Từ những lối mòn đá sắc đến ước mơ có đường ở Khâu Vai

Những ngày giáp Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026, khi sương núi còn giăng mờ trên những triền đá tai mèo sắc nhọn, con đường bê tông mới tinh uốn lượn vào các thôn Làng Tỉnh Dào A, Lũng Lừ A, Lũng Lừ B, xã Khâu Vai bỗng trở nên rộn ràng khác lạ.

Tiếng bước chân, tiếng nói cười của bà con hòa lẫn trong gió lạnh vùng cao, tạo nên một không khí hân hoan hiếm thấy nơi vùng đất lâu nay vốn quen với khó khăn, cách trở.

Đó là con đường mang cái tên mộc mạc mà đầy ý nghĩa đường “Hạnh phúc”.

Đứng bên mép con đường mới, anh Thò Mí Lềnh, người dân thôn Làng Tỉnh Dào A, đưa tay chỉ về phía sườn núi đá dựng đứng phía sau bản. Giọng anh trầm lại khi nhắc về những ngày chưa có đường.

“Ngày trước, muốn ra trung tâm thôn hay sang bản bên, chỉ có lối mòn men theo đá. Mỗi lần làm nhà, chở bao xi măng hay mấy tấm tôn, bà con phải cõng trên lưng, đi bộ hàng cây số. Mùa mưa thì trơn trượt, lầy lội, nhiều khi ngã rách cả chân tay,” anh Lềnh kể.

Làng Tỉnh Dào A là một trong những thôn có địa hình khó khăn nhất của xã Khâu Vai. Địa bàn chủ yếu là núi đá, dân cư sinh sống phân tán, nhiều hộ nằm tách biệt, cách xa trung tâm thôn. Không có đường, việc đi lại, giao thương gần như phụ thuộc hoàn toàn vào sức người.

Không chỉ anh Lềnh, nhiều người dân nơi đây đều từng quen với cảnh “đi bộ là chính, xe máy là mơ ước”.

Nông sản làm ra như từ ngô, đỗ đến gà, lợn bà con muốn mang ra bán phải gùi từng gùi trên lưng. Những chuyến đi chợ vì thế cũng trở thành hành trình đầy gian nan.

Xã Khâu Vai có địa bàn rộng, toàn xã gồm 36 thôn với gần 24.000 nhân khẩu. Địa hình đồi núi hiểm trở, chia cắt mạnh khiến việc đầu tư hạ tầng giao thông gặp không ít khó khăn.

Những năm qua, được sự quan tâm của Đảng, Nhà nước, nhiều tuyến đường giao thông nông thôn đã được đầu tư, bê tông hóa đến trung tâm thôn, góp phần cải thiện đáng kể đời sống người dân.

Tuy nhiên, ở những thôn, nhóm hộ nằm sâu trong núi đá như Làng Tỉnh Dào A, câu chuyện “có đường” vẫn là ước mơ dang dở suốt nhiều năm.

Nhận rõ hạ tầng giao thông chính là “đòn bẩy” để phát triển kinh tế – xã hội, cấp ủy, chính quyền xã Khâu Vai đã không trông chờ hoàn toàn vào nguồn vốn Nhà nước.

Năm 2025, xã chủ động kêu gọi xã hội hóa, huy động các nguồn lực hợp pháp để xây dựng giao thông nông thôn. Kết quả, gần 6km đường đã được hình thành từ sự chung tay của chính quyền và nhân dân.

Trước thực tế đó, cấp ủy, chính quyền xã Khâu Vai đã chủ động kết nối với kênh YouTube Tuyên Hà Giang, vận động các nhà hảo tâm trong và ngoài nước hỗ trợ kinh phí xây dựng tuyến đường liên thôn.

Tuyến đường dài 750m, rộng 2,5m, dày 20cm, với tổng kinh phí mua vật liệu và thuê máy móc thi công trên 400 triệu đồng.

Con số không nhỏ đối với một xã vùng cao còn nhiều khó khăn, nhưng lại là “cú hích” mở ra hy vọng cho hàng chục hộ dân nơi đây.

Có kinh phí mua vật liệu, nhưng để con đường thành hình, điều quan trọng nhất vẫn là sức dân. Muốn làm được đường, trước hết phải tạo được sự đồng thuận trong nhân dân.

