Câu chuyện chuyển đổi số ở Lào Cai

Câu chuyện của bà Phàn Thu Bắc, người dân tộc Giáy, xã Bát Xát, tỉnh Lào Cai là một minh chứng tiêu biểu.

Từ một người nội trợ gắn bó với căn bếp truyền thống, bà Bắc đã mạnh dạn đưa các món ăn dân tộc, đặc sản địa phương lên các nền tảng mạng xã hội.

Những video giản dị, mộc mạc về cách chế biến món ăn, về rau rừng, gia vị vùng cao đã thu hút đông đảo người xem.

Bà Bắc chia sẻ: Ban đầu tôi chỉ quay lại để lưu giữ và chia sẻ với bạn bè. Nhưng khi đăng lên mạng, nhiều người biết đến và đặt mua sản phẩm.

Nhờ đó, nông sản của bà con không còn quanh quẩn trong bản mà đã đến được với nhiều tỉnh, thành.

Từ căn bếp nhỏ, “Bếp xanh Tây Bắc” không chỉ mang lại nguồn thu nhập ổn định mà còn góp phần quảng bá văn hóa ẩm thực dân tộc. Những giá trị truyền thống, thay vì bị mai một, nay lại được lan tỏa mạnh mẽ hơn nhờ công nghệ.

Câu chuyện ấy cho thấy một thực tế, khi người dân được trang bị kỹ năng số và có sự hỗ trợ từ chính quyền, họ hoàn toàn có thể trở thành chủ thể của chuyển đổi số, tạo ra giá trị ngay từ những điều gần gũi nhất.

Năm 2026 được xác định là năm tăng tốc, tỉnh Lào Cai đã triển khai đồng bộ các giải pháp từ hoàn thiện thể chế, phát triển hạ tầng số đến nâng cao kỹ năng số trong cộng đồng.

Đặc biệt là, chuyển đổi số không chỉ dừng lại ở cấp tỉnh mà đã và đang ngấm dần vào đời sống thường nhật của người dân.

Anh Triệu A Sơn, thôn Bản Lắp, xã Bảo Nhai, Lào Cai bảo: Trước đây, việc tiếp cận thông tin của người dân còn nhiều hạn chế, nhưng nay đã khác. Không chỉ có sóng 3G, 4G, mạng internet tốc độ cao đã được kéo đến tận từng hộ gia đình.

Nhờ có internet, bà con có thể quảng bá nông sản, tìm kiếm thị trường tiêu thụ, đồng thời theo dõi các chương trình truyền hình, học hỏi thêm kiến thức phát triển kinh tế, xã hội.

Tại xã Hưng Khánh, những chuyển biến tích cực thể hiện ngay trong cách người dân tiếp cận dịch vụ công.

Thay vì phải đi lại nhiều lần, chờ đợi tại bộ phận một cửa, nhiều người đã biết sử dụng điện thoại thông minh để nộp hồ sơ trực tuyến, tra cứu thủ tục, theo dõi tiến độ giải quyết.

Ông Triệu Khánh Thiện, Phó Chủ tịch UBND xã Hưng Khánh, tỉnh Lào Cai cho biết: Chuyển đổi số đã bước đầu mang lại hiệu quả thiết thực. Nhận thức của cán bộ và người dân thay đổi rõ rệt.

Nhiều người chủ động sử dụng các nền tảng số trong giải quyết thủ tục hành chính cũng như trong sản xuất, kinh doanh. Điều này giúp tiết kiệm thời gian, chi phí, đồng thời nâng cao tính công khai, minh bạch.

Không chỉ là sự thay đổi trong cách làm việc của chính quyền, điều quan trọng hơn là sự thay đổi trong thói quen của người dân. Khi bà con bắt đầu tin và sử dụng công nghệ, chuyển đổi số mới thực sự đi vào thực chất.

Song song với những chuyển biến từ cơ sở, Lào Cai cũng đang từng bước xây dựng nền tảng vững chắc cho chính quyền số.

