Khi nông dân chủ động kỹ thuật “ép” nhãn chín sớm

Ngay từ đầu tháng 5, khi những vườn nhãn khác đang trong giai đoạn phát triển quả non, thì một số HTX và nhà vườn ở xã Chiềng Khoong, những diện tích nhãn chín sớm đã bắt đầu vào mùa thu hoạch. Những chùm nhãn chín vàng, mọng nước đã bắt đầu được thu hái. Đây không phải là sự ưu ái của thời tiết mà là kết quả của một quá trình đầu tư khoa học kỹ thuật bài bản.

Theo chia sẻ của người dân, để có được nhãn chín sớm, họ đã phải áp dụng các biện pháp kỹ thuật khắt khe để điều khiển cây ra hoa, đậu quả theo mong muốn thay vì phụ thuộc hoàn toàn vào tự nhiên. Việc lựa chọn giống và quy trình canh tác rải vụ đã giúp bà con chủ động được thời gian thu hoạch, tránh tình trạng ùn ứ nông sản khi vào chính vụ.

Gia đình anh Lò Văn Châm, thành viên HTX Hoa Mười (bản Bó, xã Chiềng Khoong) là một trong những hộ tiên phong. Với diện tích 2,5 ha nhãn chín sớm, anh Châm dự kiến thu về khoảng 15 tấn quả. Anh cho biết, năm nay thời tiết diễn biến vô cùng phức tạp với những đợt nắng nóng kéo dài, khiến việc chăm sóc đòi hỏi sự tỉ mỉ và công phu hơn rất nhiều.

"Để giữ được chất lượng quả ngọt đậm, mẫu mã đẹp, gia đình tôi phải ngày đêm túc trực, chủ động nguồn nước tưới để cây không bị héo sầu vì nắng nóng", anh Châm chia sẻ. Dù chi phí đầu tư và công sức bỏ ra cao hơn, nhưng thành quả nhận lại hoàn toàn xứng đáng khi chất lượng nhãn chín sớm vẫn đạt tiêu chuẩn: mẫu mã đẹp, quả to, ngọt đậm, cùi dày và mọng nước.

"Hái ra tiền" nhờ nhãn chín sớm giá cao

Niềm vui của nông dân Chiềng Khoong năm nay nhân đôi khi không chỉ thu hoạch thành công vụ nhãn chín sớm mà giá cả thị trường còn rất khởi sắc. Theo khảo sát, nhãn chín sớm đang được thương lái thu mua tại vườn với mức giá trung bình 50.000 đồng/kg.

Đây là mức giá cao, tăng khoảng 30% đến 40% so với mọi năm. Nếu so với nhãn vào chính vụ, mức giá này cao hơn gấp 2 đến 3 lần. Chính vì vậy, dù năng suất ở một số vườn không đạt kỳ vọng do ảnh hưởng của thời tiết, nhưng nhờ giá bán cao nên bà con vẫn rất phấn khởi vì lợi nhuận thu về ổn định.

Bà Phạm Thị Sáu (bản Liên Phương, xã Chiềng Khoong), một hộ dân có kinh nghiệm 4 năm cải tạo vườn nhãn chín sớm, cho biết: "Gia đình tôi thu hoạch từ giữa tháng 3 âm lịch. Nhãn chín bao nhiêu là thương lái thu mua hết bấy nhiêu. Có những ngày cao điểm, tôi xuất bán được tới 2 tấn quả cho các đầu mối".

Với diện tích canh tác rải vụ, trung bình mỗi năm vườn nhãn của bà Sáu cho thu hoạch từ 50 – 60 tấn quả. Việc sản phẩm nhãn chín sớm trở nên đắt khách không chỉ giúp gia đình bà có nguồn thu nhập lớn, mà còn khẳng định uy tín của thương hiệu nhãn địa phương đối với các thương lái đến từ nhiều nơi.

Hướng đi bền vững cho nhãn chin sớm vùng biên viễn

Hiệu quả từ mô hình nhãn chín sớm tại Chiềng Khoong đã mang lại làn gió mới trong tư duy làm kinh tế của người nông dân Sơn La nói riêng và trở thành hình mẫu phát triển cho các vùng nông thôn Tây Bắc nói chung. Hiện nay, toàn xã có 1.148 ha nhãn, trong đó diện tích nhãn chín sớm đã đạt trên 300 ha với sản lượng ước đạt 3.000 tấn mỗi năm.

Là thương lái có 5 năm kinh nghiệm tại vùng nhãn trọng điểm dọc sông Mã như: Xã Chiềng Khương, Mường Hung, Chiềng Khoong và xã Sông Mã (Sơn La), chị Vũ Hương Giang nhận định: "Bà con ở Chiềng Khoong làm nhãn rất tốt, từ quy trình chăm sóc đến mẫu mã sản phẩm đều rất chuyên nghiệp. Nhãn chín sớm có sức cạnh tranh lớn trên thị trường vì đáp ứng được nhu cầu thưởng thức sớm của người tiêu dung”.

Việc phát triển các giống nhãn chín sớm và thực hiện rải vụ đã mang lại lợi ích kép rõ rệt cho vùng trồng dọc sông Mã. Không chỉ giúp nâng cao giá trị thu nhập trên cùng một đơn vị diện tích, giúp người nông dân làm giàu chính đáng, giải pháp này còn tháo gỡ bài toán tiêu thụ nhờ kéo dài thời gian thu hoạch, từ đó giảm thiểu áp lực và rủi ro ùn ứ khi bước vào chính vụ. Qua đó, vị thế và thương hiệu của nhãn vùng dọc sông Mã nói chung, nhãn Chiềng Khoong nói riêng ngày càng được khẳng định vững chắc trên bản đồ nông sản Việt.