Có thời điểm, những triền cà phê ở phường Chiềng An (Sơn La) xác xơ vì hạn hán, mưa đá. Nhiều hộ dân đứng trước nguy cơ bỏ vườn vì không còn vốn để tái đầu tư. Nhưng từ khi tiếp cận nguồn tín dụng theo Nghị định 55/2015/NĐ-CP, những khoản vay kịp thời của Agribank Chi nhánh Sơn La đã trở thành "đòn bẩy" giúp người dân hồi sinh những vùng cà phê từng bị thiên tai tàn phá, mở ra hành trình làm giàu ngay trên mảnh đất quê hương.

Những khoản vay gieo lại niềm tin

Một buổi sáng đầu mùa mưa, con đường dẫn vào bản Pảng phủ kín màu xanh của những đồi cà phê đang vào vụ nuôi quả. Ít ai biết rằng, chỉ vài năm trước, nơi đây từng oằn mình trước những đợt hạn hán kéo dài rồi liên tiếp hứng chịu mưa đá, khiến nhiều diện tích cà phê bị chết khô hoặc cho năng suất rất thấp.

Đứng giữa vườn cà phê hơn 1 ha của gia đình, anh Quàng Văn Sương nhớ lại quãng thời gian khó khăn nhất.

"Năm ấy, không có vốn thì chỉ biết nhìn cây chết dần. Muốn mua phân bón, cây giống hay đầu tư hệ thống tưới đều không có tiền", anh Sương kể.

Năm 2014, gia đình anh là một trong những hộ đầu tiên của bản tiếp cận nguồn vốn vay Agribank với khoản vay 50 triệu đồng. Toàn bộ số tiền được dành để cải tạo đất, trồng mới và chăm sóc cà phê, đồng thời phát triển thêm mơ, mận nhằm tăng nguồn thu.

Bốn năm sau, khi mô hình bắt đầu phát huy hiệu quả, gia đình tiếp tục được nâng mức vay theo Nghị định 55/2015/NĐ-CP lên 100 triệu đồng để mở rộng đầu tư.

Nguồn vốn ấy không chỉ giúp anh Sương có điều kiện chăm sóc 1 ha cà phê mà còn tạo sự tự tin để gắn bó lâu dài với loại cây từng nhiều lần khiến người dân lao đao vì thiên tai.

"Từ năm 2018 đến nay, những năm được mùa, gia đình thu hơn 200 triệu đồng từ cà phê. Đến nay chỉ còn dư nợ khoảng 20 triệu đồng, còn lại đều đã trả cho ngân hàng", anh Sương chia sẻ.

Điều khiến anh nhớ nhất không chỉ là khoản vay, mà còn là những lần cán bộ ngân hàng xuống tận bản, cùng cán bộ nông nghiệp hướng dẫn kỹ thuật bón phân, cắt tỉa cành, chăm sóc cây sau thiên tai.

"Cho vay rồi nhưng ngân hàng vẫn theo sát, hướng dẫn bà con làm ăn. Chính điều đó giúp chúng tôi yên tâm sản xuất", anh Sương nói.

Hiệu quả từ những hộ đi trước nhanh chóng lan tỏa trong cả bản. Tổ vay vốn bản Pảng cũ (trước khi sáp nhập với bản Tòng Xét) thành lập năm 2014 với 50 thành viên, đến giai đoạn 2018-2019 tiếp tục kết nạp thêm 51 thành viên. Năm 2025, tổ đã có 101 thành viên, trong đó còn 88 hộ đang có dư nợ 11,7 tỷ. Điều đáng mừng là nhiều hộ đã chủ động trả bớt nợ gốc nhờ sản xuất có lãi.

Khi đồng vốn không chỉ là tiền

Theo anh Quàng Văn Hướng, Bí thư Chi bộ bản Pảng, bản hiện có 283 hộ, trên 1.390 nhân khẩu, được sáp nhập từ bản Pảng cũ và bản Tòng Xét. Cây cà phê là nguồn thu nhập chính của người dân.

"Ngày trước, bà con chỉ biết trông vào trời. Hạn hán thì cà phê rụng quả, mưa đá thì gãy cành, chết cây. Có năm gần như mất trắng nên cuộc sống rất chật vật", anh Hướng nhớ lại.

Hiện nay, gần 90 hộ trong bản Pảng cũ đang vay vốn Agribank Sơn La để đầu tư sản xuất. Ngoài phân bón, cây giống, nhiều hộ còn mạnh dạn cải tạo những diện tích cà phê già cỗi, đầu tư hệ thống tưới.

Khoảng hơn 30% số hộ đã lắp đặt đường ống dẫn nước và thiết bị tưới. Việc chủ động nguồn nước giúp cây cà phê vượt qua những đợt nắng hạn kéo dài, năng suất và chất lượng được cải thiện rõ rệt.

Hai năm gần đây, khi cà phê liên tục được mùa, được giá, thu nhập bình quân của người dân trong bản đạt trên 60 triệu đồng/người/năm.

Gia đình anh Hướng cũng là minh chứng rõ nét cho hiệu quả của nguồn vốn tín dụng. Năm 2009, ông bắt đầu phát triển cây cà phê. Sau đó, anh vay 50 triệu đồng từ Agribank để mua bò, lợn, cây giống, phân bón và mở rộng diện tích.

