Siết xử phạt hành vi lừa gạt trong tuyển dụng

Chính phủ vừa ban hành Nghị định số 283/2026/NĐ-CP quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực lao động, bảo hiểm xã hội và người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng. Nghị định có hiệu lực từ ngày 10/9.

Theo nghị định, tổ chức, cá nhân có hành vi vi phạm hành chính trong các lĩnh vực nêu trên bị xử phạt bằng hình thức cảnh cáo hoặc phạt tiền. Tùy tính chất, mức độ vi phạm, người vi phạm còn có thể bị áp dụng các hình thức xử phạt bổ sung như tịch thu tang vật, tước quyền sử dụng chứng chỉ hành nghề có thời hạn, đình chỉ hoạt động có thời hạn hoặc trục xuất người lao động nước ngoài làm việc tại Việt Nam.

Đối với vi phạm quy định về tuyển dụng, quản lý lao động, nghị định quy định phạt từ 50-75 triệu đồng đối với tổ chức, cá nhân có hành vi lôi kéo, dụ dỗ, hứa hẹn, quảng cáo gian dối hoặc sử dụng thủ đoạn khác để lừa gạt người lao động hoặc tuyển dụng người lao động với mục đích bóc lột, cưỡng bức lao động nhưng chưa đến mức truy cứu trách nhiệm hình sự.

Ngoài ra, người sử dụng lao động thu tiền của người lao động khi tham gia tuyển dụng sẽ bị buộc trả lại toàn bộ khoản tiền đã thu.

Nghị định cũng quy định mức phạt từ 5-10 triệu đồng đối với các hành vi như phân biệt đối xử trong lao động; sử dụng lao động chưa qua đào tạo hoặc chưa có chứng chỉ kỹ năng nghề quốc gia đối với công việc bắt buộc phải có; không báo cáo tình hình thay đổi lao động theo quy định; không lập hoặc lập sổ quản lý lao động không đúng thời hạn, không đảm bảo nội dung theo quy định.

Nhiều hành vi liên quan dữ liệu người lao động, BHXH cũng bị xử phạt

Trong lĩnh vực việc làm, nghị định quy định phạt từ 20-40 triệu đồng đối với hành vi khai thác, chia sẻ, sử dụng trái phép thông tin, dữ liệu trong cơ sở dữ liệu về người lao động và thông tin thị trường lao động chưa được cơ quan nhà nước có thẩm quyền công bố mà chưa đến mức truy cứu trách nhiệm hình sự.

Mức phạt từ 50-70 triệu đồng được áp dụng đối với hành vi gian lận, giả mạo hồ sơ trong thực hiện chính sách việc làm, đánh giá, cấp chứng chỉ kỹ năng nghề quốc gia; lợi dụng hoạt động dịch vụ việc làm xâm phạm lợi ích quốc gia, trật tự an toàn xã hội; mua bán, trao đổi hoặc chiếm đoạt trái phép thông tin, dữ liệu trong cơ sở dữ liệu về người lao động và thông tin thị trường lao động khi chưa đến mức truy cứu trách nhiệm hình sự. Đối với hành vi giả mạo hồ sơ, tang vật vi phạm sẽ bị tịch thu.

Đối với bảo hiểm xã hội bắt buộc, nghị định quy định nhiều mức xử phạt theo tính chất, mức độ vi phạm. Trường hợp không đăng ký hoặc đăng ký không đầy đủ số người phải tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc có thể bị phạt từ 5-75 triệu đồng, tùy theo số lượng lao động bị vi phạm.

Người sử dụng lao động chậm đóng bảo hiểm xã hội còn có thể bị phạt từ 12-15% tổng số tiền chậm đóng, nhưng tối đa không quá 75 triệu đồng. Đồng thời, phải đóng đủ số tiền còn thiếu và nộp thêm khoản tiền bằng 0,03% mỗi ngày tính trên số tiền và thời gian chậm đóng vào quỹ bảo hiểm xã hội.

Đối với hành vi trốn đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc, nghị định quy định mức phạt từ 6 đến 75 triệu đồng theo số lượng người lao động bị vi phạm. Trường hợp trốn đóng bằng cách đăng ký tiền lương làm căn cứ đóng thấp hơn quy định hoặc không đóng, đóng không đầy đủ sau khi đã được cơ quan có thẩm quyền đôn đốc, người sử dụng lao động bị phạt từ 18% đến 20% tổng số tiền trốn đóng nhưng tối đa không quá 75 triệu đồng.

Ngoài việc bị xử phạt, người vi phạm còn phải đóng đủ số tiền bảo hiểm xã hội trốn đóng và nộp thêm khoản tiền bằng 0,03% mỗi ngày tính trên số tiền và thời gian trốn đóng vào quỹ bảo hiểm xã hội.