Sắp xếp thôn, tổ dân phố ở Lai Châu, phương án tổng thể đã được phê duyệt

Ngày 10/6/2026, UBND tỉnh Lai Châu đã ban hành Quyết định số 1169/QĐ-UBND phê duyệt phương án tổng thể sắp xếp, tổ chức lại thôn, bản, tổ dân phố trên địa bàn toàn tỉnh. Đây là một bước đi chiến lược của tỉnh miền núi biên giới nhằm hiện thực hóa chủ trương tinh gọn bộ máy, nâng cao năng lực quản lý nhà nước và tối ưu hóa các nguồn lực phục vụ phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số.

Toàn tỉnh Lai Châu hiện có tổng cộng 956 thôn, bản, tổ dân phố (bao gồm 859 thôn, bản và 97 tổ dân phố). Theo phương án tổng thể vừa được phê duyệt, tỉnh Lai Châu đặc biệt chú trọng đến tính ổn định của cộng đồng và các yếu tố văn hóa đặc thù. Có tổng cộng 111 thôn, bản, tổ dân phố đạt tiêu chuẩn về quy mô số hộ gia đình đã được đề nghị giữ nguyên, không thực hiện sáp nhập.

Phương án tổng thể sắp xếp, tổ chức lại thôn, bản, tổ dân phố do UBND tỉnh Lai Châu phê duyệt, nêu rõ: Việc giữ nguyên 111 thôn, bản, tổ dân phố nhằm bảo đảm tính ổn định lâu đời của cộng đồng dân cư. Các khu vực này vốn đã có sự gắn kết chặt chẽ về lịch sử hình thành, văn hóa, phong tục, tập quán cũng như điều kiện sinh hoạt hằng ngày. Quyết định này giúp hạn chế tối đa các xáo trộn không đáng có trong đời sống nhân dân, tạo điều kiện thuận lợi cho công tác quản lý nhà nước và hoạt động của hệ thống chính trị ở ngay cấp cơ sở.

Đáng chú ý, bên cạnh những thôn, bản, tổ dân phố đủ chuẩn, qua rà soát thực trạng, tỉnh Lai Châu cũng đề xuất giữ nguyên, không sáp nhập đối với 218 thôn, bản, tổ dân phố khác mặc dù các đơn vị này chưa đủ tiêu chuẩn quy mô số hộ gia đình theo quy định.

Lý do đề xuất giữ nguyên các thôn, bản, tổ dân phố chưa đảm bảo về quy mô số hộ gia đình nêu trên cũng được nêu rõ trong phương án tổng thể sắp xếp, tổ chức lại thôn, bản, tổ dân phố của tỉnh Lai Châu. Đó là các thôn, bản có vị trí biệt lập, khoảng cách quá xa so với các khu dân cư lân cận. Giao thông tại các vùng này đi lại hết sức khó khăn, thậm chí bị chia cắt mạnh bởi địa hình đồi núi dốc, sông, suối đặc thù của vùng cao Tây Bắc. Nếu khiên cưỡng sáp nhập sẽ gây tác dụng ngược, không bảo đảm thuận lợi cho công tác quản lý cũng như tổ chức sinh hoạt cộng đồng.

Mặt khác, một số bản làng có đặc thù rất riêng về thành phần dân tộc, tín ngưỡng, phong tục tập quán. Việc giữ nguyên sẽ giúp bảo tồn nguyên vẹn bản sắc văn hóa truyền thống của từng dân tộc, từng khu dân cư, tránh làm ảnh hưởng đến sự gắn kết bền chặt của đồng bào.

Tỉnh Lai Châu sẽ giảm 340 thôn, bản, tổ dân phố sau sắp xếp, sáp nhập

Ở chiều ngược lại, phương án của tỉnh cũng chỉ rõ có 77 thôn, bản, tổ dân phố dù đã đạt tiêu chuẩn quy mô số hộ gia đình song vẫn đề xuất thực hiện sắp xếp. Nguyên nhân là do các đơn vị này có vị trí địa lý liền kề, thuận lợi về hạ tầng giao thông, địa hình và có sự tương đồng lớn về văn hóa, thành phần dân tộc. Việc chủ động sáp nhập sẽ giúp hình thành các thôn, bản có quy mô hợp lý hơn, tinh gọn bộ máy và nâng cao chất lượng sinh hoạt văn hóa, cộng đồng.

Song song với đó, có 554 thôn, bản, tổ dân phố chưa đủ tiêu chuẩn quy mô số hộ gia đình (gồm 481 thôn, bản và 73 tổ dân phố) nằm trong diện bắt buộc phải sắp xếp, sáp nhập để hình thành các đơn vị mới đạt chuẩn theo quy định.

Theo phương án tổng thể sắp xếp, tổ chức lại thôn, bản, tổ dân phố của tỉnh Lai Châu, có 4 bản mới được thành lập trên cơ sở sáp nhập 7 cụm dân cư chưa được công nhận là thôn, bản, tổ dân phố.

Như vậy, sau khi thực hiện sắp xếp thôn, bản, tổ dân phố và thành lập mới bản từ các cụm dân cư, toàn tỉnh Lai Châu sẽ có 616 thôn, bản, tổ dân phố, giảm 340 thôn, bản, tổ dân phố so với trước.

Quan điểm của tỉnh Lai Châu khi xây dựng và phê duyệt phương án tổng thể sắp xếp, tổ chức lại thôn, bản, tổ dân phố, đó là: Không thực hiện sắp xếp cơ học, không chạy theo số lượng hoặc giảm chỉ tiêu đầu mối một cách máy móc, mà bảo đảm sau sắp xếp các thôn, bản, tổ dân phố hoạt động ổn định, thuận lợi cho công tác quản lý, điều hành, tổ chức sinh hoạt cộng đồng và phục vụ nhân dân. Việc xem xét các yếu tố lịch sử hình thành cộng đồng dân cư, truyền thống văn hóa, phong tục, tập quán, quan hệ dòng họ và sự gắn kết cộng đồng của nhân dân trên từng địa bàn cũng được tỉnh Lai Châu chú trọng chỉ đạo khi thực hiện chủ trương sắp xếp thôn, bản, tổ dân phố trên địa bàn.