Theo đó, xã đẩy mạnh công tác tuyên truyền, vận động bà con hiến đất, góp công. Kết quả, người dân đã tự nguyện hiến hơn 1.800m² đất, đóng góp trên 1.000 ngày công lao động.

Đục đá mở đường bằng sức dân trên vùng cao nguyên đá

Ở vùng núi đá Khâu Vai, mở đường không chỉ là san gạt đất. Nhiều đoạn, đá tai mèo ken dày, máy móc khó tiếp cận. Bà con phải dùng xà beng, búa, choòng đục từng hòn đá tảng.

Anh Thò Mí Lềnh nhớ lại: “Nhìn đâu cũng là đá. Muốn có đường, chỉ còn cách đục đá mà đi. Mỗi ngày, bà con chia nhau từng đoạn, người khỏe làm việc nặng, người già thì gom đá, dọn đường.”

Những ngày cao điểm, cả thôn như một đại công trường. Người đi nương về sớm hơn để kịp góp công. Phụ nữ nấu cơm, tiếp nước cho đội làm đường. Trẻ con tan học cũng ra phụ nhặt đá.

Không ai bảo ai, nhưng tất cả đều hiểu: con đường này không chỉ cho hôm nay, mà cho cả tương lai con cháu.

Cuối năm 2025, tuyến đường hoàn thành trong niềm vui chung của cả xã. Ngày khánh thành, trời vùng cao se lạnh, nhưng không khí lại ấm áp lạ thường.

Ông Lê Văn Quý, Phó Chủ tịch UBND xã Khâu Vai cho biết: Tuyến đường Đoàn kết được khánh thành trước đó và tuyến đường Hạnh phúc hôm nay không chỉ nối liền các thôn bản, mà còn nối liền ý Đảng – lòng dân; nối liền niềm tin, khát vọng và tương lai của xã Khâu Vai trên con đường phát triển bền vững theo Nghị quyết Đại hội Đảng bộ xã Khâu Vai lần thứ I, nhiệm kỳ 2025–2030.

Con đường “Hạnh phúc” không chỉ giúp rút ngắn khoảng cách địa lý giữa các thôn, mà còn mở ra những cơ hội mới cho phát triển kinh tế – xã hội.

Xe máy, xe công nông đã có thể vào tận ngõ nhiều hộ dân. Nông sản làm ra không còn phải gùi bộ như trước. Trẻ em đến trường an toàn hơn trong những ngày mưa gió. Người ốm đau cũng dễ dàng đưa đi trạm y tế.

Theo người dân thôn Làng Tỉnh Dào A, có đường rồi, bà con mạnh dạn nuôi thêm lợn, trồng thêm ngô, vì bán cũng thuận tiện hơn.

Không chỉ vậy, con đường còn góp phần thắt chặt tình đoàn kết giữa các thôn, các dân tộc anh em trên địa bàn xã Khâu Vai, nơi đồng bào Mông chiếm đa số, bên cạnh một số dân tộc khác cùng sinh sống.

Niềm vui của người dân Khâu Vai càng trọn vẹn hơn khi dịp này, nhiều hộ còn được nhận quà Tết từ các nhà hảo tâm. Với bà con vùng cao, đó không chỉ là những phần quà vật chất, mà còn là sự sẻ chia, động viên tinh thần trước thềm năm mới.

Anh Thò Mí Lềnh xúc động nói: “Có đường mới, lại được nhận quà Tết, bà con ai cũng phấn khởi. Tết này chắc vui hơn nhiều.”

Niềm vui ấy không ồn ào, không phô trương, nhưng lặng lẽ lan tỏa giữa núi đá Khâu Vai, như minh chứng cho hiệu quả chủ trương xã hội hóa trong xây dựng nông thôn mới.
Từ con đường này, những ước mơ lớn hơn đang dần hình thành, phát triển sản xuất hàng hóa, nâng cao thu nhập, từng bước cải thiện đời sống vật chất và tinh thần cho người dân vùng cao.

Giữa núi đá Khâu Vai, con đường “Hạnh phúc” vẫn lặng lẽ nằm đó, nhưng mỗi bước chân đi qua đều mang theo niềm tin về một tương lai tươi sáng hơn, nơi những lối mòn đá sắc chỉ còn là ký ức, nhường chỗ cho những con đường mở ra ấm no và hy vọng.