Một gốc cây nhất chi mai phải chăm gần một năm mới thành hàng Tết

Giữa những thửa ruộng bậc thang ở thôn Sả Séng, xã Tả Phìn, tỉnh Lào Cai hàng nghìn gốc nhất chi mai (mai trắng) và đào phai được trồng giữa bầu thành từng luống ngay ngắn.

Có cây vừa được đánh từ vườn của người dân về trồng, có cây đang được uốn cành bằng dây nhôm, cũng có những gốc đã hoàn thiện dáng thế, chỉ chờ đến vụ Tết để theo xe về khắp các tỉnh, thành phố lớn.

Trong câu chuyện với chúng tôi, chị Lương Thị Yến, kể, chị Yến sinh ra và lớn lên ở tỉnh Thái Bình (cũ) nay là tỉnh Hưng Yên.

Năm 2000, chị Yến lên vùng đất xã Tả Phìn sinh sống, lập nghiệp và bén duyên với nghề trồng cây cảnh.

Chị Yến cho biết: Hiện gia đình tôi đang thuê 3-4 khu đất của người dân địa phương, với tổng diện tích gần 2ha để trồng khoảng từ 2.000-3.000 gốc cây cảnh, trong đó, một nửa là nhất chi mai, một nửa là đào phai kép 5 cánh.

Theo chị Yến, nghề trồng nhất chi mai và đào phai không đơn thuần là trồng cây rồi chờ thu hoạch.

Để giảm thời gian sinh trưởng và phát triển của cây, gia đình chị Yến phải đi tìm mua những cây phôi đã được người dân trồng từ 1 đến 10 năm tuổi rồi đưa về tiếp tục tạo tác thành cây cảnh thương phẩm.

"Mỗi cây nhất chi mai hay đào phai mua về đều phải cắt tỉa cành, chỉnh sửa bộ khung rồi dùng dây nhôm uốn theo từng dáng như dáng long, dáng sum...

Sau đó tiếp tục chăm sóc gần một năm mới có thể bán ra thị trường dịp Tết", chị Yến chia sẻ.

Khác với nhiều loại cây cảnh khác, dây nhôm sau khi uốn không tháo ra mà được giữ nguyên trên thân để cố định dáng cây.

Phần gốc, thân, cành cũng được phủ thêm rêu nhằm tăng tính thẩm mỹ, giúp nhiều người yêu cây cảnh thích thú hơn.

Chia sẻ về kinh nghiệm chăm sóc cây nhất chi mai, đào, chị Yến cho rằng, gia đình chị thường sử dụng cả rêu đá và rêu lấy trên thân cây ở rừng.

Trong đó, rêu đá có giá khoảng 160.000 đồng/bao, còn rêu tự nhiên lên tới khoảng 500.000 đồng/bao. Tùy kích thước, mỗi bao rêu chỉ đủ đắp cho từ 2 đến 10 gốc cây.

Để cây phát triển khỏe, gia đình chị Yến sử dụng kết hợp phân đầu trâu, phân chuồng gà... bón xung quanh gốc.

Những cây mới đánh từ vườn của người dân về làm bầu gần như ngày nào cũng phải tưới nước để hồi rễ.

Khi cây đã ổn định, việc chăm sóc sẽ nhẹ hơn nhưng người trồng vẫn phải thường xuyên theo dõi sâu bệnh và sự phát triển của cành.

Một năm, toàn bộ cây trong vườn được cắt tỉa hai lần vào khoảng tháng 4 và tháng 6.

"Mục đích của việc cắt tỉa là để cây ra lứa lá mới, giúp các cành nhỏ khỏe hơn, sau này hoa nở sẽ đều và đẹp hơn", chị Yến nói.

Tiết lộ thêm về kinh nghiệm chăm sóc cây cảnh, chị Yến cho hay, các bước về quy trình, kỹ thuật chăm sóc đều được gia đình tích lũy từ thực tế sản xuất.

Khi gặp những loại bệnh mới trên cây hoặc cần tìm hiểu tác dụng của các loại phân bón, chị Yến lại lên Google, YouTube để học hỏi thêm. Riêng phần kỹ thuật tạo dáng và chăm sóc chuyên sâu do chồng chị Yến trực tiếp đảm nhận.

Có cây trị giá hàng chục triệu đồng nhưng lãi không hề dễ

Nhìn những gốc đào, nhất chi mai được tạo thành những hình dáng đẹp nhưng vô cùng cầu kỳ, nhiều người nghĩ nghề này "hái ra tiền".

