Sơn La phát triển cây công nghiệp bền vững

Những năm gần đây, cùng với việc phát triển mạnh các vùng cây ăn quả, tỉnh Sơn La chú trọng mở rộng diện tích cây công nghiệp chủ lực. Các loại cây như cà phê, chè, mía… không chỉ đa dạng hóa sản phẩm nông nghiệp mà còn tạo nguồn nguyên liệu ổn định cho các nhà máy chế biến, góp phần chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông nghiệp theo hướng bền vững.

Hiện tổng diện tích cây công nghiệp toàn tỉnh đạt gần 55.000 ha, tập trung chủ yếu tại các xã khu vực huyện Mai Sơn, Mộc Châu, Thuận Châu (cũ)… Trong đó, 24.300 ha cà phê cho sản lượng hơn 300.000 tấn quả tươi/năm; 6.132 ha chè đạt trên 56.180 tấn búp tươi/năm; và hơn 9.000 ha mía cho sản lượng khoảng 650.000 tấn/năm. Phần lớn diện tích đều được ký hợp đồng thu mua nguyên liệu với doanh nghiệp, giúp bảo đảm hài hòa lợi ích giữa người trồng và nhà máy chế biến.

Ông Trần Dũng Tiến, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường, cho biết: Tỉnh triển khai đồng bộ nhiều giải pháp quy hoạch và ứng dụng công nghệ cao nhằm phát triển lâu dài các loại cây công nghiệp. Giai đoạn 2021-2025, Sơn La đẩy mạnh tái cơ cấu nông nghiệp theo hướng hữu cơ, thích ứng biến đổi khí hậu, nâng cao giá trị sản phẩm. Các mô hình sản xuất sạch, thân thiện môi trường đang được nhân rộng, giảm tác động đến đất và nguồn nước.

Riêng với cây cà phê, từ năm 2015 đến nay, tỉnh ban hành nhiều chính sách từ sản xuất, chế biến đến tiêu thụ. Đặc biệt, Kết luận số 863-KL/TU ngày 11/5/2023 của Ban Thường vụ Tỉnh ủy định hướng phát triển sản xuất, chế biến, tiêu thụ cà phê ứng dụng công nghệ cao và liên kết đến năm 2030, tạo nền tảng quan trọng để cây cà phê phát triển bền vững.

Ngành nông nghiệp cũng phối hợp các địa phương tuyên truyền người dân đầu tư hệ thống thu gom, xử lý nước thải khi sơ chế cà phê, tránh ô nhiễm môi trường; đồng thời không lấn chiếm đất rừng trồng cà phê.

Ông Nghiêm Văn Tuấn, Chủ tịch UBND Chủ tịch phường Chiềng An, cho biết xã đã chỉ đạo cán bộ khuyến nông hướng dẫn kỹ thuật trồng, chăm sóc và phục hồi cây sau thu hoạch; các bản ký cam kết không gây ô nhiễm môi trường, không trồng cà phê trên đất lâm nghiệp và đưa nội dung này vào hương ước, quy ước để người dân thực hiện.

Nâng cao thu nhập từ cây công nghiệp

Song song với cà phê, cây chè đang trở thành sản phẩm đặc trưng của nhiều địa phương như Mộc Châu, Bình Thuận, Yên Châu, Bắc Yên. Tỉnh đẩy mạnh xúc tiến thương mại, xây dựng kênh tiêu thụ và khuyến khích liên kết chuỗi giá trị. Hiện nhiều sản phẩm chè đã được bảo hộ nhãn hiệu: chè Shan tuyết Mộc Châu, chè Ô long Mộc Châu, chè Phổng Lái, nhãn hiệu tập thể chè Tà Xùa… Sản phẩm chè đã xuất khẩu tới nhiều thị trường, góp phần nâng cao thu nhập cho người dân.

HTX Sản xuất kinh doanh và Dịch vụ tổng hợp Bình Thuận xây dựng thương hiệu “Chè Trọng Nguyên – Phổng Lái Thuận Châu”, đạt OCOP 4 sao và được công nhận sản phẩm công nghiệp nông thôn tiêu biểu cấp quốc gia. Bà Nguyễn Thị Bình, Phó Giám đốc HTX, cho biết đơn vị đang hướng dẫn nông dân sản xuất theo hướng hữu cơ và liên kết bao tiêu cho hơn 400 hộ với gần 500 ha chè. Mỗi năm HTX sơ chế khoảng 400 tấn chè, thông qua doanh nghiệp tại Hà Nội xuất khẩu sang Đài Loan.

Cùng với đó, vùng nguyên liệu mía hơn 9.000 ha tại Mai Sơn, Yên Châu, Bắc Yên đã tạo việc làm và thu nhập ổn định cho trên 10.000 hộ dân. Hằng năm, Công ty cổ phần Mía đường Sơn La chuyển giao kỹ thuật thâm canh, phòng trừ sâu bệnh, khuyến khích cơ giới hóa và tổ chức thu mua niên vụ 2025-2026 bảo đảm lợi ích cho người trồng mía.

Định hướng đúng đắn cùng sự cần cù, nhạy bén của nông dân đang biến tiềm năng cây công nghiệp Sơn La thành nhiều sản phẩm OCOP có chỗ đứng trên thị trường. Dù còn không ít thách thức, với sản xuất xanh và trách nhiệm môi trường, cây công nghiệp được kỳ vọng tiếp tục nâng cao đời sống người dân và góp phần phát triển nền nông nghiệp bền vững của tỉnh trong giai đoạn tới.