Nông nghiệp “bắt tay” với du lịch ở Mường É

Những năm gần đây, Mường É đã có bước chuyển rõ nét trong tư duy phát triển nông nghiệp. Không còn chỉ tập trung vào sản lượng, địa phương hướng đến nâng cao giá trị, xây dựng thương hiệu cho các sản phẩm đặc trưng mang đậm dấu ấn vùng cao.

Bên cạnh các cây trồng chủ lực như cà phê, chè, mắc ca, vốn đã quen thuộc với người dân, xã đặc biệt chú trọng phát triển những sản vật bản địa giàu tiềm năng như mắc khén, vịt cổ xanh, ốc ruộng,... cùng các sản phẩm tiểu thủ công nghiệp như mây tre đan, dệt thổ cẩm.

Trong đó, mắc khén được ví như “vàng xanh” của núi rừng. Với khoảng 30 ha diện tích mọc tự nhiên, loại gia vị này không chỉ mang hương vị đặc trưng mà còn gắn liền với đời sống văn hóa của đồng bào dân tộc Thái. Hiện nay, địa phương đã xây dựng mắc khén trở thành sản phẩm OCOP, qua đó nâng cao giá trị kinh tế và mở rộng thị trường tiêu thụ.

Song song với đó, vịt cổ xanh, giống vật nuôi bản địa quý, đang được đánh giá cao nhờ chất lượng thịt thơm ngon, săn chắc. Đây là sản phẩm có tiềm năng lớn để phát triển thành hàng hóa quy mô, phục vụ thị trường trong và ngoài tỉnh.

Không chỉ dừng lại ở nông sản, các sản phẩm thủ công truyền thống như mây tre đan, thổ cẩm cũng đang được khuyến khích phát triển theo hướng hàng hóa. Mỗi sản phẩm không chỉ mang giá trị sử dụng mà còn là kết tinh của văn hóa, là câu chuyện về đời sống, phong tục, tập quán của đồng bào các dân tộc nơi đây.

Để phát huy hiệu quả các sản phẩm đặc trưng, Mường É đã triển khai đồng bộ nhiều giải pháp trong tái cơ cấu nông nghiệp. Trong đó, trọng tâm là xây dựng vùng sản xuất tập trung, quy hoạch rõ ràng các khu vực trồng mắc khén, cà phê, chè.

Ông Lường Văn Tân, Chủ tịch UBND xã Mường É, tỉnh Sơn La cho biết: địa phương đang đẩy mạnh liên kết sản xuất giữa hộ nông dân với tổ hợp tác, hợp tác xã và doanh nghiệp nhằm nâng cao giá trị nông sản. Việc hình thành các chuỗi liên kết không chỉ giúp ổn định đầu ra mà còn tạo điều kiện để người dân tiếp cận với kỹ thuật sản xuất hiện đại, nâng cao chất lượng sản phẩm.

Đáng chú ý, xã đặt mục tiêu nâng cấp sản phẩm mắc khén Phổng Lập đạt chuẩn OCOP; đồng thời phát triển chè, cà phê trở thành sản phẩm OCOP chủ lực. Với vịt cổ xanh, địa phương đang xây dựng chiến lược phát triển bài bản, hướng tới khả năng cung ứng các đơn hàng lớn.

Để thúc đẩy phát triển của địa phương, mới đây xã Mường É tổ chức Hội nghị quảng bá văn hóa dân tộc, sản phẩm đặc trưng của xã. Tại hội nghị, xã Mường É đã cung cấp các thông tin về nét đẹp văn hóa của nhân dân các dân tộc và các sản phẩm nông nghiệp đặc trưng tại địa phương.

Theo đó, các sản phẩm chủ lực, mũi nhọn được địa phương lựa chọn để thúc đẩy phát triển kinh tế trong những năm tới, gồm: Mắc khén Phổng Lập; vịt cổ xanh Mường É; cùng các loại cây công nghiệp như chè, cà phê; các sản phẩm tiểu thủ công nghiệp như thổ cẩm, mây tre đan…

Nhân dịp này, các doanh nghiệp, HTX trên địa bàn tỉnh tham gia hội nghị đã ký biên bản ghi nhớ hợp tác, tiêu thụ nông sản với các tổ hợp tác, hộ sản xuất của xã Mường É.

Một trong những điểm nhấn nổi bật trong chiến lược phát triển của Mường É là gắn nông nghiệp với du lịch. Đây được xem là hướng đi phù hợp, tận dụng tối đa lợi thế về cảnh quan thiên nhiên và bản sắc văn hóa.