Thực tế, giá bán của cây khá cao. Những cây nhất chi mai bán sỉ thông thường có giá từ 500.000 đồng đến trên 1 triệu đồng mỗi gốc.

Những cây lớn, có dáng thế đẹp hoặc tuổi đời cao có thể đạt giá hàng chục triệu đồng. Thậm chí, có những gốc nhất chi mai, đào được bán cho thương lái, với giá khoảng 30 triệu đồng vào vụ tết.

Tuy nhiên, theo chị Yến, để có được một cây thành phẩm là cả quá trình đầu tư kéo dài gần một năm với rất nhiều khoản chi phí.

Tiền mua phôi, thuê đất, phân bón, thuốc phun bảo vệ cây, rêu trang trí, nhân công chăm sóc... đều tăng theo từng năm.

"Trung bình mỗi năm gia đình tôi bán được khoảng 1.000 gốc nhất chi mai, đào phai, đạt doanh thu khoảng 1 tỷ đồng, sau khi trừ chi phí lãi khoảng trên 200 triệu động. Tính ra mỗi cây bán sỉ sau khi trừ hết chi phí sẽ chỉ lãi khoảng 200.000 đồng", chị Yến bảo vậy.

Hiện khách hàng của gia đình chủ yếu là khách quen đến từ nhiều địa phương, trong đó, có các thương lái ở Hà Nội, các thành phố lớn đến thu mua.

Ngoài bán ngay tại khu vườn thôn Sả Séng, gia đình còn chở khu vực đường lớn quốc lộ 32 ngã ba đường tránh Sa Pa - Lai Châu để trưng bày, kinh doanh đào vào dịp cận Tết.

Không chỉ mang lại nguồn thu cho gia đình, mô hình trồng nhất chi mai, đào phải của gia đình chị Yến còn góp phần tạo việc làm cho nhiều lao động địa phương.

Ngày thường, khu vườn duy trì khoảng 5 lao động thường xuyên với mức tiền công 300.000 đồng/người/ngày.

Đến giai đoạn cao điểm như đánh cây, làm bầu, cắt tỉa hoặc chuẩn bị xuất bán dịp cuối năm, số lao động được huy động tăng lên khoảng 15-20 người mỗi ngày.

Nhờ đó, nhiều lao động ở Tả Phìn có thêm việc làm và thu nhập ổn định ngay tại địa phương.

Chị Yến cho biết thêm, điều khiến người trồng đào và nhất chi mai lo lắng nhất không phải sâu bệnh mà chính là thời tiết.

Chỉ cần nhiệt độ thay đổi bất thường hoặc mưa nắng không đúng thời điểm, cây có thể nở hoa sớm hoặc muộn, ảnh hưởng trực tiếp đến giá trị của cây.

Năm vừa qua là một ví dụ điển hình, do thời tiết diễn biến bất thường, nhiều cây đào nở sớm hơn dự kiến.

Dù đã có khách đặt mua từ trước nhưng gia đình không dám giao vì hoa không còn đúng thời điểm chơi Tết.

Nhiều cây buộc phải giữ lại trong vườn. Riêng với nhất chi mai, nếu để quá lâu không bán được thì việc chăm sóc còn khó khăn hơn đào bởi dây uốn ôm sát thân trong thời gian dài có thể khiến cành bị ảnh hưởng, thậm chí chết cành.

"Nghề này nhìn thì thấy cây bán giá cao nhưng thực ra rất vất vả. Chăm cây suốt cả năm, chỉ cần thời tiết thay đổi là có thể mất cả vụ.

Có khi người trực tiếp trồng cây, chăm cây quanh năm còn lợi nhuận không bằng người livestream bán lại cây", chị Yến cười nhưng không giấu được nỗi trăn trở.

Nhìn hàng nghìn gốc nhất chi mai và đào đang được những người làm vườn tỉ mỉ cắt tỉa từng cành, chăm chút từng mầm non, với hy vọng khi mùa xuân gõ cửa, mỗi gốc cây sẽ mang theo không chỉ vẻ đẹp của đất trời khu du lịch quốc gia Sa Pa mà còn là thành quả của cả một năm lao động miệt mài của những người nông dân luôn gắn bó với nghề trồng hoa, cây cảnh nơi vùng cao Tây Bắc.