Đến năm 2020, gia đình có 2 ha cà phê. Tuy nhiên, năm 2021 và 2022, hạn hán kéo dài khiến cà phê bị ảnh hưởng nghiêm trọng. Có vụ chỉ thu được khoảng 9-10 tấn, giá bán chỉ 16.000 - 17.000 đồng/kg. Sau khi trừ chi phí, lợi nhuận còn khoảng 60-70 triệu đồng. Dù khó khăn, ông vẫn quyết tâm trả hết khoản vay đúng hạn.

Đến năm 2025, khi thời tiết thuận lợi hơn và kỹ thuật canh tác được cải thiện, vườn cà phê cho sản lượng 15-18 tấn, doanh thu đạt khoảng 300 - 360 triệu đồng, lợi nhuận khoảng 150 triệu đồng.

"Giờ gia đình tôi vẫn duy trì 2 ha cà phê xen mận tam hoa, mận hậu. Nếu có chương trình vay ưu đãi, tôi vẫn tiếp tục vay vốn ngân hàng Agribank Chi nhánh Sơn La để đầu tư mở rộng sản xuất", ông Hướng nói.

Nghị định 55 tạo động lực phát triển vùng cà phê Chiềng An

Theo ông Quàng Văn Muôn, Phó Chủ tịch Hội Nông dân phường Chiềng An, thời gian qua Agribank Chi nhánh Sơn La đã phối hợp chặt chẽ với cấp ủy, chính quyền địa phương và Hội Nông dân triển khai hiệu quả nguồn vốn tín dụng theo Nghị định 55/2015/NĐ-CP.

Theo ông Muôn, chính sách tín dụng theo Nghị định 55 đã mở rộng cơ hội tiếp cận vốn cho nông dân, giúp nhiều hộ có điều kiện đầu tư phân bón, giống cây, hệ thống tưới và chăm sóc vườn cà phê bài bản hơn. Nhờ đó, năng suất, chất lượng sản phẩm từng bước được nâng lên, đời sống người dân ngày càng cải thiện, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội địa phương.

Để nguồn vốn phát huy hiệu quả, Hội Nông dân phường tiếp tục phối hợp với Agribank và các ngành chuyên môn tăng cường tuyên truyền, hướng dẫn hội viên sử dụng vốn đúng mục đích, nâng cao ý thức trả nợ đúng hạn, đồng thời tổ chức các lớp tập huấn chuyển giao khoa học kỹ thuật, giúp nông dân ứng dụng tiến bộ kỹ thuật vào sản xuất, nâng cao giá trị hạt cà phê và phát triển bền vững vùng nguyên liệu.

Ông Phạm Văn Thanh, Phó Chủ tịch UBND phường Chiềng An, cho biết, cà phê là cây trồng chủ lực, giữ vai trò quan trọng trong sự phát triển kinh tế của địa phương. Niên vụ 2025–2026, toàn phường có trên 2.207,7 ha cà phê, trong đó 2.023,5 ha đang cho thu hoạch. Sản lượng đạt hơn 18.221 tấn quả tươi, năng suất bình quân khoảng 9 tấn/ha, doanh thu ước đạt 546,3 tỷ đồng. So với niên vụ trước, diện tích cà phê tăng 220,7 ha, sản lượng tăng 17,6% và doanh thu tăng gần 26%, cho thấy sự phát triển tích cực của vùng nguyên liệu.

Một trong những động lực quan trọng tạo nên kết quả này là nguồn vốn tín dụng phục vụ phát triển nông nghiệp, nông thôn của Agribank Chi nhánh Sơn La. Nguồn vốn tín dụng theo Nghị định 55/2015/NĐ-CP đã giúp người dân mạnh dạn đầu tư trồng mới, tái canh, chăm sóc cà phê, mua giống, vật tư, thiết bị sản xuất và mở rộng quy mô kinh doanh.

Đến nay, dư nợ Agribank trên địa bàn đạt hơn 140 tỷ đồng, trong đó 98% là cho vay khách hàng cá nhân và trên 92% là các khoản vay trung, dài hạn. Đặc biệt, việc thành lập 27 tổ vay vốn với 965 thành viên đã đưa nguồn vốn tín dụng đến tận cơ sở, giúp người dân tiếp cận vốn thuận lợi, sử dụng hiệu quả và đúng mục đích.

"UBND phường Chiềng An đánh giá cao sự đồng hành của Agribank Sơn La trong quá trình phát triển kinh tế địa phương. Chúng tôi mong muốn đơn vị tiếp tục ưu tiên nguồn vốn cho lĩnh vực nông nghiệp, nông thôn, nhất là tái canh cà phê, đầu tư hệ thống tưới tiết kiệm, chế biến sâu và phát triển các chuỗi liên kết sản xuất.

Chính quyền địa phương sẽ phối hợp chặt chẽ, tạo mọi điều kiện thuận lợi để nguồn vốn tín dụng được sử dụng đúng mục đích, an toàn và hiệu quả, góp phần xây dựng vùng cà phê Chiềng An phát triển bền vững, nâng cao chất lượng và giá trị trong những năm tới", ông Thanh nhấn mạnh.

Giữa những triền cà phê đang xanh mướt ở bản Pảng hôm nay, ít ai còn nhớ đến hình ảnh những quả đồi khô cháy sau thiên tai năm nào. Nhưng với người dân nơi đây, mỗi mùa quả trĩu cành đều nhắc họ nhớ về những khoản vay đầu tiên từ Nghị định 55/2015/NĐ-CP - dòng vốn đã giúp hồi sinh những vùng cà phê, để từ đó gieo thêm niềm tin vào một tương lai phát triển bền vững trên chính mảnh đất quê hương.