Nông thôn Tây Bắc: Lời giải cho bài toán đầu ra nông sản từ chuỗi liên kết ở một xã biên giới của tỉnh Lai Châu

+ aA -
Thanh Ngân

29/04/2026 08:42 GMT +7

Sở hữu tiềm năng lớn về nông nghiệp với các vùng sản xuất tập trung quy mô, nhưng xã Phong Thổ (Lai Châu) thường xảy ra tình trạng "được mùa, rớt giá". Để gỡ "điểm nghẽn" này, chính quyền và doanh nghiệp địa phương đã bắt tay xây dựng chuỗi liên kết bền vững, giúp nông dân yên tâm bám đất, bám bản.

Phong Thổ hình thành nhiều vùng sản xuất nông nghiệp hàng hóa

Những năm gần đây, trên địa bàn xã Phong Thổ đã hình thành các vùng sản xuất nông nghiệp tập trung quy mô lớn. Theo thống kê, hiện toàn xã có hơn 700ha cây ăn quả, sản lượng ước đạt khoảng 978 tấn/năm. Bên cạnh đó là các loại cây màu mang lại giá trị kinh tế cao như: 895ha sắn, hơn 67ha mía, 15ha cà phê, 55ha khoai sọ và hàng chục héc-ta rau màu các loại.

Nhiều hộ dân ở xã Phong Thổ có thu nhập khá từ trồng mía. (Ảnh: Thanh Ngân)

Bên cạnh thế mạnh về trồng trọt, chăn nuôi và thủy sản cũng là trụ cột kinh tế của xã Phong Thổ, với tổng đàn gia súc lên đến hơn 10.000 con, sản lượng thịt hơi xuất chuồng đạt khoảng 195 tấn. Sản xuất nông nghiệp đã và đang trở thành nguồn thu nhập chính, giúp người dân xã Phong Thổ giảm nghèo bền vững, từng bước vươn lên làm giàu.

Tuy nhiên, thực tế phát triển vẫn chưa tương xứng với tiềm năng. Trước những biến động của thị trường, sản lượng nông sản của xã Phong Thổ tăng qua các năm song đầu ra lại thiếu ổn định.

"Phần lớn nông sản trên địa bàn xã vẫn tiêu thụ theo hình thức nhỏ lẻ, phụ thuộc hoàn toàn vào thương lái thu mua tại vườn. Việc thiếu công nghệ chế biến sâu và chưa có sự liên kết chặt chẽ với doanh nghiệp khiến bà con thường xuyên rơi vào cảnh bị ép giá mỗi khi vào chính vụ" – ông Nguyễn Văn Trường, Trưởng phòng Kinh tế xã Phong Thổ thông tin.

Tổng đàn gia súc của xã Phong Thổ lên đến hơn 10.000 con. (Ảnh: Thanh Ngân)

Thêm vào đó, khâu sơ chế và bảo quản sau thu hoạch còn nhiều hạn chế, khiến thời gian tiêu thụ ngắn, buộc người dân phải bán nhanh, bán gấp, dẫn đến giá trị kinh tế không cao.

Nằm giáp biên giới với cửa khẩu quốc gia Ma Lù Thàng, xã Phong Thổ có lợi thế trong việc giao thương hàng hóa với thị trường Trung Quốc. Tận dụng điều này, chính quyền xã đã quy hoạch vùng sản xuất gắn liền với kinh tế cửa khẩu, đồng thời triển khai nhiều chính sách thu hút đầu tư vào nông nghiệp.

Theo Trưởng phòng Kinh tế xã Phong Thổ, xã đang tập trung chỉ đạo các thôn bản trồng những loại cây con giống chất lượng, đáp ứng tiêu chuẩn xuất khẩu. Đặc biệt, các chính sách hỗ trợ về hợp tác xã và chương trình OCOP được đẩy mạnh để tạo ra những sản phẩm có thương hiệu, đủ sức cạnh tranh.

Liên kết sản xuất đưa nông sản vươn xa

Từ định hướng đúng đắn, các hoạt động liên kết tiêu thụ nông sản trên địa bàn xã Phong Thổ đang dần đi vào nề nếp. Chính quyền xã đóng vai trò "cầu nối", chủ động phối hợp với các doanh nghiệp thu mua, chế biến để khảo sát vùng nguyên liệu và hình thành các điểm thu mua ngay tại cơ sở.

Toàn xã Phong Thổ  hiện có hơn 700ha cây ăn quả. (Ảnh: Thanh Ngân)

Sự tham gia của các doanh nghiệp không chỉ giải quyết bài toán đầu ra, mà còn góp phần làm thay đổi tư duy sản xuất của người dân. Thay vì canh tác tự phát, người dân các thôn, bản trong xã đã bắt đầu quan tâm đến tiêu chuẩn chất lượng và quy trình kỹ thuật theo yêu cầu của thị trường.

