Xã Co Mạ được thành lập từ tháng 7/2025, trên cơ sở hợp nhất ba xã Co Mạ, Co Tòng và Pá Lông (huyện Thuận Châu cũ).

Hiện xã có 33 bản, với 2.896 hộ, 14.709 nhân khẩu, 4 dân tộc Mông, Kinh, Thái, Khơ Mú cùng sinh sống, trong đó, đồng bào dân tộc Mông chiếm trên 91%.

Do địa bàn rộng, nhiều bản có quy mô dân số nhỏ, việc sắp xếp lại các bản được xem là yêu cầu cần thiết để phù hợp với tình hình thực tế.

Ông Và Sái Di, hơn 80 tuổi, bản Co Mạ, xã Co Mạ (Sơn La) chia sẻ: Bà con trong bản đều đồng tình, ủng hộ chủ trương sắp xếp, sáp nhập bản của Trung ương, của tỉnh và phương án của xã.

Chúng tôi tin rằng sau khi sáp nhập, địa phương sẽ có thêm điều kiện để mở rộng không gian phát triển, Nhà nước tập trung nguồn lực đầu tư cơ sở hạ tầng, nhất là giao thông, góp phần nâng cao đời sống của người dân.

Anh Vừ A Trịa, Bí thư Chi bộ kiêm Trưởng bản Chống Khua, xã Co Mạ cho biết: Năm 2023, bản Chống Khua đã thực hiện sáp nhập với bản Sềnh Thàng, bản hiện có 115 hộ với 586 nhân khẩu.

Theo phương án mới, Chống Khua dự kiến tiếp tục sáp nhập với bản Tìa Là, nâng quy mô lên 195 hộ, hơn 1.000 nhân khẩu, 100% là đồng bào dân tộc Mông sinh sống và dự kiến vẫn giữ tên gọi bản Chống Khua.

Theo anh Trịa, việc sắp xếp, sáp nhập bản là chủ trương đúng đắn, phù hợp với yêu cầu thực tiễn và xu thế phát triển hiện nay.

Khi quy mô bản được mở rộng, bản sẽ có điều kiện tập trung nguồn lực đầu tư cơ sở hạ tầng, nâng cao hiệu quả quản lý ở cơ sở và tạo động lực phát triển kinh tế - xã hội.

“Người dân trong bản đều đồng tình, ủng hộ chủ trương sáp nhập. Bà con mong muốn sau khi sáp nhập sẽ được quan tâm đầu tư xây dựng nhà văn hóa mới, nâng cấp, sửa chữa, bê tông hoá các tuyến đường vào những khu dân cư cũ để việc đi lại, giao lưu văn hóa và tổ chức các hoạt động cộng đồng được thuận lợi hơn”, anh Trịa nói.

Theo phương án điều chỉnh, sau khi thực hiện sắp xếp sáp nhập bản, xã Co Mạ sẽ giảm từ 33 bản xuống còn 23 bản, tương đương giảm 10 bản so với trước đây.

Trong tổng số 33 bản hiện có, xã Co Mạ dự kiến giữ nguyên 14 bản có đủ điều kiện về quy mô dân số, cơ sở hạ tầng và đặc điểm địa lý gồm các bản Pá Ný, Hứa Dấu, Sấu Mê, Tỉa Tậu, Hứa Ngáy, Tinh Lá, Thẳm Xét, Co Cài, Pá Hốc, Há Khúa, Co Nghè, Hát Xiến, Chả Lạy A, Cửa Rừng.

Việc sáp nhập được thực hiện trên cơ sở bảo đảm các yếu tố về phong tục tập quán, văn hóa truyền thống, điều kiện địa lý liền kề và sự đồng thuận của nhân dân.

Nhiều bản sau sáp nhập sẽ có quy mô dân số lớn hơn, tạo thuận lợi cho công tác quản lý và tổ chức các hoạt động cộng đồng.

Điển hình như, việc sáp nhập bản Từ Sáng với bản Tịa để thành lập bản mới mang tên Pá Lông, sau sáp nhập bản có 195 hộ, 909 nhân khẩu.

