Sơn La hoàn thiện tiêu chí giáo dục

Trong tiến trình xây dựng nông thôn mới giai đoạn 2021–2025, lĩnh vực giáo dục được tỉnh Sơn La xác định là trụ cột quan trọng, góp phần nâng cao dân trí, phát triển nguồn nhân lực và tạo nền tảng bền vững cho phát triển kinh tế – xã hội.

Ngành Giáo dục và Đào tạo tỉnh Sơn La đã chủ động phối hợp với các địa phương triển khai đồng bộ nhiều giải pháp, từ nâng cao chất lượng dạy và học đến đầu tư cơ sở vật chất, bổ sung đội ngũ, đáp ứng yêu cầu đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục.

Theo Bộ tiêu chí quốc gia về xây dựng nông thôn mới giai đoạn 2021–2025, lĩnh vực giáo dục có hai tiêu chí cốt lõi: tiêu chí số 5 về trường học và tiêu chí số 14 về giáo dục. Trong đó, tiêu chí số 5 yêu cầu tối thiểu 70% số trường đạt chuẩn quốc gia về cơ sở vật chất và thiết bị dạy học.

Thực hiện mục tiêu này, ngành Giáo dục và Đào tạo đã tham mưu UBND tỉnh Sơn La ban hành kế hoạch xây dựng trường chuẩn quốc gia gắn với kiểm định chất lượng giáo dục hằng năm. Đồng thời, phối hợp rà soát, quy hoạch lại mạng lưới trường lớp, ưu tiên đầu tư cho vùng khó khăn, vùng đồng bào dân tộc thiểu số.

Kết quả cho thấy, đến hết năm 2025, toàn tỉnh có 443/594 trường đạt chuẩn quốc gia, tương ứng 74,5%, tăng mạnh so với mức 47% năm 2020. Tỷ lệ phòng học kiên cố, bán kiên cố đạt 96%, góp phần tạo môi trường học tập an toàn, hiện đại.

Tuy nhiên, so với yêu cầu chung, vẫn còn những địa bàn khó khăn chưa đạt chuẩn, đòi hỏi sự tiếp tục đầu tư có trọng tâm, trọng điểm trong giai đoạn tới.

Giữ vững phổ cập, phát triển toàn diện

Cùng với tiêu chí trường học, tiêu chí số 14 về giáo dục đặt ra yêu cầu cao hơn về chất lượng nguồn nhân lực. Theo đó, các địa phương phải hoàn thành phổ cập giáo dục mầm non cho trẻ 5 tuổi, phổ cập tiểu học và THCS mức độ 2 trở lên, xóa mù chữ mức độ 2, đồng thời đảm bảo tỷ lệ học sinh tốt nghiệp THCS học tiếp đạt từ 70%.

Đến nay, toàn tỉnh đã đạt được nhiều kết quả tích cực: 100% xã, phường hoàn thành phổ cập giáo dục mầm non, tiểu học, THCS và xóa mù chữ; tỷ lệ người biết chữ trong độ tuổi 15–60 đạt gần 97%; đặc biệt, tỷ lệ học sinh tiếp tục học sau THCS đạt trên 95%, vượt xa yêu cầu đề ra.

Ông Nguyễn Ngọc Quang, Phó Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Sơn La, cho biết: Ngành đã tăng cường phối hợp với chính quyền địa phương và các trung tâm học tập cộng đồng nhằm duy trì, nâng cao chất lượng phổ cập, đồng thời chú trọng giáo dục thường xuyên, học tập suốt đời trong cộng đồng dân cư.

Tính đến cuối năm 2025, toàn tỉnh có 56/75 xã đạt tiêu chí số 14 (chiếm 84%), phản ánh rõ nét hiệu quả của các giải pháp đồng bộ trong nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện.

Bước sang giai đoạn 2026–2030, theo Quyết định số 51/2025/QĐ-TTg, các tiêu chí giáo dục được tích hợp vào tiêu chí về đào tạo nguồn nhân lực và phát triển văn hóa – xã hội. Điều này đòi hỏi ngành Giáo dục và Đào tạo phải chuyển mình mạnh mẽ, không chỉ dừng lại ở phổ cập mà còn hướng tới đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao.

Trọng tâm thời gian tới là đẩy mạnh chuyển đổi số trong giáo dục; huy động các nguồn lực xã hội hóa đầu tư cơ sở vật chất; tiếp tục nâng cao chất lượng dạy và học; gắn đào tạo nghề với nhu cầu thực tế của thị trường lao động.

Ngành đặt mục tiêu mỗi năm đào tạo, bồi dưỡng kỹ năng nghề cho khoảng 15.000–17.000 lao động nông thôn, hướng tới xây dựng lực lượng lao động thông minh, thích ứng với kinh tế số và hội nhập.

Với quyết tâm cao và những giải pháp đồng bộ, các tiêu chí giáo dục trong xây dựng nông thôn mới không chỉ “về đích” về số lượng mà còn nâng tầm về chất lượng, góp phần thay đổi diện mạo nông thôn theo hướng hiện đại, văn minh và phát triển bền vững.