Không dừng lại ở đó, việc hình thành các nhóm hộ, tổ hợp tác ở Phong Thổ giúp nông dân có vị thế tốt hơn khi thương thảo với doanh nghiệp, hạn chế tối đa tình trạng bị ép giá. Các doanh nghiệp giờ đây không chỉ mua sản phẩm mà còn "cầm tay chỉ việc", hướng dẫn bà con từ khâu chọn giống đến khi thu hoạch.

Mặc dù đã có những chuyển biến tích cực, nhưng nhìn chung các mối liên kết trên địa bàn xã vẫn chưa đồng đều giữa các lĩnh vực sản xuất. Để chuỗi giá trị nông sản thực sự bền vững, xã Phong Thổ xác định cần tiếp tục tổ chức lại sản xuất theo hướng tập trung, gắn với các mô hình kinh tế tập thể và hợp tác xã.

Hoạt động liên kết tiêu thụ nông sản trên địa bàn xã Phong Thổ dần đi vào nề nếp. (Ảnh: Thanh Ngân)

Hiện nay, nhiều hợp tác xã ở Phong Thổ đã bắt đầu tiếp cận được các nguồn vốn vay ưu đãi từ Liên minh Hợp tác xã và Quỹ Hỗ trợ nông dân để đầu tư máy móc, mở rộng quy mô. Đây là tín hiệu đáng mừng để nâng cao năng lực chế biến tại chỗ.

Trò chuyện với phóng viên Báo NTNN/Dân Việt/Trang Trại Việt điện tử, ông Nguyễn Xuân Oanh, ở thôn Thống Nhất (Phong Thổ) chia sẻ: “Thời gian qua, các hợp tác xã trên địa bàn xã Phong Thổ luôn nhận được sự quan tâm, tạo điều kiện của chính quyền địa phương, nhất là đối với lĩnh vực nông nghiệp. Chúng tôi cũng đã được tiếp cận với nhiều nguồn quỹ, trong đó có Quỹ Hỗ trợ nông dân. Nhờ đó, chúng tôi có thêm nguồn lực để mở rộng quy mô sản xuất cũng như đầu tư máy móc chế biến, nâng cao chất lượng, giá trị sản phẩm”.

Trong tương lai, để nông sản Phong Thổ vươn xa hơn sang thị trường Trung Quốc và các tỉnh lân cận, việc nâng cao năng lực chế biến sâu và xây dựng thương hiệu mạnh là yêu cầu cấp thiết. Khi chính quyền chủ động kết nối, doanh nghiệp dẫn dắt thị trường và người dân thay đổi tư duy, "cánh cửa" cho nông sản biên giới sẽ ngày càng rộng mở.

Sở hữu 'kho báu' quý, Lai Châu muốn trở thành thủ phủ dược liệu, nông sản hàng hóa vùng biên

Sở hữu "kho báu" quý, Lai Châu muốn trở thành thủ phủ dược liệu, nông sản hàng hóa vùng biên

Sáng nay (24/4), UBND tỉnh Lai Châu phối hợp với Bộ Nông nghiệp và Môi trường tổ chức hội nghị phát triển nông nghiệp hàng hóa, dược liệu theo hướng kinh tế xanh.

Trung Quốc giảm mạnh nhập khẩu nông sản, thị trường toàn cầu đối mặt cú sốc cung cầu

Trung Quốc giảm mạnh nhập khẩu nông sản, thị trường toàn cầu đối mặt cú sốc cung cầu

Trung Quốc được dự báo sẽ giảm dần sự phụ thuộc vào nhập khẩu các mặt hàng nông sản quy mô lớn trong thập kỷ tới, khi năng lực sản xuất trong nước ngày càng được củng cố, theo Agtechnavigator.

Lãnh đạo Hội Nông dân TP.HCM về xã, phường “lắng nghe nông dân nói”: Nói chuyện liên kết, tiêu thụ nông sản

Lãnh đạo Hội Nông dân TP.HCM về xã, phường “lắng nghe nông dân nói”: Nói chuyện liên kết, tiêu thụ nông sản

Hội Nông dân TP.HCM tổ chức các buổi làm việc với Cụm thi đua số 3, số 4 và chương trình “Lắng nghe nông dân nói” nhằm rà soát tiến độ thực hiện công tác Hội năm 2026, nắm bắt tâm tư, nguyện vọng của hội viên, kịp thời định hướng giải pháp hỗ trợ sản xuất, liên kết và tiêu thụ nông sản.