Mường É Lưu giữ giá trị văn hóa

Trong khuôn khổ chương trình văn hóa, văn nghệ, thể dục, thể thao và Hội nghị giới thiệu bản sắc văn hóa, sản phẩm nông nghiệp xã Mường É.

Ngày 11/4, tại xã Mường É (Sơn La), chương trình phục dựng Lễ Xên bản, một trong những nghi lễ truyền thống tiêu biểu của đồng bào dân tộc Thái, đã được tổ chức trang trọng, thu hút đông đảo cán bộ, nhân dân và du khách tham dự.

Lễ Xên bản từ lâu đã trở thành nét sinh hoạt văn hóa tâm linh đặc sắc, gắn liền với đời sống của người Thái. Đây là dịp để cộng đồng tưởng nhớ tổ tiên, tri ân các vị thần linh như thần núi, thần rừng, thần suối, thổ công… đồng thời cầu mong mưa thuận gió hòa, mùa màng bội thu, cuộc sống bình yên, ấm no.

Chương trình được tổ chức bài bản theo đúng nghi thức truyền thống. Trong không gian trang nghiêm, các đại biểu và nhân dân cùng nhau ôn lại giá trị văn hóa lâu đời, khẳng định vai trò của việc bảo tồn bản sắc dân tộc trong đời sống hiện đại.

Mở đầu chuỗi nghi lễ là nghi thức Xên tại Tu Sửa Tảư, vị trí được coi là “cửa ngõ tâm linh” của bản. Tại đây, thầy mo cùng tổ nghi lễ thực hiện các nghi thức báo cáo, xin phép thần linh cho phép tổ chức lễ hội, đồng thời cầu mong sự che chở, bảo vệ bản làng khỏi những điều không may.

Tiếp đó, đoàn nghi lễ di chuyển đến Tu Sửa Nưa, khu vực cây cổ thụ linh thiêng ở cuối bản. Nghi lễ tại đây mang ý nghĩa cầu an, xua đuổi tà ma, cầu mong mưa thuận gió hòa, mùa màng tươi tốt, cuộc sống người dân ngày càng ấm no, hạnh phúc.

Điểm nhấn của chương trình là nghi lễ Tế Ta, nghi lễ trung tâm, linh thiêng nhất của Lễ Xên bản, thường được tổ chức bên dòng suối – biểu tượng của sự sống và nguồn sinh khí. Nghi lễ thể hiện lòng thành kính, tri ân các vị thần linh đã che chở cho bản làng, đồng thời gửi gắm ước nguyện về một năm mới an lành, phát triển.

Sau phần lễ trang nghiêm, đoàn nghi lễ trở về nhà Chảu sửa để thực hiện Lễ Panh khuôn – nghi thức buộc vía, mang ý nghĩa giữ gìn sức khỏe, may mắn và bình an cho mỗi người sau khi tham gia các nghi lễ tâm linh.

Khép lại phần lễ là phần hội với bữa cơm đoàn kết, các hoạt động văn hóa, văn nghệ, trò chơi dân gian như ném còn, múa hát, uống rượu cần… tạo không khí vui tươi, gắn kết cộng đồng.

Phát huy thế mạnh của địa phương

Ông Nguyễn Đức Thặng, Bí thư Đảng uỷ xã Mường É, tỉnh Sơn La thông tin, việc phục dựng Lễ Xên bản mang nhiều ý nghĩa quan trọng cả về văn hóa, xã hội và phát triển kinh tế địa phương.

Trước hết, đây là hoạt động thiết thực nhằm bảo tồn và phát huy những giá trị văn hóa truyền thống đặc sắc của đồng bào dân tộc Thái, góp phần gìn giữ “hồn cốt” dân tộc trong bối cảnh hội nhập và phát triển.

Thông qua việc tái hiện các nghi lễ, phong tục, tập quán, người dân, đặc biệt là thế hệ trẻ, có cơ hội hiểu rõ hơn về nguồn cội, từ đó nâng cao ý thức trân trọng và gìn giữ bản sắc văn hóa dân tộc.

Bên cạnh đó, Lễ Xên bản còn đóng vai trò là cầu nối gắn kết cộng đồng, củng cố khối đại đoàn kết toàn dân, tạo nên sự đồng thuận và chung tay xây dựng đời sống văn hóa ở khu dân cư.

Không chỉ dừng lại ở giá trị tinh thần, việc phục dựng lễ hội còn mở ra hướng đi mới trong phát triển du lịch văn hóa, khai thác hiệu quả tiềm năng, lợi thế của địa phương, góp phần thúc đẩy kinh tế - xã hội phát triển bền vững.

Chương trình khép lại trong không khí ấm áp, để lại nhiều ấn tượng tốt đẹp, góp phần lan tỏa những giá trị văn hóa đặc sắc của đồng bào dân tộc Thái nơi vùng cao Mường É.

Một số hình ảnh tại Chương trình phục dựng Lễ Xên bản