Chủ động phát triển giống lúa gạo hàng hóa

Mô hình “Thử nghiệm giống lúa chất lượng cao, kháng bệnh bạc lá BT7KBL-02 phục vụ sản xuất lúa gạo hàng hóa tại Phú Thọ” được chính thức triển khai từ tháng 3/2025 đến tháng 12/2026. Với quy mô 30ha, mô hình được thực hiện đồng bộ tại các xã Đào Xá, Tam Nông và Thọ Văn.

Mục tiêu cốt lõi của mô hình là tuyển chọn và phát triển một giống lúa chất lượng cao, có khả năng kháng bệnh bạc lá tốt và thích ứng linh hoạt với điều kiện sản xuất thực tế. Qua đó, định hướng giúp nâng cao hiệu quả sản xuất nông nghiệp và cải thiện trực tiếp thu nhập cho người nông dân tại địa phương.

Theo đánh giá từ đơn vị triển khai, trong vụ Xuân năm 2026, giống lúa BT7KBL-02 thể hiện tốc độ sinh trưởng và phát triển rất ổn định, với thời gian sinh trưởng dao động từ 120 - 125 ngày. Cây lúa có đặc điểm: Khỏe, dạng hình gọn, chiều cao trung bình từ 103 - 110 cm và sở hữu khả năng chống đổ tốt.

Đáng chú ý, vụ Xuân năm 2026 diễn biến thời tiết tương đối bất lợi khi xuất hiện các đợt khô hạn, thiếu nước đầu vụ, sau đó lại gặp mưa lớn kéo dài kèm độ ẩm không khí cao. Tuy nhiên, giống lúa BT7KBL-02 vẫn thích nghi rất tốt và giữ vững đà sinh trưởng.

Về tình hình sâu bệnh hại, các kết quả theo dõi thực tế cho thấy bệnh bạc lá là đối tượng gây hại phổ biến và nguy hiểm trên cây lúa gần như không ảnh hưởng đến toàn bộ diện tích mô hình. Đối với các loại sâu bệnh khác, giống lúa thể hiện khả năng chống chịu khá tốt trước các loại dịch hại chính như đạo ôn, khô vằn, sâu cuốn lá, sâu đục thân và rầy nâu.

Nhờ khả năng chống chịu tốt, các chỉ tiêu sinh trưởng và cấu thành năng suất của BT7KBL-02 đều đạt kết quả khả quan. Cụ thể. số bông hữu hiệu đạt từ 230 - 250 bông; Số hạt trên bông đạt từ 175 - 185 hạt; Tỷ lệ lép duy trì ở mức rất thấp, chỉ khoảng 1 - 2%; Năng suất dự kiến đạt từ 200 - 230 kg/sào, cao hơn giống đối chứng BT7 từ 5 - 10%.

Bên cạnh ưu thế về năng suất, BT7KBL-02 còn sở hữu chất lượng thương phẩm cao. Hạt gạo có đặc điểm nhỏ, tỷ lệ gạo nguyên đạt trên 77% và hàm lượng amylose thấp. Khi nấu chín, cơm mềm, thơm và vị ngon, đáp ứng đúng thị hiếu tiêu dùng cũng như các tiêu chuẩn của thị trường gạo chất lượng cao hiện nay.

Nhiều hộ nông dân trực tiếp tham gia mô hình phấn khởi cho biết, giống lúa mới này rất thích nghi với đất đai địa phương, dễ chăm sóc và giúp tiết kiệm đáng kể chi phí phun trừ sâu bệnh so với các giống truyền thống trước đây. Bà con đều chung nhận định đây là giống lúa triển vọng, phù hợp với định hướng phát triển nông nghiệp chất lượng cao của tỉnh Phú Thọ.

Định hướng mở rộng sản xuất đại trà

Theo Viện Cây lương thực và Cây thực phẩm, giống lúa BT7KBL-02 được chọn tạo bằng công nghệ chỉ thị phân tử, tích hợp thành công cả gen kháng bệnh bạc lá và gen thơm, nhằm đáp ứng trọn vẹn yêu cầu sản xuất lúa gạo hàng hóa thế hệ mới.

Việc triển khai thành công mô hình tại ba địa phương có tiểu vùng sinh thái và điều kiện canh tác khác nhau đã giúp đơn vị thu thập đủ cơ sở dữ liệu để đánh giá toàn diện năng lực của giống trong thực tế.

Trong suốt quá trình trồng thử nghiệm, đơn vị thực hiện cũng phối hợp chặt chẽ với các địa phương để theo dõi, điều chỉnh, từ đó hoàn thiện quy trình kỹ thuật canh tác chuẩn cho từng vùng, giúp phát huy tối đa tiềm năng năng suất và chất lượng của giống lúa.

Từ những kết quả bước đầu đầy tích cực, Viện Cây lương thực và Cây thực phẩm đề xuất tiếp tục mở rộng quy mô mô hình trong các vụ sản xuất tiếp theo nhằm kiểm chứng sâu hơn khả năng thích nghi của giống.

Đây sẽ là bước đệm quan trọng để sớm đưa giống lúa BT7KBL-02 vào cơ cấu sản xuất đại trà, góp phần nâng tầm thương hiệu lúa gạo địa phương và gia tăng thu nhập bền vững cho nông dân tỉnh Phú Thọ.