Bản Co Nhừ mới được hình thành từ việc sáp nhập bản Co Nhừ và bản Pá Cháo B, có quy mô 111 hộ, 550 nhân khẩu.

Hay bản Nong Vai mới được thành lập trên cơ sở sáp nhập bản Nong Vai và bản Chả Lạy B, nâng quy mô lên 256 hộ, với 1.360 nhân khẩu.

Trong khi đó, bản Co Tòng và bản Pá Cháo A sẽ sáp nhập thành bản Co Tòng mới với 142 hộ, 707 nhân khẩu.

Bản Co Mạ và bản Pha Khuông hợp nhất thành bản Co Mạ với 227 hộ, 1.160 nhân khẩu; bản Chống Khoa và bản Tìa Là thành bản Chống Khoa với 195 hộ, 1.016 nhân khẩu. Cùng với đó, bản Xá Nhá A và Xá Nhá B được hợp nhất thành bản Xá Nhá với 132 hộ, 750 nhân khẩu.

Ba bản Pá Âu, Huổi Dên và Po Mậu được sáp nhập thành bản Huổi Dên với 170 hộ, 880 nhân khẩu; bản Mớ và bản Cát hợp nhất thành bản Cát Mới với 220 hộ, 1.076 nhân khẩu.

Cùng với việc sắp xếp địa giới, xã cũng xây dựng phương án bố trí đội ngũ người hoạt động không chuyên trách ở các bản sau sáp nhập, bảo đảm phù hợp với tình hình mới.

Dự kiến sau sắp xếp, số người hoạt động không chuyên trách còn 55 người, giảm đáng kể so với trước đây.

Việc sắp xếp, sáp nhập bản không chỉ nhằm thực hiện chủ trương tinh gọn bộ máy mà còn góp phần nâng cao hiệu quả quản lý, sử dụng hiệu quả nguồn lực đầu tư của Nhà nước.

Tuy nhiên, để các bản mới hoạt động ổn định, xã Co Mạ cũng kiến nghị cấp có thẩm quyền quan tâm đầu tư cơ sở hạ tầng thiết yếu, đặc biệt là nhà văn hóa tại các bản sau sáp nhập, đáp ứng nhu cầu sinh hoạt và hội họp của người dân.

Việc giảm từ 33 xuống còn 23 bản được kỳ vọng sẽ tạo động lực mới cho sự phát triển của xã vùng cao Co Mạ, góp phần xây dựng hệ thống chính trị cơ sở tinh gọn, hoạt động hiệu lực, hiệu quả, phục vụ tốt hơn đời sống nhân dân.

Nhằm thực hiện chủ trương sắp xếp, tổ chức lại thôn, bản theo hướng tinh gọn, hiệu quả, vừa qua, Đảng ủy xã Co Mạ đã tổ chức Hội nghị lấy ý kiến đối với dự thảo phương án sắp xếp các bản trên địa bàn.

Tại hội nghị, ông Vừ A Nhìa, Trưởng ban xây dựng Đảng xã Co Mạ (Sơn La) đã thông qua dự thảo phương án sắp xếp các bản theo chủ trương của cấp trên, bảo đảm phù hợp với quy mô dân số, điều kiện tự nhiên và tình hình thực tế địa phương.

Các đại biểu đã tập trung thảo luận, đóng góp nhiều ý kiến liên quan đến tên gọi, địa giới hành chính, quy mô dân số của các bản sau sắp xếp.

Đồng thời, đề xuất các giải pháp nhằm bảo đảm ổn định đời sống nhân dân, giữ gìn bản sắc văn hóa truyền thống và tạo thuận lợi cho công tác quản lý ở cơ sở.

Ông Bạc Cầm Hiệp, Bí thư Đảng ủy xã Co Mạ ghi nhận và đánh giá cao tinh thần trách nhiệm của các đại biểu. Đảng ủy xã sẽ tiếp thu đầy đủ các ý kiến đóng góp, tiếp tục hoàn thiện phương án để trình cấp có thẩm quyền xem xét, quyết định theo quy định.