Năm 2026, tỉnh Lào Cai đặt mục tiêu nâng cao chất lượng dịch vụ công trực tuyến, hướng tới 100% thủ tục hành chính đủ điều kiện được cung cấp trực tuyến toàn trình.

Cùng với đó là việc tăng tỷ lệ người dân sử dụng dịch vụ công trực tuyến và thanh toán không dùng tiền mặt.

Hạ tầng số tiếp tục được đầu tư mạnh mẽ: mở rộng phủ sóng 4G, 5G, nâng cao tỷ lệ hộ gia đình sử dụng internet cáp quang.

Các nền tảng dùng chung như kho dữ liệu, cổng dữ liệu mở, trung tâm điều hành thông minh (IOC) được xây dựng và hoàn thiện, phục vụ hiệu quả công tác quản lý, điều hành.

Đặc biệt, phong trào “Bình dân học vụ số” đang được triển khai sâu rộng, góp phần thu hẹp khoảng cách số giữa các vùng, nhất là khu vực nông thôn, vùng cao.

Đây được xem là chìa khóa để chuyển đổi số không chỉ diễn ra ở thành thị mà lan tỏa đến mọi người dân.

Có thể thấy, chuyển đổi số tại Lào Cai không đơn thuần là ứng dụng công nghệ, mà là quá trình thay đổi toàn diện về tư duy và phương thức phát triển.

Từ những mô hình nhỏ ở cơ sở như “Bếp xanh Tây Bắc”, đến các nền tảng lớn cấp tỉnh, tất cả đang góp phần hình thành một hệ sinh thái số ngày càng hoàn thiện.

Trong đó, chính quyền giữ vai trò kiến tạo, doanh nghiệp là động lực, còn người dân là trung tâm.

Khi ba trụ cột này cùng đồng hành, chuyển đổi số không chỉ tạo ra sự thuận tiện trong quản lý, mà còn mở ra cơ hội phát triển kinh tế, nâng cao chất lượng cuộc sống.

Năm 2026, tỉnh Lào Cai triển khai chuyển đổi số toàn diện trên 3 trụ cột là chính quyền số, kinh tế số và xã hội số, với nhiều chỉ tiêu cụ thể:

Về hạ tầng số

Trên 80% hộ gia đình được tiếp cận internet cáp quang;

100% xã, phường được phủ sóng mạng di động băng rộng 4G/5G;

100% cơ quan nhà nước từ cấp tỉnh đến cấp xã kết nối mạng truyền số liệu chuyên dùng, bảo đảm thông suốt trong chỉ đạo, điều hành.

Trong xây dựng chính quyền số

100% thủ tục hành chính đủ điều kiện được cung cấp trực tuyến toàn trình;

Trên 90% hồ sơ công việc được xử lý trên môi trường mạng;

100% giao dịch thanh toán phí, lệ phí thực hiện không dùng tiền mặt;

Tỷ lệ người dân, doanh nghiệp sử dụng dịch vụ công trực tuyến đạt trên 80%.

Đối với kinh tế số, Lào Cai đặt mục tiêu

Tỷ trọng kinh tế số đạt khoảng 13% GRDP;

Trên 70% doanh nghiệp nhỏ và vừa ứng dụng nền tảng số trong sản xuất, kinh doanh

100% sản phẩm OCOP đủ điều kiện được đưa lên các sàn thương mại điện tử;

Phát triển mạnh các mô hình nông nghiệp số, du lịch thông minh và kinh tế cửa khẩu số, trong đó trọng điểm là xây dựng cửa khẩu thông minh Kim Thành.

Trong phát triển xã hội số, tỉnh tập trung

90% người dân trưởng thành có tài khoản định danh điện tử mức 2

Trên 80% người dân có kỹ năng số cơ bản;

Triển khai sâu rộng phong trào“Bình dân học vụ số”

Đẩy mạnh ứng dụng số trong y tế (khám chữa bệnh từ xa), giáo dục (học tập trực tuyến), góp phần nâng cao chất lượng dịch vụ công thiết yếu.