhờ sự quan tâm đầu tư từ Trung ương và của tỉnh, nhiều công trình thủy lợi đã được cải tạo, nâng cấp rõ rệt, góp phần nâng cao năng lực tưới, tiêu, cấp nước cũng như phòng, chống thiên tai.

Hiện nay, toàn bộ hệ thống này được giao cho 6 công ty trách nhiệm hữu hạn một thành viên khai thác công trình thủy lợi và 338 tổ chức thủy lợi cơ sở trực tiếp quản lý, vận hành. Với phương châm "phòng ngừa là chính", các đơn vị quản lý đã chủ động triển khai nhiều giải pháp nhằm bảo đảm an toàn công trình và nâng cao hiệu quả khai thác.

Lãnh đạo Công ty TNHH Nhà nước một thành viên khai thác công trình thủy lợi tỉnh Phú Thọ thông tin, đơn vị thường xuyên tổ chức kiểm tra, tuần tra, rà soát hiện trạng các hồ chứa, đập, trạm bơm và hệ thống kênh mương để kịp thời phát hiện, xử lý các vi phạm.

Đồng thời, phối hợp chặt chẽ với chính quyền địa phương, lực lượng công an và các tổ chức đoàn thể để đẩy mạnh tuyên truyền Luật Thủy lợi, vận động người dân không lấn chiếm hành lang bảo vệ, không xả rác thải hay tự ý xả nước thải vào hệ thống; ứng dụng công nghệ trong quản lý vận hành, duy tu bảo dưỡng định kỳ và xây dựng phương án an toàn trước mùa mưa bão được công ty đặc biệt chú trọng.

Mặc dù có nhiều nỗ lực, song công tác bảo vệ công trình thủy lợi vẫn đang đối mặt với không ít khó khăn. Tại một số địa phương, tình trạng lấn chiếm phạm vi bảo vệ công trình vẫn diễn ra. Các hành vi vi phạm xuất hiện dưới nhiều hình thức như: Xây dựng trái phép; tập kết vật liệu, rác thải; khai thác cát, sỏi không đúng quy định; tự ý đấu nối, lấy nước hoặc xả nước thải vào hệ thống kênh mương; thậm chí là trồng cây, chăn thả gia súc ngay trong phạm vi bảo vệ công trình.

Những hành vi này không chỉ ảnh hưởng trực tiếp đến tuổi thọ công trình mà còn làm giảm hiệu quả tưới, tiêu, cấp nước, tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn nghiêm trọng khi mùa mưa bão đến.

Siết chặt quản lý, kiên quyết xử lý dứt điểm vi phạm

Nhằm tăng cường công tác quản lý và xử lý dứt điểm các hành vi vi phạm, UBND tỉnh Phú Thọ đã ban hành văn bản số 6189/UBND-NN8, yêu cầu các sở, ngành, địa phương và các đơn vị quản lý triển khai đồng bộ nhiều giải pháp quyết liệt.

Cụ thể, sở Nông nghiệp và Môi trường được giao chủ trì nghiên cứu, đề xuất các giải pháp tổng thể để nâng cao hiệu quả quản lý, bảo vệ công trình. Đồng thời, tăng cường thanh tra, kiểm tra chuyên ngành, phối hợp liên ngành để kịp thời xử lý vi phạm và đẩy mạnh tuyên truyền pháp luật đến người dân.

UBND các xã, phường trên địa bàn phải thực hiện nghiêm chức năng quản lý nhà nước trên địa bàn; tăng cường kiểm tra, xử lý dứt điểm các vi phạm ngay từ khi mới phát sinh, không để kéo dài, đồng thời phối hợp giải quyết kịp thời kiến nghị của đơn vị khai thác.

Các công ty khai thác công trình thủy lợi cần rà soát toàn bộ các công trình thuộc diện phải cắm mốc chỉ giới bảo vệ; xây dựng lộ trình, bố trí kinh phí thực hiện và công khai bàn giao mốc giới ngoài thực địa. Đặc biệt, nghiêm cấm việc tự ý cho thuê đất, mặt nước sai mục đích dẫn đến lấn chiếm lòng hồ, mặt nước và hành lang bảo vệ công trình.

Bảo vệ công trình thủy lợi không đơn thuần là bảo vệ tài sản của Nhà nước, mà chính là bảo vệ nguồn nước, bảo vệ sản xuất, bảo vệ môi trường và sinh kế lâu dài của mỗi người dân. Vì vậy, mỗi tổ chức, cá nhân cần tự giác nâng cao ý thức chấp hành các quy định của pháp luật. Hãy bắt đầu bằng những hành động thiết thực: sử dụng nước tiết kiệm, hiệu quả; không lấn chiếm, xâm hại công trình; không đổ rác, phế thải xuống kênh mương và không tự ý tháo dỡ, làm hư hỏng các hạng mục thủy lợi.

Trong bối cảnh biến đổi khí hậu tiếp tục diễn biến khó lường, việc bảo đảm an toàn hệ thống công trình thủy lợi là nhiệm vụ thường xuyên, lâu dài. Sự vào cuộc quyết liệt của các cấp, các ngành cùng sự đồng thuận, chung tay của Nhân dân sẽ phát huy tối đa hiệu quả các công trình, phục vụ mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội bền vững.