Nâng cao năng lực phòng ngừa và giảm nhẹ rủi ro thiên tai cho trưởng bản, người có uy tín

Ngày 3/7, Cục Quản lý đê điều và Phòng, chống thiên tai (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) phối hợp với Sở Nông nghiệp và Môi trường, Sở Dân tộc và Tôn giáo tỉnh Lai Châu tổ chức lớp tập huấn “Nâng cao năng lực, phát huy vai trò về phòng ngừa và giảm nhẹ rủi ro thiên tai của đội ngũ trưởng bản, người có uy tín” tại Lai Châu.

Đây là hành động cụ thể nhằm thực hiện Chương trình phối hợp giữa Bộ NN&PTNT với Bộ Dân tộc và Tôn giáo giai đoạn 2026 - 2030. Lớp tập huấn có sự đồng hành của Công ty cổ phần Acecook Việt Nam. 40 học viên là trưởng bản, người có uy tín ở xã Bình Lư (Lai Châu) tham gia lớp tập huấn.

Phát biểu khai mạc lớp tập huấn, ông Nguyễn Văn Tiến - Phó Cục trưởng Cục Quản lý đê điều và Phòng, chống thiên tai cho biết: Việt Nam là một trong những quốc gia chịu nhiều ảnh hưởng của thiên tai. Những năm gần đây, thiên tai diễn biến ngày càng phức tạp, gia tăng cả về tần suất và cường độ, gây thiệt hại nghiêm trọng đến tính mạng, tài sản và đời sống người dân.

Năm 2024, thiên tai diễn ra đặc biệt cực đoan, vượt nhiều ngưỡng lịch sử, nhất là tại khu vực Bắc Bộ và miền núi phía Bắc. Đáng chú ý, bão số 3 (Yagi) xảy ra vào tháng 9/2024, đã làm 345 người chết và mất tích, gần 400.000 nhà bị hư hỏng, thiệt hại ước tính trên 81.800 tỷ đồng.

Sang năm 2025, thiên tai tiếp tục diễn biến bất thường, cực đoan và khó lường, thiết lập nhiều kỷ lục mới, với 21 cơn bão và áp thấp nhiệt đới. Tổng thiệt hại lên đến gần 104.000 tỷ đồng, làm 484 người chết và mất tích.

Lai Châu là tỉnh miền núi, có địa hình dốc lớn, chia cắt mạnh, đây vốn là "rốn" của các loại hình thiên tai nguy hiểm như lũ quét, sạt lở đất, lũ ống và các đợt rét đậm, rét hại lịch sử. Do đó, việc chủ động ứng phó từ cơ sở là bài toán sống còn.

“Trưởng bản, người có uy tín không chỉ là cầu nối giữa chính quyền với người dân, mà còn là lực lượng nòng cốt trong công tác phòng ngừa, ứng phó và giảm nhẹ rủi ro thiên tai tại cơ sở. Tiếng nói của họ có sức thuyết phục đặc biệt đối với cộng đồng” - Phó Cục trưởng Cục Quản lý đê điều và Phòng, chống thiên tai, nhấn mạnh.

Tại lớp tập huấn, những câu chuyện người thật, việc thật đã được chia sẻ trực tiếp, mang lại bài học quý báu cho các học viên ở Lai Châu. Khi thông tin từ cơ quan chức năng chưa kịp tiếp cận do chia cắt, mất sóng, thì tiếng nói của trưởng bản, người có uy tín chính là chiếc phao cứu sinh duy nhất mà đồng bào tin tưởng, làm theo.

Tham gia lớp tập huấn, các trưởng bản, người có uy tín của xã Bình Lư không chỉ được trang bị kiến thức nhận diện xu hướng các loại hình thiên tai vùng núi phía Bắc, mà còn được chia sẻ, hướng dẫn thực hành các kỹ năng: Tuyên truyền, vận động đồng bào chủ động sơ tán; sơ cấp cứu ban đầu trong tình huống khẩn cấp…

Lớp tập huấn không chỉ dừng lại ở lý thuyết mà trở thành một diễn đàn để những người giữ bản chia sẻ cách làm hay, bài học thực tế. Việc nâng cao năng lực cho đội ngũ trưởng bản, người có uy tín được kỳ vọng sẽ tạo chuyển biến rõ nét, giúp giảm thiểu đến mức thấp nhất thiệt hại về người và tài sản, bảo vệ bình yên cho các bản làng vùng cao trước thiên tai.