Trao đổi với phóng viên, ông Lò Văn Cương, Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh Điện Biên cho biết: Theo Quyết định số 134/QĐ-UBND ngày 22/1/2026 của UBND tỉnh Điện Biên phê duyệt danh sách thôn bản vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, thôn bản đặc biệt khó khăn; xã vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi khu vực I, II, III giai đoạn 2026 - 2030, toàn tỉnh có 1.446 thôn bản vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, trong đó có 923 thôn bản đặc biệt khó khăn. Toàn tỉnh có 45 xã vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, gồm 2 xã khu vực I, 5 xã khu vực II và 38 xã khu vực III.

Theo ông Lò Văn Cương, việc phân loại cụ thể các địa bàn theo từng cấp độ khó khăn có ý nghĩa quan trọng trong quá trình xây dựng chính sách. Khi địa bàn được xác định rõ theo khu vực I, II, III, địa phương sẽ có căn cứ để ưu tiên đầu tư hạ tầng, bố trí nguồn vốn và triển khai các chương trình hỗ trợ phù hợp với điều kiện thực tế của từng nơi. Đây cũng là cơ sở để các chính sách an sinh, giảm nghèo và phát triển kinh tế được thực hiện đúng đối tượng.

Ngày 13/4/2026, UBND tỉnh Điện Biên tiếp tục ban hành Quyết định 762/QĐ-UBND công bố địa bàn cấp xã về ưu đãi đầu tư. Theo quyết định này, toàn tỉnh có 43 xã, phường thuộc địa bàn có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn, ngoại trừ phường Điện Biên Phủ và phường Mường Thanh.

Trong nhiều năm qua, từ nguồn lực của Trung ương và địa phương, Điện Biên đã đầu tư hàng loạt công trình hạ tầng tại các khu vực khó khăn. Nhiều tuyến đường giao thông nông thôn, công trình thủy lợi, trường học, trạm y tế và hệ thống điện lưới quốc gia đã được xây dựng tại các xã vùng cao như Mường Nhé, Quảng Lâm hay Nà Bủng… Giai đoạn 2021 - 2025, toàn tỉnh đã đầu tư 1.129 công trình hạ tầng kinh tế - xã hội tại các thôn, bản đặc biệt khó khăn. Cùng với đó, hơn 395.000 lượt hộ dân được hỗ trợ vay vốn để phát triển kinh tế. Tuy nhiên, điều kiện tự nhiên khắc nghiệt cùng hạ tầng chưa đồng bộ vẫn đang là rào cản lớn đối với quá trình phát triển ở nhiều địa phương vùng cao.

Tại xã Sín Chải, sau khi thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, xã có 24 bản và toàn bộ đều thuộc diện đặc biệt khó khăn. Ông Trần Văn Sơn, Chủ tịch UBND xã cho biết: “Dù đã nhận được sự quan tâm đầu tư của Nhà nước nhưng điều kiện để người dân phát triển kinh tế vẫn rất hạn chế”. Theo ông Sơn, diện tích đất sản xuất nông nghiệp tại địa phương rất ít, chủ yếu là núi đá, đất khô cằn nên hiệu quả sản xuất thấp. Dù đã được đầu tư hệ thống kênh mương thủy lợi nhưng nhiều khu vực chỉ có thể canh tác một vụ do thiếu nước. Trước đây, nhiều bản còn chưa có điện lưới quốc gia. Nhờ các chương trình mục tiêu quốc gia và chương trình “Bừng sáng Điện Biên”, điện lưới đã được đưa tới nhiều thôn bản vùng cao. Tuy nhiên, giao thông đi lại khó khăn vẫn ảnh hưởng lớn đến phát triển kinh tế - xã hội của địa phương.

Không riêng Sín Chải, xã Nà Bủng cũng đang đối mặt với nhiều khó khăn về hạ tầng và sinh kế. Toàn xã có 16 bản thì tất cả đều thuộc diện đặc biệt khó khăn, trong đó có 10 bản giáp biên giới với nước bạn Lào.

Ông Nguyễn Văn Tiếp, Chủ tịch UBND xã cho biết: “Nhu cầu đầu tư của địa phương hiện rất lớn, từ giao thông, điện, nước sinh hoạt đến trường học và các công trình dân sinh. Những năm gần đây, nhờ các chương trình mục tiêu quốc gia, nhiều công trình đã từng bước được triển khai, song so với nhu cầu thực tế vẫn còn khoảng cách đáng kể”.

Theo ông Tiếp, việc Nà Bủng được xác định là địa bàn đặc biệt khó khăn giúp địa phương có thêm điều kiện tiếp cận nguồn lực đầu tư và các chính sách hỗ trợ. Người dân có cơ hội được hưởng các chương trình hỗ trợ sinh kế, giáo dục, y tế và tín dụng ưu đãi để từng bước cải thiện đời sống.

Ở góc độ quản lý, ông Lò Văn Cương, Phó Chủ tịch Thường thực UBND tỉnh cho rằng: "Việc xác định đúng địa bàn khó khăn không chỉ phục vụ công tác an sinh mà còn mở ra cơ hội thu hút đầu tư cho phát triển lâu dài. Khi các xã, bản đặc biệt khó khăn được đưa vào danh mục ưu tiên, nhiều cơ chế hỗ trợ về đất đai, thuế, tín dụng và hạ tầng sẽ được áp dụng, tạo điều kiện để doanh nghiệp mạnh dạn đầu tư vào khu vực vùng cao, biên giới”.

Theo lãnh đạo UBND tỉnh Điện Biên, đây là một trong những giải pháp quan trọng nhằm thu hẹp khoảng cách phát triển giữa vùng thấp và vùng cao, giữa khu vực trung tâm với các địa bàn biên giới còn nhiều khó khăn. Việc đầu tư đúng trọng tâm không chỉ giúp cải thiện hạ tầng mà còn tạo điều kiện để người dân tiếp cận tốt hơn với giáo dục, y tế và các dịch vụ xã hội cơ bản.

Điện Biên đặt mục tiêu đến năm 2030 cơ bản không còn thôn, bản đặc biệt khó khăn. Đây là mục tiêu không dễ thực hiện trong bối cảnh nguồn lực đầu tư còn hạn chế, địa hình chia cắt mạnh và đời sống của một bộ phận người dân vẫn phụ thuộc nhiều vào sản xuất tự cung tự cấp.

Trong bối cảnh đó, việc xác định đúng địa bàn khó khăn có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Mỗi chính sách được xây dựng sát thực tế sẽ giúp nguồn lực đầu tư được sử dụng hiệu quả hơn, tạo ra những thay đổi cụ thể trong đời sống người dân. Từ những tuyến đường được mở mới, hệ thống điện lưới được kéo tới từng bản làng, đến các chương trình tín dụng, hỗ trợ sản xuất và giáo dục, tất cả đều góp phần tạo nền tảng để các địa phương vùng cao từng bước phát triển ổn định hơn.

Đối với Điện Biên, hành trình thu hẹp khoảng cách phát triển giữa các vùng còn nhiều khó khăn phía trước. Tuy nhiên, cùng với việc ưu tiên nguồn lực cho các địa bàn đặc biệt khó khăn, việc hoàn thiện cơ chế chính sách phù hợp với điều kiện thực tế sẽ là cơ sở để tỉnh từng bước nâng cao đời sống người dân, giữ vững ổn định khu vực biên giới và tạo nền tảng cho phát triển lâu dài.