Không gian văn hóa lan tỏa đến từng bản làng

Những năm gần đây, cùng với phát triển kinh tế, tỉnh Sơn La đặc biệt quan tâm nâng cao đời sống tinh thần cho người dân. Từ khu vực đô thị đến các bản làng vùng cao, hệ thống thiết chế văn hóa – thể thao ngày càng phát huy vai trò là “trái tim” sinh hoạt cộng đồng.

Nhà văn hóa không còn chỉ là nơi hội họp mà đã trở thành không gian đa năng: sinh hoạt chi bộ, tuyên truyền pháp luật, mở lớp xóa mù chữ, tổ chức biểu diễn văn nghệ, truyền dạy nghề và bảo tồn văn hóa dân tộc. Đây cũng là nơi các nghệ nhân trao truyền điệu xòe, khèn Mông, múa chuông, hát giao duyên… cho thế hệ trẻ.

Hiện toàn tỉnh có 75/75 xã, phường có nhà văn hóa hoặc trung tâm hội nghị; 93,5% số tổ, bản, tiểu khu có nhà văn hóa. Hệ thống thể thao cũng được đầu tư đồng bộ với 37 nhà thi đấu, 18 bể bơi, hơn 600 sân tập ngoài trời; 150 sân bóng đá và 100 sân bóng chuyền tại cơ sở, tạo điều kiện để phong trào thể thao quần chúng phát triển mạnh mẽ.

Tại phường Chiềng Cơi, phong trào văn nghệ, thể thao trở thành “sợi dây” gắn kết cộng đồng các dân tộc. Bà Đàm Thị Mai Hương, Phó Chủ tịch UBND phường Chiềng Cơi cho biết, tất cả các bản đều duy trì đội văn nghệ; đồng thời hình thành các nhóm dân vũ, câu lạc bộ bóng đá, bóng chuyền hoạt động thường xuyên. Chính quyền địa phương thường xuyên tổ chức giao lưu, tạo sân chơi lành mạnh, củng cố tinh thần đoàn kết.

Lễ hội – “phần hồn” của đời sống tinh thần

Nhờ được quan tâm đầu tư, phong trào văn hóa – thể thao quần chúng phát triển cả chiều rộng lẫn chiều sâu. Toàn tỉnh hiện duy trì trên 2.000 đội văn nghệ quần chúng, cùng hơn 500 câu lạc bộ thể thao hoạt động thường xuyên — những hạt nhân tích cực trong xây dựng đời sống văn hóa cơ sở.

Ông Phạm Hồng Thu, Phó Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Sơn La cho biết: Ngành đã rà soát thực trạng nhà văn hóa sau sắp xếp đơn vị hành chính, đồng thời đẩy mạnh hoạt động hướng về cơ sở, xây dựng đội văn nghệ mẫu, bồi dưỡng hạt nhân, mở lớp truyền dạy văn hóa, qua đó phát huy hiệu quả các công trình văn hóa và tăng cường cố kết cộng đồng.

Nếu thiết chế văn hóa là nền tảng hạ tầng thì các lễ hội chính là “phần hồn” làm nên sức sống tinh thần của nhân dân. Mỗi dịp đầu xuân, khắp các địa phương rộn ràng ngày hội: Tường Hạ, Tân Phong, Mường Cơi, Pắc Ngà… cùng nhiều sự kiện văn hóa – du lịch như Ngày hội văn hóa du lịch bản Chiềng Đi I (Vân Hồ), Ngày hội văn hóa dân tộc Mông Xím Vàng.

Nhiều lễ hội gắn với quảng bá nông sản đặc trưng: phiên chợ vùng cao Chiềng Hoa, Ngày hội cà phê Chiềng An, hái cà phê Arabica Muổi Nọi, hái táo Mường Bú, hái rêu bản Pá Hợp, chợ phiên Phiêng Cằm, Co Mạ… Qua đó mở rộng giao thương, kết nối tiêu thụ sản phẩm cho người dân.

Không ít sự kiện đã trở thành thương hiệu du lịch: Tuần văn hóa, du lịch Mộc Châu, Ngày hội hoa sơn tra Ngọc Chiến, Ngày hội nhãn Sông Mã, mận hậu Mộc Châu hay xoài Yên Châu.

Song song với đó, năm 2025 tỉnh tổ chức 741 giải thể thao quần chúng, cùng nhiều chương trình nghệ thuật, văn hóa – du lịch cấp tỉnh, đáp ứng nhu cầu hưởng thụ tinh thần của nhân dân.

Những nhà văn hóa khang trang, sân thể thao rộn rã và các lễ hội đậm bản sắc đang từng ngày bồi đắp đời sống tinh thần người dân Sơn La. Không chỉ củng cố khối đại đoàn kết các dân tộc, đây còn là động lực quan trọng góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội, hướng tới cộng đồng văn minh, hạnh phúc và bền vững.