Sơn La nâng tầm nông sản OCOP, khẳng định thương hiệu vùng cao

Chương trình Mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới với trọng tâm “Mỗi xã một sản phẩm” (OCOP) đang từng bước khẳng định vai trò là “đòn bẩy” quan trọng, giúp các địa phương khai thác hiệu quả tiềm năng, lợi thế sẵn có.

Tại Sơn La, từ những triền đồi, thung lũng giàu tiềm năng, nông sản đặc trưng đang dần vươn xa, chinh phục những thị trường khó tính, mở ra hướng phát triển kinh tế bền vững.

Giữa vùng nguyên liệu chè xanh mướt ở bản Kiến Xương, xã Bình Thuận, những ngày này, không khí thu hoạch diễn ra khẩn trương. Hơn 10 ha chè của Công ty TNHH Trà Thu Đan được canh tác theo phương thức hữu cơ, tuân thủ nghiêm ngặt các tiêu chuẩn sản xuất an toàn.

Những búp chè non được hái đúng độ, nhanh chóng đưa vào chế biến trên dây chuyền hiện đại, tạo nên những sản phẩm trà Ô long mang hương vị đặc trưng của núi rừng Tây Bắc.

Ông Phạm Văn Doanh, Giám đốc Công ty TNHH Trà Thu Đan, chia sẻ: Việc chú trọng nâng cao chất lượng, cải tiến mẫu mã đã giúp sản phẩm chè OCOP 4 sao của đơn vị ngày càng được thị trường đón nhận.

Trung bình mỗi năm, doanh nghiệp cung ứng khoảng 300 tấn trà Ô long ra thị trường trong và ngoài nước. Không dừng lại ở đó, doanh nghiệp mạnh dạn đầu tư hơn 10 tỷ đồng cho dây chuyền sản xuất công suất 35 tấn/ngày, với mục tiêu nâng hạng sản phẩm lên OCOP 5 sao trong thời gian tới.

Sơn La phát huy nội lực, đưa sản phẩm đặc trưng vươn ra thị trường lớn

Không chỉ riêng chè, tại xã Mường La, các sản phẩm OCOP cũng đang từng bước khẳng định thương hiệu. Hiện địa phương có 4 sản phẩm đạt tiêu chuẩn OCOP 3 sao còn hiệu lực, gồm: gạo nếp tan bản Ít, thịt bò sấy khô, chuối sấy khô và trà táo mèo.

Mỗi sản phẩm là kết tinh của nguồn nguyên liệu bản địa, quy trình sản xuất an toàn và câu chuyện riêng gắn với đời sống người dân.

Để thúc đẩy chương trình OCOP, chính quyền xã đã chủ động triển khai nhiều giải pháp đồng bộ: rà soát sản phẩm tiềm năng, tổ chức tập huấn, hướng dẫn xây dựng thương hiệu, hỗ trợ đăng ký nhãn hiệu, mã số mã vạch, truy xuất nguồn gốc.

Các nguồn lực từ chương trình xây dựng nông thôn mới được lồng ghép hiệu quả, tạo điều kiện cho doanh nghiệp, hợp tác xã và hộ sản xuất nâng cao năng lực cạnh tranh.

Ông Nguyễn Chí Thanh, Phó Chủ tịch UBND xã Mường La, thông tin: Năm 2026, xã tập trung phát triển các mô hình sản xuất gắn với tiêu thụ như rau an toàn tại bản Nà Lốc; nuôi ong đá, gà đen bản địa tại bản Nong Bẩu; chăn nuôi tại bản Khâu Ban.

Đồng thời, đẩy mạnh chuyển giao khoa học kỹ thuật theo phương thức “cầm tay chỉ việc”, khuyến khích thành lập hợp tác xã, từng bước hoàn thiện các sản phẩm OCOP gắn với thị trường.

Từ những cách làm cụ thể, thiết thực, chương trình OCOP đã trở thành tiền đề quan trọng giúp Mường La phát huy nội lực, nâng cao giá trị nông sản. Không chỉ dừng lại ở việc tạo ra sản phẩm, OCOP còn góp phần thay đổi tư duy sản xuất của người dân – từ manh mún sang liên kết, từ sản xuất thô sang chế biến sâu, từ chú trọng số lượng sang đề cao chất lượng.

Đến nay, Sơn La có 214 sản phẩm OCOP thuộc 5 nhóm chính, gồm thực phẩm, đồ uống, thảo dược, lưu niệm và dịch vụ du lịch nông thôn. Trong đó có 1 sản phẩm 5 sao, 62 sản phẩm 4 sao và 151 sản phẩm 3 sao.

Những con số này không chỉ phản ánh sự phát triển về quy mô mà còn cho thấy sự chuyển mình mạnh mẽ của nông nghiệp địa phương.

Theo ông Hồ Trung Kiên, Chi cục trưởng Chi cục Phát triển nông thôn, Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Sơn La thông tin: việc gia tăng các sản phẩm OCOP có ý nghĩa quan trọng trong xây dựng thương hiệu nông sản.

Đây là kết quả rõ nét cho sự đầu tư bài bản của các chủ thể trong nâng cao chất lượng, cải tiến mẫu mã và đẩy mạnh chế biến sâu, gia tăng giá trị sản phẩm.

Thời gian tới, tỉnh Sơn La sẽ tiếp tục lựa chọn từ 2–3 sản phẩm tiềm năng để đề xuất Trung ương đánh giá, công nhận OCOP 5 sao.

Có thể thấy, chương trình OCOP đã và đang tạo lực đẩy mạnh mẽ, giúp nông nghiệp Sơn La chuyển mình theo hướng hiện đại, bền vững.

Mỗi sản phẩm OCOP không chỉ là hàng hóa, mà còn là “đại sứ” mang theo bản sắc văn hóa, câu chuyện vùng miền, góp phần nâng cao thu nhập, cải thiện đời sống và mở ra tương lai cho người dân vùng cao.