Đưa công nghệ vào nghề dệt thổ cẩm ở Sìn Hồ

Về xã vùng cao Sìn Hồ những ngày này, bên cạnh sương mờ bảng lảng là âm thanh rộn rã, đều đặn của tiếng máy may, máy thêu công nghiệp vang lên từ phía sau khu chợ trung tâm. Đó là nhà xưởng rộng hơn 200m² của anh Sùng A Sinh – một trong những người tiên phong "số hóa" nghề may thổ cẩm truyền thống ở bản Sìn Hồ Vây.

Dẫn chúng tôi tham quan nhà xưởng xếp ngay ngắn hàng chục bộ váy áo sặc sỡ, túi xách, khăn, quà lưu niệm, anh Sinh phấn khởi cho biết: Ngày xưa, người phụ nữ Mông muốn có chiếc váy diện Tết phải tranh thủ từng phút bên bếp lửa, thêu thùa ròng rã cả năm trời. Sản phẩm làm ra chủ yếu phục vụ gia đình, nếu đem bán ở chợ phiên thì giá cả cũng bấp bênh, thu nhập chẳng đáng là bao.

"Năm 2022, nhận thấy nhu cầu thị trường khá lớn mà làm tay thì không xuể, tôi đã mạnh dạn đầu tư 2 dàn thiết bị với 20 đầu máy may, máy thêu công nghiệp. Mẫu hoa văn bây giờ tôi tự học rồi thiết kế trên máy tính, vừa chuẩn chỉnh từng đường kim mũi chỉ, vừa giữ nguyên bản sắc văn hóa của người Mông" - anh Sinh chia sẻ.

Nhờ "cuộc cách mạng" này, thời gian hoàn thiện một bộ trang phục được rút ngắn, mẫu mã lại đồng đều, bắt mắt. Hiện tại, cơ sở của anh Sinh đang tạo việc làm đều đặn cho 5 lao động địa phương với mức thu nhập từ 8 - 10 triệu đồng/người/tháng. Công việc của họ là vận hành máy, xử lý họa tiết và đặc biệt là... đứng trước ống kính để livestream bán hàng.

Mang sắc màu đại ngàn xuống phố nhờ TikTok, Zalo

Không chỉ riêng anh Sinh, tư duy làm kinh tế của đồng bào Mông ở Sìn Hồ đang có sự chuyển mình mạnh mẽ. Thay vì thụ động đợi khách đến chợ phiên, các bà, các chị nay đã biết dùng điện thoại thông minh, lướt Facebook, Zalo, TikTok để "khoe" sản phẩm và chốt đơn.

Những thước phim chân thực về quá trình dệt vải, những buổi livestream trực tiếp giữa không gian núi rừng đã chạm đến trái tim của khách hàng dưới xuôi. Sản phẩm thổ cẩm Sìn Hồ giờ đây không còn bó hẹp trong bản, trong xã mà đã "lên xe" đi thẳng về Hà Nội, Lào Cai, Điện Biên, thậm chí vào tận TP.Hồ Chí Minh. Cũng nhờ đó, thu nhập của bà con nơi đây từ nghề may thổ cẩm truyền thống, ngày càng nâng lên.

Để đa dạng hóa sản phẩm và chiều lòng thượng khách, người dân nơi đây còn linh hoạt đưa hoa văn cổ lên các sản phẩm hiện đại như ví cầm tay, túi xách, khăn quàng cổ... Sự giao thoa giữa nét văn hóa truyền thống độc đáo và kiểu dáng thời thượng đã nâng tầm giá trị cho sản phẩm thổ cẩm nơi đây, biến nó thành món quà lưu niệm ưng ý nhất cho khách du lịch.

Tìm hiểu được biết, toàn xã Sìn Hồ hiện có hơn 13.500 nhân khẩu, trong đó đồng bào Mông chiếm đa số. Nghề thêu, may thổ cẩm truyền thống của đồng bào Mông nơi đây đã có từ lâu đời và được truyền dạy qua các thế hệ. Tuy nhiên, trước đây, nghề truyền thống này chỉ làm theo mùa vụ, nhỏ lẻ.

Xác định việc bảo tồn nghề truyền thống gắn với phát triển du lịch cộng đồng là hướng đi mũi nhọn để nâng cao đời sống cho bà con, thời gian qua, xã Sìn Hồ đã tích cực hỗ trợ các hộ dân tiếp cận nguồn vốn vay ưu đãi của Ngân hàng Chính sách xã hội, đồng thời mở các lớp tập huấn ứng dụng công nghệ, quảng bá sản phẩm thổ cẩm trên nền tảng số.

Giữa nhịp sống hiện đại, tiếng máy may, thêu vang lên rộn rã nơi đại ngàn Sìn Hồ không chỉ là thanh âm của lao động, mà còn là minh chứng cho sự thay đổi về tư duy của đồng bào Mông nơi đây. Người Mông nơi đây cũng đã chứng minh, công nghệ không làm mất đi bản sắc, mà chính là bệ phóng để đưa những sắc màu thổ cẩm truyền thống vươn xa hơn, mang lại thu nhập ổn định cho bà con vùng cao.