Nguồn nước trở lại với đồng ruộng

Men theo triền núi ở thôn San Lùng, dòng nước trong mát lại róc rách chảy qua tuyến mương Lùng Vái, mang theo niềm vui của người dân sau nhiều năm chờ đợi. Tuyến mương dài hơn 1,2km dẫn nước từ đầu nguồn về tưới cho khoảng 7ha lúa từng là "mạch sống" của cánh đồng nơi đây. Thế nhưng, sau nhiều năm sử dụng, đặc biệt là ảnh hưởng của bão Yagi năm 2024, nhiều đoạn mương bị sạt lở, vùi lấp, dòng chảy bị chia cắt, khiến nước không thể về ruộng.

Thiếu nước tưới, không ít diện tích lúa phải bỏ không hoặc chuyển sang trồng các loại cây khác.

Gia đình anh Nông Văn Chiến là một trong những hộ chịu ảnh hưởng rõ nhất. Với hơn 3 sào ruộng bậc thang, thời điểm tuyến mương bị hư hỏng, gia đình chỉ tận dụng được một phần nguồn nước ngầm để cấy lúa. Tuy nhiên, lượng nước không ổn định khiến năng suất giảm, phần lớn diện tích còn lại phải chuyển đổi cây trồng.

Năm nay, khi tuyến mương được đầu tư sửa chữa, dòng nước đã được khơi thông, giúp gia đình anh chủ động gieo cấy lúa hai vụ.

Anh Nông Văn Chiến, thôn San Lùng chia sẻ: "Được Nhà nước quan tâm đầu tư sửa chữa tuyến mương, giờ ruộng đã có nước làm hai vụ. Gia đình tôi hy vọng vụ này sẽ được mùa hơn, năng suất cao hơn, từ đó tăng thêm thu nhập".

Không chỉ gia đình anh Chiến, nhiều hộ dân trong thôn cũng phấn khởi khi nguồn nước được khôi phục. Những thửa ruộng từng khô nứt nay đã phủ kín màu xanh của lúa, báo hiệu một vụ mùa nhiều kỳ vọng.

Đầu tư công trình gắn với quản lý bền vững

Thôn San Lùng hiện có khoảng 135ha lúa nước, chủ yếu gieo cấy giống Séng cù. Để phục vụ sản xuất, địa phương có 4 tuyến mương thủy lợi cung cấp nước tưới cho toàn bộ diện tích canh tác. Cùng với việc đầu tư sửa chữa công trình, công tác quản lý, vận hành cũng được người dân đặc biệt quan tâm nhằm phát huy hiệu quả lâu dài.

Tổ quản lý thủy lợi của thôn được thành lập và duy trì hoạt động thường xuyên. Các thành viên định kỳ phát dọn cây cỏ, nạo vét kênh mương, kiểm tra dòng chảy, điều tiết nguồn nước hợp lý giữa các hộ sản xuất. Vào mùa mưa bão, việc kiểm tra được tăng cường để kịp thời xử lý đất đá sạt lở, rác trôi, hạn chế hư hỏng công trình.

Anh Hoàng Văn Ngán, Trưởng thôn San Lùng cho biết: "Các thành viên Tổ quản lý thủy lợi thường xuyên phát dọn, nạo vét, kiểm tra các tuyến mương. Vào mùa mưa bão, việc kiểm tra được tăng cường để kịp thời dọn đất đá, rác trôi, hạn chế hư hỏng công trình và bảo đảm nguồn nước tưới cho các hộ dân".

Xác định nông nghiệp là ngành kinh tế chủ lực, xã Bản Xèo luôn ưu tiên đầu tư, nâng cấp hệ thống thủy lợi nhằm bảo đảm nguồn nước phục vụ sản xuất. Hiện địa phương có 88 tuyến mương với tổng chiều dài hơn 77km, cung cấp nước tưới cho trên 726 ha lúa, phần lớn là ruộng bậc thang.

Sau các đợt mưa bão, nhiều công trình bị sạt lở, xuống cấp, ảnh hưởng trực tiếp đến sản xuất. Từ đầu năm đến nay, xã đã đầu tư sửa chữa 12 tuyến mương, ưu tiên các công trình phục vụ vùng sản xuất tập trung.

Đối với những đoạn đi qua khu vực có nguy cơ sạt trượt, đơn vị thi công sử dụng hệ thống đường ống chôn ngầm thay thế mương hở nhằm giảm nguy cơ hư hỏng, bảo đảm dòng chảy ổn định trong mùa mưa.

Theo ông Lù Văn Xuân, Phó Trưởng phòng Kinh tế xã Bản Xèo, các công trình thủy lợi sau khi được đầu tư, sửa chữa đã cơ bản bảo đảm nguồn nước tưới cho diện tích lúa trên địa bàn. Địa phương luôn ưu tiên khắc phục kịp thời các tuyến mương, đầu đập bị hư hỏng để đáp ứng nhu cầu tưới tiêu cho sản xuất. Đồng thời, xã chỉ đạo các thôn thường xuyên duy tu, bảo dưỡng, phát dọn, nạo vét kênh mương nhằm bảo đảm dòng chảy thông suốt, phát huy hiệu quả các công trình thủy lợi sau đầu tư.

Từ những con mương uốn mình theo sườn núi, dòng nước giờ đây lại đều đặn chảy về từng thửa ruộng bậc thang, mang theo kỳ vọng về những vụ mùa no ấm. Việc đầu tư, sửa chữa kịp thời các công trình thủy lợi, cùng với sự chủ động trong quản lý, duy tu và bảo dưỡng của chính quyền, các tổ quản lý và người dân đã giúp những công trình phát huy hiệu quả bền vững, bảo đảm nguồn nước phục vụ sản xuất, góp phần nâng cao năng suất, ổn định sinh kế và thúc đẩy phát triển nông nghiệp trên địa bàn xã Bản Xèo.