Theo ông Nguyễn Đức Thặng, Bí thư Đảng ủy xã, Mường É đang từng bước phát triển du lịch cộng đồng và du lịch trải nghiệm. Du khách không chỉ đến tham quan mà còn trực tiếp tham gia vào các hoạt động sản xuất nông nghiệp.

Trên những đồi chè xanh mướt, du khách có thể tự tay hái từng búp chè non, tìm hiểu quy trình chế biến. Tại các vườn cà phê, họ được trải nghiệm thu hoạch, rang xay và thưởng thức những ly cà phê mang hương vị núi rừng. Hay với mắc khén, du khách có thể khám phá cách thu hái, phơi sấy và chế biến loại gia vị đặc trưng này.

Ẩm thực cũng là một điểm nhấn không thể thiếu. Những món ăn truyền thống như pa pỉnh tộp, cơm lam, xôi nếp tan… mang đến cho du khách trải nghiệm trọn vẹn về văn hóa ẩm thực địa phương.

Mường É – điểm đến mới của Tây Bắc

Cũng theo ông Nguyễn Đức Thặng, Bí thư Đảng ủy xã, Mường É: Không chỉ có nông sản, Mường É còn sở hữu kho tàng văn hóa đặc sắc của các dân tộc, đặc biệt là dân tộc Thái. Đây chính là “tài nguyên mềm” quý giá để phát triển du lịch bền vững.

Các lễ hội truyền thống như Xên bản, Xên mường không chỉ mang ý nghĩa tâm linh mà còn thể hiện tinh thần cộng đồng, gắn kết giữa con người với thiên nhiên.

Bên cạnh đó, điệu xòe Thái, di sản văn hóa đặc trưng, cùng các hoạt động sinh hoạt văn hóa truyền thống đã và đang được phục dựng, bảo tồn. Những giá trị này không chỉ góp phần giữ gìn bản sắc mà còn tạo nên sức hấp dẫn riêng cho du lịch Mường É.

Đặc biệt, đèo Pha Đin, di tích lịch sử, văn hóa nổi tiếng, được xác định là điểm nhấn quan trọng. Với vị trí thuận lợi, nơi đây có thể trở thành điểm dừng chân lý tưởng, kết hợp trưng bày, giới thiệu các sản phẩm đặc trưng, thu hút du khách trong hành trình khám phá Tây Bắc.

Để hiện thực hóa mục tiêu phát triển, Mường É đang tập trung thu hút doanh nghiệp, hợp tác xã tham gia liên kết sản xuất, chế biến và tiêu thụ sản phẩm. Đồng thời, địa phương ưu tiên đầu tư hạ tầng giao thông, xây dựng vùng sản xuất tập trung, tạo điều kiện thuận lợi cho phát triển du lịch sinh thái và du lịch cộng đồng.

Phát biểu tại Hội nghị quảng bá văn hóa dân tộc, sản phẩm đặc trưng của xã Mường É, ông Vũ Đức Thuận, Phó Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam, Chủ tịch Hội Nông dân tỉnh Sơn La, đề nghị địa phương tiếp tục nghiên cứu, phát huy tiềm năng, xây dựng làng nghề truyền thống tại bản Lùa; nâng cao chất lượng các sản phẩm như mắc khén, vịt cổ xanh. Đồng thời, cần nghiên cứu xây dựng chợ phiên tại khu vực đèo Pha Đin để quảng bá sản phẩm, thu hút du khách.

Việc triển khai các đề án phát triển sản phẩm OCOP gắn với bảo tồn văn hóa và phát triển du lịch được kỳ vọng sẽ tạo bước đột phá. Không chỉ nâng cao giá trị nông sản, hướng đi này còn góp phần cải thiện thu nhập, nâng cao đời sống người dân.

Từ những nương rẫy quen thuộc, Mường É đang từng bước vươn mình trở thành điểm đến hấp dẫn. Khi mỗi sản phẩm nông nghiệp đều mang trong mình câu chuyện văn hóa, và mỗi trải nghiệm du lịch đều gắn với đời sống bản địa, nơi đây đang tạo ra giá trị kép – vừa phát triển kinh tế, vừa gìn giữ bản sắc.

Hành trình phía trước vẫn còn nhiều thách thức, nhưng với hướng đi đúng đắn, sự vào cuộc đồng bộ của chính quyền và người dân, Mường É hoàn toàn có cơ sở để kỳ vọng vào một tương lai phát triển bền vững.

Không chỉ là vùng đất của nông sản đặc trưng, Mường É đang dần trở thành nơi để du khách tìm về, trải nghiệm, và cảm nhận trọn vẹn vẻ đẹp của núi rừng Tây Bắc – mộc mạc, chân thành mà đầy sức sống.

Một số hình ảnh sản phẩm đặc trưng của xã Mường É